ความสัมพันธ์ระหว่างค่ารอบเกณฑ์จากการตรวจหาเชื้อเอชพีวีชนิดเสี่ยงสูงในตัวอย่างที่เก็บด้วยตนเอง      กับการเกิดรอยโรคที่ปากมดลูกระดับสูง จากผลตรวจทางพยาธิวิทยา ในโรงพยาบาลตรัง

สิบูรณ์ลักษณ์ หลักขัน

ผู้แต่ง

สิบูรณ์ลักษณ์ หลักขัน กลุ่มงานสูตินรีเวชกรรม โรงพยาบาลตรัง

คำสำคัญ:

การคัดกรองมะเร็งปากมดลูก, การติดเชื้อเอชพีวี, การตรวจหาเชื้อเอชพีวีชนิดเสี่ยงสูงในตัวอย่างที่เก็บด้วยตนเอง, ค่ารอบเกณฑ์, มะเร็งปากมดลูก

บทคัดย่อ

ที่มา: มะเร็งปากมดลูกมีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อเอชพีวีชนิดเสี่ยงสูง โดยค่ารอบเกณฑ์ (cycle threshold; Ct value) จากการตรวจเอชพีวีอาจสะท้อนปริมาณไวรัสและความเสี่ยงต่อรอยโรคปากมดลูกระดับสูง

วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินความสัมพันธ์ระหว่างค่ารอบเกณฑ์จากการเก็บตัวอย่างด้วยตนเองกับการเกิดรอยโรคปากมดลูกระดับสูงในโรงพยาบาลตรัง

วิธีการศึกษา: การศึกษาแบบย้อนหลังในสตรีไทยอายุ 30–60 ปี ที่ได้รับการตรวจหาเชื้อเอชพีวีชนิดเสี่ยงสูงจากการเก็บตัวอย่างด้วยตนเองและเข้ารับการส่องกล้องปากมดลูก ระหว่างวันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างค่ารอบเกณฑ์กับผลพยาธิวิทยาด้วย logistic regression และวิเคราะห์ ROC curve เพื่อหาค่าจุดตัดที่เหมาะสม

ผลการศึกษา: ผู้ป่วย 178 รายถูกนำมาวิเคราะห์ พบว่าค่ารอบเกณฑ์ต่ำสัมพันธ์กับการเกิดรอยโรคปากมดลูกระดับสูงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (OR 0.925, 95% CI 0.877–0.976, p=0.005) ระยะเวลารอคอยก่อนส่องกล้องที่เพิ่มขึ้นสัมพันธ์กับความเสี่ยงของรอยโรคระดับสูง (OR 1.006, 95% CI 1.000–1.012, p=0.034) ค่าจุดตัด ≤30.21 ให้ค่าความไวร้อยละ 68 และความจำเพาะร้อยละ 62 ในการทำนายรอยโรคปากมดลูกระดับสูง

สรุป: ค่ารอบเกณฑ์จากการตรวจหาเชื้อเอชพีวีด้วยการเก็บตัวอย่างด้วยตนเองมีความสัมพันธ์กับรอยโรคปากมดลูกระดับสูง แต่มีความสามารถในการจำแนกโรคในระดับจำกัด จึงควรใช้ร่วมกับปัจจัยทางคลินิกอื่นในการประเมินความเสี่ยงผู้ป่วย

เอกสารอ้างอิง

Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, et al. Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries. CA Cancer J Clin 2021;71:209–49. https://doi.org/10.3322/caac.21660.

Włoszek E, Krupa K, Skrok E, Budzik MP, Deptała A, Badowska-Kozakiewicz A. HPV and Cervical Cancer—Biology, Prevention, and Treatment Updates. Curr Oncol 2025;32:122. https://doi.org/10.3390/curroncol32030122.

Zhang L, Yang B, Zhang A, Zhou A, Yuan J, Wang Y, et al. Association between human papillomavirus type 16 E6 and E7 variants with subsequent persistent infection and recurrence of cervical high-grade squamous intraepithelial lesion after conization: HPV Type 16 Variants and Persistent Infection. J Med Virol 2016;88:1982–8. https://doi.org/10.1002/jmv.24541.

Jensen JE, Becker GL, Jackson JB, Rysavy MB. Human Papillomavirus and Associated Cancers: A Review. Viruses 2024;16:680. https://doi.org/10.3390/v16050680.

Arbyn M, Weiderpass E, Bruni L, De Sanjosé S, Saraiya M, Ferlay J, et al. Estimates of incidence and mortality of cervical cancer in 2018: a worldwide analysis. Lancet Glob Health 2020;8:e191–203. https://doi.org/10.1016/S2214-109X(19)30482-6.

World Health Organization, Special Programme of Research, Development, and Research Training in Human Reproduction (World Health Organization). WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention. Second edition. Geneva: World Health Organization; 2021.

Arbyn M, Smith SB, Temin S, Sultana F, Castle P. Detecting cervical precancer and reaching underscreened women by using HPV testing on self samples: updated meta-analyses. BMJ 2018:k4823. https://doi.org/10.1136/bmj.k4823.

Adcock R, Cuzick J, Hunt WC, McDonald RM, Wheeler CM, Joste NE, et al. Role of HPV Genotype, Multiple Infections, and Viral Load on the Risk of High-Grade Cervical Neoplasia. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2019;28:1816–24. https://doi.org/10.1158/1055-9965.EPI-19-0239.

Zhou Y, Shi X, Liu J, Zhang L. Correlation between human papillomavirus viral load and cervical lesions classification: A review of current research. Front Med 2023;10:1111269. https://doi.org/10.3389/fmed.2023.1111269.

Bai X, Liu Y-K, Jia Y-J, Li D-J, Du N-Y. The Diagnostic Significance of Combined Screening and Human Papillomavirus 16 and 18 Cycle Threshold Values for CIN2+ Cervical Lesions. Int J Womens Health 2024;Volume 16:1959–68. https://doi.org/10.2147/IJWH.S488125.

Chatzistamatiou K, Zafrakas M, Gkoliou G, Sofou E, Pasentsis K, Karakatsoulis G, et al. Evaluation of Cycle Threshold (Ct) Values for Detecting High-Risk HPV in Self-Collected Vaginal Samples as a Triage Method to Colposcopy. Diagnostics 2025;15:3205. https://doi.org/10.3390/diagnostics15243205.

Song F, Du H, Wang C, Huang X, Qu X, Wei L, et al. The effectiveness of human papillomavirus load, reflected by cycle threshold values, for the triage of HPV-positive self-samples in cervical cancer screening. J Med Screen 2021;28:318–24. https://doi.org/10.1177/0969141320943634.

Lei J, Cuschieri K, Patel H, Lawrence A, Deats K, YouScreen trial team, et al. Human papillomavirus genotype and cycle threshold value from self-samples and risk of high-grade cervical lesions: A post hoc analysis of a modified stepped-wedge implementation feasibility trial. PLOS Med 2024;21:e1004494. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1004494.

Watcharasin P, Sirimusika N, Atjimakul T, Rattanaburi A. Diagnostic performance of human papillomavirus DNA cycle threshold values in the detection of high‐grade cervical intraepithelial neoplasia. Int J Gynecol Obstet 2026:ijgo.70785. https://doi.org/10.1002/ijgo.70785.

Chung PYJ, Dhillon SK, Cortoos S, Hamerlinck H, Pereira R, Padalko E, et al. Evaluation of the Allplex HPV assay’s adherence to international guidelines for cervical cancer screening in clinician-collected samples. Microbiol Spectr 2024;12:e00332-24. https://doi.org/10.1128/spectrum.00332-24.

Bornstein J, Bentley J, Bösze P, Girardi F, Haefner H, Menton M, et al. 2011 Colposcopic Terminology of the International Federation for Cervical Pathology and Colposcopy: Obstet Gynecol 2012;120:166–72. https://doi.org/10.1097/AOG.0b013e318254f90c.

Zhang Y, Zhang W, Du H, Qu X, Chen Y, Wang J, et al. A comparative analysis of cycle threshold (Ct) values from Cobas4800 and AmpFire HPV assay for triage of women with positive hrHPV results. BMC Infect Dis 2023;23:783. https://doi.org/10.1186/s12879-023-08737-4.