ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้า นักศึกษาระดับอุดมศึกษา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
ปัจจัย, การสูบบุหรี่ไฟฟ้า, นักศึกษาบทคัดย่อ
ปัจจุบันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มวัยรุ่นมีแนวโน้มเพิ่มากขึ้นและเป็นปัญหาทั่วโลก การศึกษาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหาความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาระดับอุดมศึกษา จังหวัดสุราษฎร์ธานี กลุ่มตัวอย่างคือนักศึกษาระดับอุดมศึกษา จำนวน 321 คน สุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบทดสอบความรู้เรื่องบุหรี่ไฟฟ้า แบบสอบถามการรับรู้เกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้า แบบสอบถามทัศนคติต่อบุหรี่ไฟฟ้า มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาได้เท่ากับ 0.67-1.00 หาค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามได้เท่ากับ 0.77, 0.81 และ 0.71 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์การถดถอยลอจิสติกเชิงพหุ
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความชุกของการสูบบุหรี่ไฟฟ้าร้อยละ 36.14 โดยพบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษาระดับอุดมศึกษา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้แก่ เพศ (AOR = 2.95, 95% CI = 1.80-4.86) สมาชิกในครอบครัว (AOR = 1.87, 95% CI = 1.05-3.33) โรคประจำตัว (AOR = 2.35, 95% CI = 1.07-5.12) รายได้จากการทำงาน (AOR = 2.04, 95% CI = 1.17-3.57) และสถานะทางการเงิน (AOR = 2.95, 95% CI = 1.21-7.21) ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาแนวทางการป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มนักศึกษาได้ ผู้รับผิดชอบงานด้านสุขภาพหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรให้ความสำคัญกับปัจจัยส่วนบุคคลเป็นอันดับแรกเพื่อป้องกันการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในนักศึกษาต่อไป
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. WHO report on the global tobacco epidemic, 2023: Protect people from tobacco smoke. Geneva: World Health Organization; 2023.
กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถานการณ์การบริโภคยาสูบในเด็กและเยาวชนไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค; 2564.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. รายงานการสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และดื่มสุราของประชากร พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2565.
Roengrudee P, Wichai A, Wattanawilai A, et al. Prevalence and associated factors of e-cigarette use among university students in Southern Thailand. J Health Res. 2022;36(5):859–70.
National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. Public health consequences of e-cigarettes. Washington, DC: The National Academies Press; 2018.
Bhatta DN, Glantz SA. Electronic cigarette use and myocardial infarction among adults in the US population assessment of tobacco and health. J Am Heart Assoc. 2019;8(12):e012317.
Berry KM, Fetterman JL, Benjamin EJ, Bhatnagar A, Barrington-Trimis JL, Leventhal AM, et al. Association of electronic cigarette use with subsequent initiation of tobacco cigarettes in US youths. JAMA Netw Open. 2019;2(2):e187794.
Soneji S, Barrington-Trimis JL, Wills TA, Leventhal AM, Unger JB, Gibson LA, et al. Association between initial use of e-cigarettes and subsequent cigarette smoking among adolescents and young adults: A systematic review and meta-analysis. JAMA Pediatr. 2017;171(8):788–97.
Kong G, Morean ME, Cavallo DA, Camenga DR, Krishnan-Sarin S. Reasons for electronic cigarette experimentation and discontinuation among adolescents and young adults. Nicotine Tob Res. 2015;17(7):847–54.
Thrasher JF, Swayampakala K, Borland R, Nagelhout GE, Yong HH, Hammond D, et al. Influences of tobacco policy environment on social norms about smoking in Mexico and Uruguay: Results from the International Tobacco Control Project. Nicotine Tob Res. 2013;15(3):597–606.
Majeed BA, Sterling KL, Weaver SR, Pechacek TF, Eriksen MP. Prevalence and harm perceptions of hookah smoking among US adults, 2012–2013. Nicotine Tob Res. 2017;19(2):123–30.
Wills TA, Knight R, Williams RJ, Pagano I, Sargent JD. Risk factors for exclusive e-cigarette use and dual e-cigarette use and tobacco use in adolescents. Pediatrics. 2015;135(1):e43–51.
อรุณ จิรวัฒน์กุล. สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์; 2558.
พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย, อาทิตยา บัวเรือง, ชนุตา พาโพนงาม, ธิรดา จันทร์รุ่งเรือง, นฤมล ลาวน้อย, และอัมพวัน บุญรอด. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565;31(2):197-205.
Daniel WW. Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences. 7th ed. New York: John Wiley & Sons; 1999.
Bloom BS, Hastings JT, Madaus GF. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.
Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall; 1977.
Somdet S, Ratanasiri A, Khampolsiri T. Prevalence and factors associated with e-cigarette use among students at Chiang Mai Rajabhat University. J Public Health Dev. 2023;21(1):45–57.
Sawangwong P, Sookaneknun P, Kitisomprayoonkul W. Knowledge, perception, and attitudes toward electronic cigarettes among Thai adolescents. J Health Res. 2020;34(5):427–37.
Wattanawilai A, Kaewkungwal J, Ponlap N, et al. E-cigarette use and associated factors among university students in southern Thailand. J Health Sci Med Res. 2022;40(3):253–62.
Chankaew T, Baiya P, Chinwong D, Yoodee V, Chinwong S. Electronic cigarettes in Thailand: behaviour, rationale, satisfaction, and sex differences. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(14):8229.
Shek DTL, Zhu XQ, Dou D, Chai W. Influence of family factors on substance use in early adolescents: a longitudinal study in Hong Kong. J Psychoactive Drugs. 2020;52(1):66-76.
Van Ryzin MJ, Fosco GM, Dishion TJ. Family and peer predictors of substance use from early adolescence to early adulthood: an 11-year prospective analysis. Addict Behav. 2012;37(12):1314-1324.
Lau K, Ho ML, Louie OT, Lam TH, Parag V. Perceived family relationship quality and use of poly-tobacco products during early and late adolescence. Prev Med Rep. 2019;15:100948.
Sutfin EL, Reboussin BA, Debinski B, Wagoner KG, Spangler J, Wolfson M. The impact of trying electronic cigarettes on cigarette smoking by college students: a prospective analysis. Am J Public Health. 2015;105(8):e83–9.
Grana R, Benowitz N, Glantz SA. E-cigarettes: a scientific review. Circulation. 2014;129(19):1972–86.
Palipudi KM, Mbulo L, Morton J, Bunnell R, Blutcher-Nelson G, Kosen S, et al. Awareness and current use of electronic cigarettes in 14 countries: cross-country comparison from the Global Adult Tobacco Survey (GATS). Tob Control. 2016;25(5):522–7.
