ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพผู้ต้องขังที่เป็นกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ในเรือนจำจังหวัดระนอง

บทคัดย่อ

ที่มา: ภาวะความดันโลหิตสูง เป็นภาวะที่ไม่มีสัญญาณเตือนหรืออาการแสดงให้เห็นอย่างชัดเจน จึงมักได้รับการกล่าวถึงว่าเป็น “ฆาตกรเงียบ” (Silent Killer) เนื่องจากผู้ป่วยจำนวนมากเป็นโรคนี้โดยไม่ทราบมาก่อนว่าตนเองมีภาวะดังกล่าว หากไม่ได้รับการตรวจวินิจฉัยและดูแลรักษาอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง และเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร อย่างไรก็ตาม ภาวะความดันโลหิตสูงสามารถป้องกันได้ โดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านสุขภาพ เช่น การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดการบริโภคเกลือ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงความเครียด เมื่อมีการปฏิบัติเพื่อส่งเสริมสุขภาพอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ จะช่วยลดระดับความดันโลหิต และลดโอกาสของการเกิดภาวะความดันโลหิตสูงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วัตถุประสงค์: ศึกษาผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพผู้ต้องขังที่เป็นกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงในเรือนจำจังหวัดระนอง   

วิธีการศึกษา: กลุ่มผู้ต้องขังที่เป็นกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงในเรือนจำจังหวัดระนอง อายุ 35-59 ปีที่ได้รับการคัดกรองเป็นกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงมีค่าระดับความดัน >130/80-139/89 mmHg กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างด้วยโปรแกรม G*Power ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 60 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม   กลุ่มเปรียบเทียบได้รับการดูแลตามมาตรฐานของเรือนจำ  ส่วนกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจในการป้องกันโรค ร่วมกับทฤษฎีการดูแลตนเองระยะเวลา 12 สัปดาห์ประกอบด้วยกิจกรรม ทบทวนความรู้  สาธิตและฝึกการวัดความดันโลหิตด้วยตนเอง อภิปรายกลุ่ม แลกเปลี่ยนความคิดเห็น การตั้งเป้าหมาย รวมทั้งการทบทวนปัญหาอุปสรรคในการปฏิบัติ รวบรวมข้อมูลก่อนและหลังการทดลองด้วยแบบสัมภาษณ์ แบบทดสอบความรู้  แบบบันทึกความดันโลหิต  วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติจำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Chi-square test,  Paired sample t-test, Independent's t-test

ผลการศึกษา: กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เรื่องโรคความดันโลหิตสูง การรับรู้ความรุนแรง  การรับรู้โอกาสเสี่ยง  การรับรู้ประสิทธิผลในผลลัพธ์ของการปฏิบัติ และพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูง เพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนการทดลองและมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p<0.05   กลุ่มทดลองระดับความดันโลหิตลดลงกว่าก่อนการทดลองและค่าเฉลี่ยระดับความดันลดลงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p<0.05

สรุป: โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงผู้ต้องขังที่เป็นกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงในเรือนจำจังหวัดระนอง สามารถลดระดับความดันโลหิตในกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ