ผลของโปรแกรมการดูแลผู้เป็นเบาหวานในการเข้าสู่ระยะสงบต่อระดับน้ำตาลในเลือด พฤติกรรมสุขภาพ และความรอบรู้ด้านสุขภาพในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบ 2 กลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการดูแลผู้เป็นเบาหวานในการเข้าสู่ระยะสงบต่อระดับน้ำตาลในเลือด พฤติกรรมสุขภาพ และความรอบรู้ด้านสุขภาพในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 50 ราย เลือกแบบเจาะจง สุ่มแบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 25 ราย กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมเป็นเวลา 12 สัปดาห์ ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับการดูแลตามปกติ เครื่องมือวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการดูแลผู้เป็นเบาหวานในการเข้าสู่ระยะสงบ แบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพ และแบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพ หาค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามกับวัตถุประสงค์ของแบบสอบถามได้เท่ากับ 0.92 และ 0.94 และ ค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.88 และ 0.91 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการทดสอบที ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง ผู้ป่วยในกลุ่มทดลองมีความรอบรู้ด้านสุขภาพมากกว่า และพฤติกรรมสุขภาพดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 และมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2563). แนวทางการดำเนินงานสุขศึกษาเพื่อเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงสาธารณสุข กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2566). แนวทางการดำเนินงานการดูแลผู้เป็นเบาหวานให้เข้าสู่ระยะสงบ (Remission service). กระทรวงสาธารณสุข.
ธัญชนก ธนะสุการ และ นรีมาลย์ นีละไพจิตร. (2558). การพัฒนาเครื่องมือวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูง. กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุขร่วมกับมหาวิทยาลัยมหิดล.
ราชวิทยาลัยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศไทย. (2565). แนวทางการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวดสำหรับบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข. ราชวิทยาลัยแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศ ไทย.
วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก พรรคเจริญ, และวราภรณ์ เสถียรนุกูล. (2564). การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562-2563. คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.
สุรศักดิ์ เจริญคุณ. (2567). ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(2), 830–835.
อรุณ จิรวัฒน์กุล. (2554). Sample size adjusted for non-adherence. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 20(1), 1–2.
American Diabetes Association Professional Practice Committee. (2025). Introduction and methodology: Standards of care in Diabetes-2025. Diabetes Care, 48(Suppl. 1), S1–S5.
https://doi.org/10.2337/dc25-SINT
Berkman, N. D., Sheridan, S. L., Donahue, K. E., Halpern, D. J., & Crotty, K. (2011). Low health literacy and health outcomes: An updated systematic review. Annals of Internal Medicine, 155(2), 97–107.
https://doi.org/10.7326/0003-4819-155-2-201107190-00005
Butayeva, J., Ratan, Z. A., Downie, S., & Hosseinzadeh, H. (2023). The impact of health literacy interventions on glycemic control and self-management outcomes among type 2 diabetes mellitus: A systematic review. Journal of Diabetes, 15(9), 724–735. https://doi.org/10.1111/1753-0407.13436
Chrvala, C. A., Sherr, D., & Lipman, R. D. (2016). Diabetes self-management education for adults with type 2 diabetes mellitus: A systematic review of the effect on glycemic control. Patient Education and Counseling, 99(6), 926–943. https://doi.org/10.1016/j.pec.2015.11.003
Funnell, M. M., Brown, T. L., Childs, B. P., Haas, L. B., Hosey, G. M., Jensen, B., Maryniuk, M., Peyrot, M., Piette, J. D., Reader, D., Siminerio, L. M., Weinger, K., & Weiss, M. A. (2009). National standards for diabetes self-management education. Diabetes Care, 32(Suppl. 1), S87–S94.
https://doi.org/10.2337/dc09-S087
International Diabetes Federation. (2021). IDF diabetes atlas (10th ed.). International Diabetes Federation.
Lean, M. E. J., Leslie, W. S., Barnes, A. C., Brosnahan, N., Thom, G., McCombie, L., Peters, C., Zhyzhneuskaya, S., Al-Mrabeh, A., Hollingsworth, K. G., Rodrigues, A. M., Rehackova, L., Adamson, A. J., Sniehotta, F. F., Mathers, J. C., Ross, H. M., McIlvenna, Y., Stefanetti, R., Trenell, M., … Taylor, R. (2018). Primary care-led weight management for remission of type 2 diabetes (DiRECT): An open-label, cluster-randomised trial. The Lancet (London, England), 391(10120), 541– 551. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(17)33102-1
Marciano, L., Camerini, A. L., & Schulz, P. J. (2019). The role of health literacy in diabetes knowledge, self-care, and glycemic control: A meta-analysis. Journal of General Internal Medicine, 34(6), 1007–1017. https://doi.org/10.1007/s11606-019-04832-y
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267.
https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259
Nutbeam, D. (2008). Defining and measuring health literacy. Health Education & Behavior, 35(3), 281–293.
Osborn, C. Y., Cavanaugh, K., Wallston, K. A., White, R. O., & Rothman, R. L. (2009). Diabetes numeracy: An overlooked factor in understanding racial disparities in glycemic control. Diabetes Care, 32(9), 1614–1619. https://doi.org/10.2337/dc09-0425
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2021). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice (11th ed.). Wolters Kluwer.
Powers, M. A., Bardsley, J. K., Cypress, M., Duker, P., Funnell, M. M., Harms, D., Hess-Fischl, A., Hooks, B., Isaacs, D., Mandel, E. D., Maryniuk, M. D., Norton, A., Rinker , J., Siminerio L.M., & Uelmen, S. (2020). Diabetes self-management education and support in adults with type 2 diabetes: A consensus report of the American Diabetes Association, the Association of Diabetes Care & Education Specialists, the Academy of Nutrition and Dietetics, the American Academy of Family Physicians, the American Academy of PAs, the American Association of Nurse Practitioners, and the American Pharmacists Association. Diabetes Care, 43(7), 1636–1649.
https://doi.org/10.2337/dci20-0023
Schillinger, D., Barton, L. R., Karter, A. J., Wang, F., & Adler, N. (2006). Does literacy mediate the relationship between education and health outcomes? A study of a low-income population with diabetes. Public Health Reports, 121(3), 245–254. https://doi.org/10.1177/003335490612100305
Tang, T. S., Funnell, M. M., Sinco, B., Piatt, G. A., Palmisano, G., Spencer, M. S., Kieffer, E. C., & Heisler, M. (2014). Comparative effectiveness of peer leaders and community health workers in diabetes self-management support: Results of a randomized controlled trial. Diabetes Care, 37(6), 1525–1534.
https://doi.org/10.2337/dc13-2161
World Health Organization. (2023, November 14). Diabetes. Newsroom.
