ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของภาวะเปราะบางในผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป ในจังหวัดสกลนคร
คำสำคัญ:
ภาวะเปราะบาง, ปัจจัยเสี่ยง, ลักษณะทางสังคมประชากร, วัยก่อนสูงอายุ, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ภาวะเปราะบางเป็นกลุ่มอาการชีวจิตสังคมที่มีลักษณะจากการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาทุกระบบซึ่งมีสภาวะที่เกี่ยวข้องกับอายุ และส่งผลต่อการเกิดผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ทางสุขภาพ การศึกษาวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุก และปัจจัยเสี่ยงของภาวะเปราะบางในผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป กลุ่มตัวอย่างคือผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไปที่อาศัยอยู่ในพื้นที่อำาเภอเมือง จังหวัดสกลนคร จำานวน 356 คน เก็บรวบรวมโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคม แบบประเมิน ภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุไทย แบบประเมินสมรรถภาพสมองเบื้องต้น และแบบประเมินองค์ประกอบภาวะเปราะบาง วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติถดถอยโลจิสติคทวิ (binary logistic regression) โดยแสดงค่า Odds Ratio และ 95% Confidence Interval
ผลการศึกษา พบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 72.19) อายุเฉลี่ย 63.92 ± 8.38 ปี พบความชุกของภาวะ เปราะบาง ร้อยละ 31.18 (95%CI: 26.4, 36.0) และพบปัจจัยในการทำานายการพัฒนาเป็นภาวะเปราะบาง ได้แก่ การสูงอายุ (OR = 2.367, 95%CI 1.490 - 3.759, p <0.001) การศึกษาระดับต่ำา (OR = 4.267, 95%CI 2.339 - 7.784, p <0.001) โรคประจำาตัว เรื้อรัง (OR = 3.086, 95%CI 1.870 - 5.091, p <0.001) รับประทานยามากกว่า 4 ชนิด (OR = 2.026, 95%CI 2.281 - 3.202, p = 0.003) ประวัติหกล้มภายใน 6 เดือน (OR = 2.153, 95%CI 1.356 - 3.418, p = 0.001) ความไม่เพียงพอของรายได้ (OR = 1.649, 95%CI 1.007 - 2.701, p = 0.047) การสนับสนุนของสังคมในระดับต่ำา (OR = 1.632, 95%CI 1.039 - 2.564, p = 0.034) ภาวะบกพร่องด้านการรู้คิด (OR = 1.888, 95%CI 1.194 - 2.986, p = 0.007)
การศึกษาครั้งนี้บ่งชี้ถึงปัจจัยด้านประชากรศาสตร์ ภาวะสุขภาพ เศรษฐกิจและจิตสังคม ล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่นำาไปสู่การเป็น ภาวะเปราะบางในกลุ่มผู้ที่อยู่ในวัยก่อนสูงอายุและสูงอายุ ดังนั้นการเฝ้าระวังและจัดการปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้จึงมีความสำาคัญเพื่อลด การเกิดผลลัพธ์ด้านสุขภาพที่ไม่พึงประสงค์ในอนาคต
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Xue QL. The frailty syndrome: definition and natural history. Clin Geriatr Med. 2011;27(1):1-15. doi:10.1016/j.cger.2010.08.009
Cohen CI, Benyaminov R, Rahman M, Ngu D, Reinhardt M. Frailty: A Multidimensional Biopsychosocial Syndrome. Med Clin North Am. 2023;107(1):183-197. doi:10.1016/j.mcna.2022.04.006
Fried L, Walston J. Frailty and failure to thrive. In: Hazzard WR, Blass JP, Ettinger WH Jr, Halter JB, Ouslander JG. Principles of geriatric medicine and gerontology, fourth edition. NY: Mc Graw Hill; 1998: 1387–1402.
Loecker C, Schmaderer M, Zimmerman L. Frailty in Young and Middle-Aged Adults: An Integrative Review. J Frailty Aging. 2021;10(4):327-333. doi:10.14283/jfa.2021.14
O'Caoimh R, Sezgin D, O'Donovan MR, Molloy DW, Clegg A, Rockwood K, Liew A. Prevalence of frailty in 62 countries across the world: a systematic review and meta-analysis of population-level studies. Age Ageing. 2021;50(1):96-104. doi:10.1093/ageing/afaa219
Morkphrom E, Srinonprasert V, Sura-amonrattana U, et al. Severity of frailty using modified Thai frailty index, social factors, and prediction of mortality among community-dwelling older adults in a middle-income country. Front Med (Lausanne). 2022;9:1060990. Published 2022 Dec 9. doi:10.3389/fmed.2022.1060990
ชนัดดา อนุพัฒน์, วิราพรรณ วิโจน์รัตน์, ดวงรัตน์ วัฒนกิจไกรเลิศ และศริยามน ติรพัฒน์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะเปราะบางในผู้สูงอายุ. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2563;14(1):43-54.
Kwak D, Thompson LV. Frailty: Past, present, and future?. Sports Med Health Sci. 2020;3(1):1-10. Published 2020 Nov 30. doi:10.1016/j.smhs.2020.11.005
Feng Z, Lugtenberg M, Franse C, et al. Risk factors and protective factors associated with incident or increase of frailty among community-dwelling older adults: A systematic review of longitudinal studies. PLoS One. 2017;12(6):e0178383. Published 2017 Jun 15. doi:10.1371/journal.pone.0178383
Ye B, Gao J, Fu H. Associations between lifestyle, physical and social environments and frailty among Chinese older people: a multilevel analysis. BMC Geriatr. 2018;18(1):314. Published 2018 Dec 14. doi:10.1186/s12877-018-0982-1
Hoogendijk, E. O., Afilalo, J., Ensrud, K. E., Kowal, P., Onder, G., & Fried, L. P. (2019). Frailty: implications for clinical practice and public health. The Lancet, 394(10206), 1365-1375.
Kojima G, Iliffe S, Jivraj S, Walters K. Association between frailty and quality of life among community-dwelling older people: a systematic review and meta-analysis. J Epidemiol Community Health. 2016;70(7):716-721. doi:10.1136/jech-2015-206717
Hajek A, Bock JO, Saum KU, et al. Frailty and healthcare costs-longitudinal results of a prospective cohort study. Age Ageing. 2018;47(2):233-241. doi:10.1093/ageing/afx157
Kolle AT, Lewis KB, Lalonde M, Backman C. Reversing frailty in older adults: a scoping review. BMC Geriatr. 2023;23(1):751. Published 2023 Nov 17. doi:10.1186/s12877-023-04309-y
Gordon SJ, Baker N, Kidd M, Maeder A, Grimmer KA. Pre-frailty factors in community-dwelling 40-75 year olds: opportunities for successful ageing. BMC Geriatr. 2020;20(1):96. Published 2020 Mar 6. doi:10.1186/s12877-020-1490-7
Bai G, Wang Y, Mak JKL, Ericsson M, Hägg S, Jylhävä J. Is Frailty Different in Younger Adults Compared to Old? Prevalence, Characteristics, and Risk Factors of Early-Life and Late-Life Frailty in Samples from Sweden and UK. Gerontology. 2023;69(12):1385-1393. doi:10.1159/000534131
Gobbens RJ, van Assen MA, Luijkx KG, Wijnen-Sponselee MT, Schols JM. The Tilburg Frailty Indicator: psychometric properties. J Am Med Dir Assoc. 2010;11(5):344-355. doi:10.1016/j.jamda.2009.11.003
COCHRAN WG. Matching in analytical studies. Am J Public Health Nations Health. 1953;43(6 Pt 1):684-691. doi:10.2105/ajph.43.6_pt_1.684
ประกายมาศ เนตรจันทร์, รัตน์ศิริ ทาโต, ศิริพันธุ์ สาสัตย์. (2562). ปัจจัยคัดสรรที่สัมพันธ์กับภาวะเปราะบางของผู้สูงอายุที่อยู่ในบ้านพักคน ชราของภาครัฐ. วารสารพยาบาลตำรวจ, 11(1):61-72
Wongpakaran N, Wongpakaran T, Kuntawong P. Evaluating hierarchical items of the geriatric depression scale through factor analysis and item response theory. Heliyon. 2019;5(8):e02300. Published 2019 Aug 13. doi:10.1016/j.heliyon.2019.e02300
เบญจมาศ ศิริกมลเสถียร, ศรัญญา วงศ์กําปั่น, รัชนีภรณ์ ณ ถลาง, กนกวรรณ ไชยลาภ. ระบาดวิทยาของภาวะเปราะบาง ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย และภาวะสมองเสื่อมของผู้สูงอายุในชุมชน เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์. 2567;6(2):63 74.
Khan KT, Hemati K, Donovan AL. Geriatric Physiology and the Frailty Syndrome. Anesthesiol Clin. 2019;37(3):453-474. doi:10.1016/j.anclin.2019.04.006
Belloni G, Cesari M. Frailty and Intrinsic Capacity: Two Distinct but Related Constructs. Front Med (Lausanne). 2019;6:133. Published 2019 Jun 18. doi:10.3389/fmed.2019.00133
Gobbens, Robbert J., and Izabella Uchmanowicz. "Assessing frailty with the Tilburg Frailty Indicator (TFI): A review of reliability and validity." Clinical Interventions in Aging (2021): 863-875.
Sisi MM, Shamshirgaran SM, Rezaeipandari H, Matlabi H. Multidimensional approach to frailty among rural older people: applying the Tilburg frailty indicator. Elderly Health J. 2019;5(2):82-89.
Qin Y, Hao X, Lv M, Zhao X, Wu S, Li K. A global perspective on risk factors for frailty in community-dwelling older adults: A systematic review and meta-analysis. Arch Gerontol Geriatr. 2023;105:104844. doi:10.1016/j.archger.2022.104844
Barghouth, M. H., Klein, J., Bothe, T., Ebert, N., Schaeffner, E., & Mielke, N. (2024). Social support and frailty progression in community-dwelling older adults. Frontiers in public health.2024;12: 1408641. doi:10.3389/fpubh.2024.1408641
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ และคณาจารย์ท่านอื่น ในราชวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
