ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของประชาชนตำบลคลองลุ อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง
คำสำคัญ:
ปัจจัย, พฤติกรรมการสูบบุหรี่, ประชาชนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของประชาชนในตำบลคลองลุ อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เป็นการวิจัยเชิงสำรวจภาคตัดขวาง โดยเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างประชาชน 423 คน ด้วยแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างเคยสูบบุหรี่ร้อยละ 45.86 อายุเริ่มสูบบุหรี่ครั้งแรกค่ามัธยฐาน 20 ปี และชนิดบุหรี่ที่นิยมมากที่สุดคือบุหรี่มวนเอง (ร้อยละ 61.63) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ ได้แก่ ปัจจัยนำ (เพศ ระดับการศึกษา ทัศนคติต่อการสูบบุหรี่) ปัจจัยเอื้อ (การดื่มสุราหรือเครื่องดื่มแอลกอฮอล์) และปัจจัยเสริม (การถูกเพื่อนชักชวนให้ลองสูบบุหรี่) การวิเคราะห์ถดถอยโลจิสติกพหุคูณพบว่า เพศชาย การศึกษาระดับประถม การมีทัศนคติปานกลาง การเคยดื่มสุรา และการถูกเพื่อนชักชวน มีโอกาสสูบบุหรี่สูงกว่ากลุ่มอ้างอิงอย่างมีนัยสำคัญ (p < 0.05) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการจัดกิจกรรมรณรงค์ให้ความรู้ การสร้างพื้นที่ปลอดบุหรี่ และการส่งเสริมการเลิกบุหรี่ผ่านเครือข่ายครอบครัวและชุมชน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและลดปัญหาสุขภาพจากการสูบบุหรี่ของประชาชนในพื้นที่
เอกสารอ้างอิง
กองงานคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ. รายงานประจำปี 2566. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2566.
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. Health Data Center : HDC: กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 19 ส.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/0197da9aa711d6da186253f526d9e2a0.
รณชัย คล่ำคง, ณรงศักดิ์ หนูสอน. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมสูบบุหรี่ของเกษตรกรชายชาวไร่ยาสูบ จังหวัดสุโขทัย. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี. 2564;29(1):70-81.
จินตหรา มีถาวร, คมสันต์ เกียรติรุ่งฤทธิ์, ศิริไชย หงษ์สงวนศรี, วศิน พิพัฒนฉัตร. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการสูบบุหรี่อย่างต่อเนื่องในวัยรุ่น. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2565;67(1):21-34.
Yanarueng S, Laohasiriwong W, Phimha S, Yotha N, Phanyotha S, Pinsuwan C, et al. Health determinant factors associated with smoking behaviour of older adults in Thailand. J Public Hlth Dev. 2023;21(1):32-44. (in Thai).
Jusoh S, Naing NN, Wan-Arfah N, Hajidah WN, Arifin WN, Wong LS, et al. Prevalence and Factors Influencing Smoking Behavior among Female Inmates in Malaysia. Healthcare (Basel). 2023;11(2):1-8.
Artanti KD, Arista RD, Fazmi TIK. The influence of social environment and facility support on smoking in adolescent males in Indonesia. J Public Health Res. 2024;13(1):1-6.
Cho GH, Jang YS, Shin J, Nam CM, Park EC. Association between having a meal together with family and smoking: a cross-sectional nationwide survey. BMC Public Health. 2023;23(2261):1-13.
Green LW, Kreuter MW. Health program planning : an educational and ecological approach. 4th ed. New York: McGraw-Hill; 2005.
Daniel WW. Biostatistics: Basic Concepts and Methodology for the Health Sciences. 9th ed. New York: John Wiley & Sons; 2010 2022 September 27.
Bloom BS. Mastery Learning. In: Block JH, editor. Mastery Learning: Theory and Practice. New York: Holt, Rinehart and Winston, Inc. ; 1971. p. 47-65.
Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology. 1932;22(140):5-55.
Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika. 1951;16:297-334.
Stevens JP. Applied multivariate statistics for the social sciences. 5th ed. New York: Routledge; 2009.
Menard SW. Applied logistic regression analysis. 2nd ed. Thousand Oaks, [Calif.] ;: SAGE; 2002.
Lewin K. Field theory in social science: Selected theoretical papers. New York: Harper & Brothers; 1951.
Organization WH. Ottawa Charter for Health Promotion. Health Promotion International. 1986;1(4):405.
Widyaningsih V, Mashuri YA, Nugroho SD, Zaen NA, Sumardiyono, Probandari A. Sociodemographic predictors for smoking persistence among young males in Indonesia. J Public Hlth Dev. 2022;20(3):175-83.
Festinger L. A Theory of Cognitive Dissonance. California: Stanford University Press; 1957.
สยาม ชิ้นพงค์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสัมผัสบุหรี่ของประชาชนในอำเภอแห่งหนึ่ง ของจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา. 2564;1(2):45-56.
พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย, อาทิตยา บัวเรือง, ชนุตา พาโพนงาม, ธิรดา จันทร์รุ่งเรือง, นฤมล ลาวน้อย, อัมพวัน บุญรอด. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2565;31(2):S197-S205.
