ผลของโปรแกรมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อทักษะการดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุภาวะข้อเข่าเสื่อม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปอ อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย
关键词:
โปรแกรมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อทักษะการดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุภาวะข้อเข่าเสื่อม摘要
โรคข้อเข่าเสื่อมนับเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ เนื่องจากมีผลเสียโดยตรงต่อสุขภาพ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อทักษะการดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุภาวะข้อเข่าเสื่อม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลปอ อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย ซึ่งกลุ่มตัวอย่างในการศึกษาครั้งนี้ คือผู้ดูแลผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อมและผู้สูงอายุที่มีอายุที่ได้รับคัดกรองว่าเป็นผู้มีภาวะข้อเข่าเสื่อม การคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยวิธีการคัดเลือกตามสะดวก (Convenience sampling) จำนวน 34 คู่ จะได้เข้าร่วมโปรแกรมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อทักษะการดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุภาวะข้อเข่าเสื่อม ประกอบด้วยกิจกรรมการบรรยาย การสาธิต การฝึกปฏิบัติ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Paired t-test ผลการวิจัยพบว่าภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรมผู้ดูแลผู้สูงอายุมีคะแนนเฉลี่ยความรู้มากกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม 3.44 คะแนน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.001) คะแนนเฉลี่ยทักษะการดูแลผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อมสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม 6.47 คะแนน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.001) และผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อมภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรม พบว่ามีระดับคุณภาพชีวิตดีขึ้นกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม 9.86 คะแนน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.001) และมีระดับความเจ็บปวดข้อเข่าลดลง ร้อยละ 4.07 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.001)
参考
2. สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล และคณะ. เปรียบเทียบแบบวัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกทุก
100 ตัวชี้วัด และ 26 ตัวชี้วัด, โรงพยาบาลสวนปรุง จังหวัดเชียงใหม่, 2540.
3. สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล ปริทรรศ ศิลปกิจ และวนิดา พุ่มไพศาลชัย. คุณภาพชีวิตของคนไทยใน
ภาวะ วิกฤตเศรษฐกิจ. ทุนสนับสนุนจากกรมสุขภาพจิต โรงพยาบาลสวนปรุง จังหวัดเชียงใหม่, 2541.
4. พิพัฒน์ เพิ่มมูล.2553. ความรุนแรงของโรคและพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยข้อเข่า
เสื่อมในโรงพยาบาลศิริราช.ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิทยาการสังคมและการจัดการสุขภาพ.บัณฑิตวิทยาลัยศิลปกร
5. ศิรินธร มังคะมณี.2521.ผลการใช้โปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการดูแล
ตนเองต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์.วิ ทยานิพนธ์(พย.ม.).จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,2547
6. โชติกา สาระปัญญา,ปชาณัฎฐ์ พพันไทยทวีกุล.2562.ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สรรมถ
นะแห่งตนร่วมกับฟื้นฟูสรรถนข้อเข่าต่อคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม.หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาพยาบาลศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์.จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
7. สิริภพ โตเสม.2561.ผลของโปรแกรมส่งเสริมกิจกรรมทางกาย ต่อการรับรู้สรรถนะแห่งตนใน
การปฎิบัติกิจกรรมทางกาย ความรุนแรงของอาการข้อเข่าเสื่อม.วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิตสาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่คณะพยาบาลศาสตร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
8. กฤชฎากมล ชื่นอิ่ม.2555.คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีภาวะข่อเข่าเสื่อมในชุมชน
สมุทรสาคร.วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลเวชปฎิบัติชุมชน. มหาวิยาลัย
คริสเตียน
9. นพ.อารี ตนาวลี.2558.อาการของโรคข้อเข่าเสื่อมผู้สูงอายุ .ภาควิชาออร์โธปฏิบัติการ
คณะแพทย์ศาสตร์.
10. สุวรรณี สร้อยสงค์.2561.อาการของโรคข้อเข่าเสื่อม.วารสารวิชาการแพทย์เขต 11 ฉบับที่ 2
เม.ย.-มิ.ย. 62. หน้า 201กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.2546.คู่มือการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ. (พิมพ์ครั้งที่ 6) นนทบุรี.โรงพิมพ์ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด
11. ฐิติมา อินทร์เนตร.2553.การพัฒนาสมรรถนะแห่งตนร่วมกับการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของ
อาสาสมัครสาธารณสุขในการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง.วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต(สาธารณสุขศาสตร์) สาขาวิชาเอกการพยาบาลสาธารณสุข.บัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล(โยธิน แสวงดี และคณะ, 2562 : 124-137. การดูแลผู้สูงอายุ. http://www.nancc.ac.th/pin.com/Import.php
12. โชติกา สาระปัญญา, ปชาณัฎฐ์ นันไทยทวีกุล ได้ศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้
สมรรถนะแห่งตนร่วมกับการฟื้นฟูสมรรถภาพข้อเข่าต่อคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม. หลักสูตรพยาบาลศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.2560.
13. บังเอิญ แพรุ้งสกุล. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนและการสนับสนุน
ทางสังคมต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายของผู้สูงอายุโรคข้อเข่าเสื่อม [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตร์มหาบัณฑิต].เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ; 2549.
14. สุภาณี แสงกระจาง . ผลของโปรแกรมสงเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมสุขภาพ น้ำหนัก
และภาวะสุขภาพในผู้เป็นข้อเข่าเสื่อม [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตร์มหาบัณฑิต]. กรงเทพฯ ุ :มหาวทยาลัยรังสิต; 2557.
15. สุวิมลรัตน์ รอบรู้เจน (2563) ศึกษาการพัฒนาโปรแกรมการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ
โดยชุมชนมีส่วนร่วม ตำบลคูเมือง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (ปีที่ 3 ฉบับที่ 1 เดือน มกราคม – เมษายน 2563)
16. สิริวรรณ ธรรมคงทอง, ปาจรีย์ อับดุลลากาซิม, นิภา มหารัชพงศ์ (2019) ศึกษาผลโปรแกรม
ออกกำลังกายด้วยยางยืดต่อความสามารถการใช้งานข้อต่อข้อเข่าการเคลื่อนไหวในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม.วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2562 ปีที่ 33 ฉบับออนไลน์.
17. ดลปภัฎ ทรงเลิศ, รัถยานภิศ พละศึก และ นิศารัตน์ นรสิงห์.(2561). ศึกษาการพัฒนา
สมรรถนะของผู้ดูแล และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.)ในการดูแลปัญหาด้านจิตสังคมของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ ผ่านการรับรองคุณภาพของ TCI และอยู่ในฐานข้อมูล TCI กลุ่มที่ 1. ปีที่ 5 ฉบับที่ 1 มกราคม - เมษายน 2561.
18. กมลทิพย์ ทิพย์สังวาลย์, นิธิพงศ์ ศรีเบญจมาศ และประจวบ แหลมหลัก. (2561). ศึกษาผล
โปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. ที่ 12 ฉบับที่ 1 มกราคม–มิถุนายน 2561.
19. วีรวัตน์ จิตจูง.(2561). การพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะของผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือด
สมองโรงพยาบาลวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์. คณะสาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต/ศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยเกิร์ก
20. อิสราภรณ์ รัตนโภคภัณฑ์(2560) ศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมการดูแลเท้าต่อการรับรู้
สมรรถนะและพฤติกรรมในการดูแลเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน. กลุ่มงานสุขศึกษา โรงพยาบาลบุรีรัมย์. 2560
21. นิภาพร คนเชี่ยว. (2560) ศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนและ
การมีส่วนร่วมของสามีต่อพฤติกรรมการป้องกันการตั้งครรภ์ซ้ำใรมารดาวัยรุ่น. สาชาการพยาบาลเวชปฎิบัติชุมชน คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 2560
22. Erbahceci F, Dursun E. 521 effects of physiotherapyand rehabilitation program on muscle
strength,quality of life, pain, stiffness, and physical function in women with knee osteoarthritis[abstract]. Osteoarthritis Cartilage 2008;16:S223.
23. Yilmaz H, Polat HAD, Karaca G, Kuçukşen S,Akkur HE. Effectiveness of home
exerciseprogram in patients with knee osteoarthritis.Eur J Gen Med 2013;10:102-7
24. Bandura A. Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman; 1997