Outcomes of Pharmaceutical Care in Patients with New Smear Pulmonary Tuberculosis at Uttaradit Hospital


  • Mantana Kantared Uttaradit Hospital


Pharmaceutical care, pulmonary tuberculosis, drug related problems


Introduction : According to the treatment of tuberculosis has been multiple medication and the
period of time more than 6 months, the drug related problems will be presents. Pharmaceutical care
is the responsible provision of pharmacy to preventing and reduce drug related problems.
Objective : The comparation of the pharmaceutical outcomes between patients with new smear
pulmonary tuberculosis whom received pharmaceutical care intervention and standard treatment.
Methods : Intervention research with historical controlled at Uttaradit Hospital. There were 73
patients in the study, divided in two groups. The intervention group were 29 patients, prospective data
collection between December 2019 to September 2020. The control group with 44 patients that were
collected the data retrospectively from their medication record between October 2018 to September
2019. Drug related problems, adverse drug reactions, medication adherence and clinical outcome were
evaluated. Statistic analysis were performed by chi-squared test and fisher’s exact test with significant
at 0.05.
Results : The proportion of subjects in intervention group have sputum convert at the end of second
month was 72.4 and treatment outcomes was 93.1 which higher than the control group (p=0.124) and
(p=0.696) respectively. The proportion of medication adherence in intervention group was 93.1 and
the control group was 72.7 (p<0.05). Drug related problems in intervention group were less (p<0.05)
so that was 1.93±1.28 and 2.66±1.63 respectively. Adverse drug reactions were the most of drug related
Conclusions : Pharmaceutical care interventions can be made to improve with the medication
adherence and reduce drug related problems in order to increase treatment outcomes. The most
prevalent drug related problems were adverse drug reactions and inappropriate dosage of anti-tuberculosis
drugs. Role of pharmacist in pulmonary tuberculosis must be contribute in the first diagnosis,
especially in patients with renal function impairment.
Keywords : Pharmaceutical care, pulmonary tuberculosis, drug related problems


Download data is not yet available.


1. สำนักวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย พ.ศ.2561. กรุงเทพฯ: อักษร
กราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2561.
2. กองวัณโรค กรมควบคุมโรค [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพ: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. [เข้าถึง เมื่อ 14 ต.ค. 2562]. เข้าถึง
ได้จาก: https://www.tbthailand.org/
3. กฤติมา โภชนสมบูรณ์. ผลลัพธ์ของการบริบาลทางเภสัชกรรมแก่ผู้ป่วยวัณโรคในคณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัย
นวมินทราธิราช. วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง [อินเตอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.ค. 2563];60(3):171-80.
เข้าถึงได้จาก: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/VMED/article/view/192640/134334
4. วราภรณ์ แสงวิเชียร,จิราพร คำแก้ว, ชญานิน กำลัง, ปริญดา จันทร์บรรเจิด, มยุรี พงศ์เพชรดิถ. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการ
รักษาวัณโรคปอดในคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน [อินเตอร์เน็ต]. 2558 [เข้าถึงเมื่อ 11
มิ.ย. 2562];11(3):83-91. เข้าถึงได้ จาก:https://www.tci-thaijo.org/index.php/IJPS/article/view/32762/35437
5. หทัยถวิล สนธิสมบัติ. การบริบาลทางเภสัชกรรมและปัจจัยที่มีผลต่อการรักษาผู้ป่วยวัณโรคในโรงพยาบาลโพนพิสัย จังหวัด
หนองคาย. วารสารองค์การเภสัชกรรม [อินเตอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 3 ก.ค. 2563];44(1):15-26. เข้าถึงได้จาก: https://
6. วิลาวัณย์ ทองเรือง, ณัฐนิช กสิณวัฒน์, นนทกานต์ ลิ่มเจริญ, เกตุวดี หนูรัตน์แก้ว. อาการไม่พึงประสงค์ระหว่างการใช้
ยาต้านวัณโรคและความไม่สำเร็จในการรักษา. วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ [อินเตอร์เน็ต]. 2552 [เข้าถึงเมื่อ
7 ก.ค.2563];4(1):46-51. เข้าถึงได้จาก: https://ejournals.swu.ac.th/index.php/pharm/article/view/2664/2675
7. วิชชุดา เทียนเจษฎา, เชิดชัย สุนทรภาส. การจัดการและผลการรักษาผู้ป่วยวัณโรค ณ โรงพยาบาลบ้านกรวด. วารสาร
เภสัชศาสตร์อีสาน[อินเตอร์เน็ต]. 2555 [เข้าถึงเมื่อ 19 ก.ค. 2562];8(2):41-52. เข้าถึงได้จาก: http://pharm.kku
8. Hepler CD, Strand LM. Opportunities and responsibilities in pharmaceutical care. Am J Hosp Pharm.
9. นิสารัตน์ คำด้วง, ศุภวรรณ พงศ์พัฒนาวุฒิ. ผลของการให้บริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยวัณโรคปอดของโรงพยาบาลสมเด็จ
พระสังฆราช องค์ที่ 17 จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารเภสัชกรรมไทย[อินเตอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 11 มิ.ย. 2562];10(2):
345-55. เข้าถึงได้จาก: https://www.tci-thaijo.org/index.php/TJPP/article/view/171140/122964
10. World Health Organization. International drug monitoring-the role of the hospital. Drug Intell Clin Pharm
11. Division of AIDS(DAIDS) table for grading the severity of adult and pediatric adverse event version 2.1 [Internet].
2017 July [cited 2019 Oct 14].Available from: https://rsc.niaid.nih.gov/sites/default/files/daidsgradingcor
12. Gilbert DN, Chambers HF, Eliopoulos GM, Saag MS, Pavia AT, Black D, et al. The Sanford guide to antimicrobial
therapy 2016.46thed. Sperry ville: Antimicrobial Therapy Inc.; 2016.
13. Banu Rekha VV, Balasubramanian R, Swaminathan S, Ramachandran R, Rahman F, Sundaram V, et al.
Sputum conversion at the end of intensive phase of Category-1 regimen in the treatment of pulmonary
tuberculosis patients with diabetes mellitus or HIV infection: An analysis of risk factors. Indian J Med Res.
2007 Nov;126(5):452-8. PMID: 18160750.
14. Shital P, Anil J, Sanjay M, Mukund P. Tuberculosis with diabetes mellitus: clinical-radiological overlap
and delayed sputum conversion needs cautious evaluation-prospective cohort study in Tertiary Care Hospital,
India. J Pulm Respir Med. 2014;4(2):1-5.




How to Cite

Kantared M. Outcomes of Pharmaceutical Care in Patients with New Smear Pulmonary Tuberculosis at Uttaradit Hospital. HSCR [Internet]. 2020 Dec. 30 [cited 2023 Nov. 29];35(2):21-32. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/hscr/article/view/253423



Original Articles (นิพนธ์ต้นฉบับ)