การศึกษาความซุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการสวมหมวกนิรภัยขณะขับขี่รถจักรยานยนต์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ในจังหวัดเชียงราย ประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • แพรวานิตย์ เนตรสุวรรณ โรงเรียนสามัคคีวิทยาคม จังหวัดเชียงราย
  • เกรียงศักดิ์ ปินตาธรรม โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์

คำสำคัญ:

นักเรียนมัธยม, พฤติกรรมการสวมหมวกนิรภัย

บทคัดย่อ

บทนำ
จังหวัดเชียงรายมีแนวโน้มอัตราการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุจราจรเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่น ซึ่งปัจจัยสำคัญคือการไม่สวมหมวกนิรภัย
วัตถุประสงค์
เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการสวมหมวกนิรภัยขณะขับขี่รถจักรยานยนต์ ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดเชียงราย
วิธีการศึกษา
เป็นการศึกษาแบบภาคตัดขวาง เก็บข้อมูลผ่านแบบสอบถามออนไลน์จากนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 ในโรงเรียนประจำอำเภอ 18 แห่ง ช่วงวันที่ 8 กรกฎาคม - 8 สิงหาคม 2567
ผลการศึกษา
จากอาสาสมัคร 1,706 ราย พบการสวมหมวกนิรภัยทุกครั้งเพียงร้อยละ 23.5 เพศชาย การมีใบอนุญาตขับขี่ การมีหมวกนิรภัยเป็นของตนเอง การมีเพื่อนหรือผู้ปกครองสวมหมวกนิรภัย และการได้รับการเตือนจากผู้ปกครอง มีความสัมพันธ์กับการสวมหมวกนิรภัยทุกครั้งอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05)
สรุป
พฤติกรรมการสวมหมวกนิรภัยของนักเรียนมัธยมศึกษาในจังหวัดเชียงรายยังอยู่ในระดับต่ำ โดยได้รับอิทธิพลจากปัจจัยด้านบุคคล สังคม และครอบครัว

ประวัติผู้แต่ง

แพรวานิตย์ เนตรสุวรรณ, โรงเรียนสามัคคีวิทยาคม จังหวัดเชียงราย

คณะแพทยศาสตร์ศริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล

เอกสารอ้างอิง

Injury Data Collaboration Center, Department of Disease Control, Ministry of Public Health. Road traffic injury statistics from the Injury Surveillance (IS) system [Internet]. Nonthaburi: Department of Disease Control, Ministry of Public Health; 2021 [cited 2024 May 27]. Available from: https://dip.ddc.moph.go.th/new

Injury Data Collaboration Center, Department of Disease Control, Ministry of Public Health. Road traffic mortality situation in Thailand [Internet]. Nonthaburi: Department of Disease Control, Ministry of Public Health; 2011 [cited 2024 May 27]. Available from: https://dip.ddc.moph.go.th/new

Thai Road Safety Culture Enhancement Center. Comparison of road traffic accident statistics in Thailand [Internet]. Bangkok: Thai Road Safety Culture Enhancement Center; 2022 [cited 2024 May 27]. Available from: https://www.thairsc.com/data-compare

Pitaktong U, Manopaiboon C, Kilmarx PH, Jeeyapant S, Jenkins RA, Tappero JW, et al. Motorcycle helmet use and related risk behaviors among adolescents and young adults in Northern Thailand. Southeast Asian J Trop Med Public Health. 2004;35(1):232-41.

Tongklao A, Jaruratanasirikul S, Sriplung H. Risky behaviors and helmet use among young adolescent motorcyclists in Southern Thailand. Traffic Injury Prev 2016;17(1):80-5. doi:10.1080/15389588.2015.1045062. (Taylor & Francis Online)

Yotayai J. First-year student survey: helmet use among Chiang Mai University students, 2016 [Internet]. Chiang Mai: Chiang Mai University; 2016 [cited 2024 May 27]. Available from: https://www.surveycan.com/survey. (unpublished report)

Thanasupphokhin N, Khumsap R. Knowledge and behavior of helmeted drivers motorcycle of motorcycle users in the district area Samut Sakhon District, Samut Sakhon Province. STOU Acad J Res Innov (Humanit Soc Sci). 2023;3(2):107–25.

Clarke DD, Ward P, Bartle C, Truman W. In-depth study of motorcycle accidents. Road Safety Research Report No. 54 [Internet]. London: Department for Transport; 2004 Nov [cited 2024 May 27]. Available from: https://smarter-usa.org/wp-content/uploads/2017/06/5.-in-depth-study-ofmotorcycle-accidents-uk.pdf

Calculator.net. Sample Size Calculator [Internet]. 2025 [cited 2025 Jul 10]. Available from: https://www.calculator.net/sample-size-calculator.html

Ederer DJ, Bui TV, Parker EM, Roehler DR, Sidik M, Florian MJ, et al. Helmets for Kids: evaluation of a school-based helmet intervention in Cambodia. Inj Prev 2016;22(1):52-8. doi:10.1136/injuryprev-2014-041434.

Ludwig TD, Buchholz C, Clarke SW. Using social marketing to increase the use of helmets among bicyclists. J Am Coll Health 2005;54(1):51-8.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-21

รูปแบบการอ้างอิง

1.
เนตรสุวรรณ แ, ปินตาธรรม เ. การศึกษาความซุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการสวมหมวกนิรภัยขณะขับขี่รถจักรยานยนต์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ในจังหวัดเชียงราย ประเทศไทย. TJEM [อินเทอร์เน็ต]. 21 สิงหาคม 2026 [อ้างถึง 10 กันยายน 2026];8(1):44-55. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJEM/article/view/276678

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทรายงานเบื้องต้น

หมวดหมู่