รูปแบบการล่นเสริมพฤติกรรมสุบภาพ โดยกระบวนการ มีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ ที่ป่วยโรคเบาหวานศูนย์แพทย์ชุมชน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

Main Article Content

ประวิทย์ ประมาน
วีรภัทร ภัทรกุล

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการดําเนินงานการส่งเสริม พฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเบาหวาน 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเบาหวาน และ 3) เพื่อศึกษาผลการทดลองใช้รูปแบบการ ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเบาหวาน ศูนย์แพทย์ชุมชน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเบาหวาน จํานวน 323 คน และแพทย์ นักวิชาการและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขปฏิบัติหน้าที่กลุ่มงานที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยโรคเบาหวาน จํานวน 30 คน ได้มาโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย มีวิธีดําเนินการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพด้วยแบบการสํารวจข้อมูล แบบการสนทนา กลุ่มย่อย แบบการสัมภาษณ์เจาะลึกสําหรับผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเบาหวาน และแบบการสัมภาษณ์เจาะลึก สําหรับแพทย์ นักวิชาการและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขปฏิบัติหน้าที่กลุ่มงาน ที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยโรค เบาหวาน แบบตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบ และเครื่องตรวจระดับน้ําตาลในเลือด ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติพื้นฐาน สถิติทดสอบค่า “ที” และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ


ผลการวิจัย พบว่า


  1. สภาพและปัญหาการดําเนินงานการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเบาหวาน ที่ปฏิบัติได้น้อยที่สุด คือ ด้านการออกกําลังกาย (X = 1.95) ด้านการใช้ยาและตรวจรักษา (X = 2.72) และด้านการบริโภคอาหาร (X = 3.80) ตามลําดับ

  2. รูปแบบที่พัฒนาขึ้น เป็นรูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ โดยกระบวนการมีส่วนร่วม ของผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเบาหวาน ศูนย์แพทย์ชุมชน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ตามแนวคิดและทฤษฎี การมี ส่วนร่วม ประกอบ 4 ด้าน คือ 1) ด้านอารมณ์และจิตใจ 2) ด้านโภชนาการ 3) ด้านการออกกําลังกาย และ 4) ด้านการใช้ยาและตรวจรักษา ซึ่งมีค่าความเหมาะสม เท่ากับ 3.97 และค่าความเป็นได้ เท่ากับ 3.80

  3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ ที่ป่วยโรคเบาหวาน ศูนย์แพทย์ชุมชน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่าระดับน้ําตาลในเลือดของกลุ่ม ตัวอย่างระหว่างการประเมินผลก่อนการทดลอง (gif.latex?\bar{x} = 147.40) กับระหว่างการทดลอง (gif.latex?\bar{x} = 145.40) ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ระหว่างการประเมินผลก่อนการทดลอง (gif.latex?\bar{x} = 147,40) กับหลังการทดลอง (gif.latex?\bar{x} = 141.05) มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และระหว่างการประเมินผลระหว่างการทดลอง (gif.latex?\bar{x} = 145.40) กับหลังการทดลอง (gif.latex?\bar{x} = 141.05) มีความ แตกต่างกันอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ประมาน ป. ., & ภัทรกุล ว. (2022). รูปแบบการล่นเสริมพฤติกรรมสุบภาพ โดยกระบวนการ มีส่วนร่วมของผู้สูงอายุ ที่ป่วยโรคเบาหวานศูนย์แพทย์ชุมชน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ, 7(2), 91–106. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TNSUJournal/article/view/256462
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2547). คู่มือการดูแลตนเองเบื้องต้นเรื่องเบาหวาน “รู้ทันเบาหวาน”.กรุงเทพมหานคร: สํานักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

ขนิษฐา นันทบุตรและคณะ, (2546). การศึกษาและการพัฒนาศักยภาพการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานบนพื้นฐานทางสังคมวัฒนธรรมของท้องถิ่นอีสาน, ขอนแก่น: ขอนแก่นการพิมพ์.

จริยาวัตร คมพยัคฆ์และคณะ (2553). การรักษาพยาบาลเบื้องต้น. กรุงเทพมหานคร: เทพเนรมิตการพิมพ์.

สุนันทา เปรื่องธรรมกุล. (2550). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ศูนย์สุขภาพชุมชนวังสะพุง จังหวัดเลย. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขายุทธศาสตร์การพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.

ทรงวุฒิ ตวงรัตนพันธ์และคณะ. (2546). กระบวนการส่งเสริมสุขภาพช่องปากและการป้องกันโรคในช่องปากในหน่วยคู่สัญญาบริการระดับปฐมภูมิภายใต้นโยบายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ระยะที่ 1 : วิเคราะห์สถานการณ์, กรุงเทพมหานคร: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข.

เทพ หิมะทองคํา. (2543). ความรู้เรื่องโรคเบาหวานฉบับสมบูรณ์, กรุงเทพมหานคร: จูนพับลิชชิ่ง.

ประภาเพ็ญ สุวรรณ. (2543). พฤติกรรมศาสตร์ พฤติกรรมสุขภาพ และสุขศึกษา. กรุงเทพมหานคร:เจ้าพระยาการพิมพ์.

Cohen, J.M. and Uphoff, N.R. (1980). Development Participation: Concept and Measure for Project Design Implementation and Evaluation. New York: Cornell University.