เทคนิคการเปิดหลอดเลือดดำส่วนปลายในผู้ป่วยโรคมะเร็ง

ผู้แต่ง

  • เพ็ญพักต์ กองเมือง งานการพยาบาลผู้ป่วยนอก ศูนย์การแพทย์มะเร็งวิทยาจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
  • ดารารัตน์ ชูวงศ์อินทร์ งานการพยาบาลผู้ป่วยนอก ศูนย์การแพทย์มะเร็งวิทยาจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
  • มาริษา สมบัติบูรณ์ ฝ่ายการพยาบาลและกิจการพิเศษ ศูนย์การแพทย์มะเร็งวิทยาจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
  • เบญจมาศ ปรีชาคุณ ฝ่ายการพยาบาลและกิจการพิเศษ ศูนย์การแพทย์มะเร็งวิทยาจุฬาภรณ์ ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์

คำสำคัญ:

ผู้ป่วยโรคมะเร็ง, การเปิดหลอดเลือดดำ, ความปวด

บทคัดย่อ

พยาธิสภาพของโรคมะเร็งขัดขวางกระบวนการความสัมพันธ์ทางสรีรวิทยาระหว่างเซลล์ที่อยู่ข้างเคียงกันส่งผลให้โครงสร้างของหลอดเลือดที่สร้างขึ้นใหม่ขาดความแข็งแรง บิดเบี้ยว เปราะบาง เกิดการรั่วซึมของพลาสม่า เม็ดเลือด และสารน้ำออกสู่เนื้อเยื่อโดยรอบจนเกิดอาการบวมและภาวะพร่องออกซิเจน ผู้ป่วยโรคมะเร็งจะได้รับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัดทางหลอดเลือดดำอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลาตามที่กำหนดและยาหลากหลายชนิดส่งผลกระทบโดยตรงต่อหลอดเลือดของผู้ป่วยโดยเฉพาะเมื่อเกิดการรั่วซึมบริเวณรอบ ๆ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องใช้เทคนิคในการเปิดหลอดเลือดดำอย่างถูกต้องเหมาะสม ตำแหน่งที่นิยมในการเจาะเลือดคือหลอดเลือดดำส่วนปลายบริเวณด้านหน้าของข้อพับแขน ได้แก่หลอดเลือดดำ median cubital, cephalic และ basilic เพราะเห็นได้ชัดเจนที่สุด ไม่มีเส้นประสาทอยู่ใกล้เคียงมากนักและใช้เทคนิคปลอดเชื้อตลอดการทำหัตถการ ผู้ปฏิบัติจำเป็นต้องดูแลเฝ้าระวังภายหลังการเปิดหลอดเลือดดำ ควรเปลี่ยนบริเวณที่แทงเข็มทุก 72 ชั่วโมง ดูแลป้องกันภาวะหลอดเลือดดำอักเสบโดยใช้เกณฑ์ในการประเมินสถานการณ์ ในกรณีที่เกิดปัญหาผู้ปฏิบัติบันทึกรายงานอุบัติการณ์ ยุติการบริหารสารน้ำหรือยา พร้อมให้การ รักษาด้วยการประคบร้อนหรือเย็น หลักสำคัญคือสามารถระงับความปวดได้จากการเจาะเลือด อาจเป็นการใช้ยาชาเฉพาะที่หรือยาชาชนิดสูดดม และดำเนินวิธีปฏิบัติด้วยการสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับผู้ป่วย

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Goolsby TV, Lombardo FA. Extravasation of Chemotherapeutic Agents: Prevention and Treatment. Semin Oncol. 2006;33(1):139-143. https://doi.org/10.1053/j.seminoncol.2005.11.007

Svendsen RP, Støvring H, Hansen BL, Kragstrup J, Søndergaard J, Jarbøl DE. Prevalence of cancer alarm symptoms: A population-based cross-sectional study. Scand J Prim Health Care. 2010;28(3):132-137. https://doi.org/10.3109/02813432.2010.505412

Marieb EN, Hoehn K. Human Anatomy & Physiology. 6th ed. Boston: Pearson; 2012.

Gonzalez T. Chemotherapy extravasations: prevention, identification, management, and documentation. Clin J Oncol Nurs. 2013;17(1):61-66. https://doi.org/10.1188/13.CJON.61-66

สุวรรณี สิริเลิศตระกูล. ยารั่วซึมออกนอกหลอดเลือด. สมาคมพยาบาลโรคมะเร็งแห่งประเทศไทย; 2559. http://www.thons.or.th/index.php/knowledge-nurse/29-knowledge-ns-03.

Dougherty L. Extravasation: prevention, recognition and management. Nurs Stand R Coll Nurs G B 1987. 2010;24(52):48-55; quiz 56, 60. https://doi.org/10.7748/ns2010.09.24.52.48.c7956

อรวรรณ อินชูใจ. โครงการการป้องกันการเกิดภาวะExtravasation ในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบําบัด. 2553. http://www.hospital.tu.ac.th/km/admin/new/141217_141841.pdf.

ภาวดี ช่วยเจริญ. การเจาะเลือดและการเก็บตัวอย่างเลือด. 2554. http://research-hcu.hcu.ac.th/wp-content/uploads/2015/02/การเจาะเลือดและการเก็บตัวอย่างเลือด.pdf.

วิโรจน์ ไววานิชกิจ, เพียงเพ็ญ อินทรฑูต. ความเจ็บปวดจาการเจาะเลือดและการบริบาลลดความปวด. จุฬาลงกรณ์เวชสาร. 2546;47(8):515-520.

Usichenko TI, Pavlovic D, Foellner S, Wendt M. Reducing Venipuncture Pain by a Cough Trick: A Randomized Crossover Volunteer Study. Anesth Analg. 2004;98(2):343–345. https://doi.org/10.1213/01.ANE.0000094983.16741.AF

Rogers TL, Ostrow CL. The use of EMLA cream to decrease venipuncture pain in children. J Pediatr Nurs. 2004;19(1):33-39. doi:10.1016/j.pedn.2003.09.005

Costello M, Ramundo M, Christopher NC, Powell KR. Ethyl vinyl chloride vapocoolant spray fails to decrease pain associated with intravenous cannulation in children. Clin Pediatr (Phila). 2006;45(7):628-632. https://doi.org/10.1177/0009922806291013

Sealey L. Nurse administration of Entonox to manage pain in ward settings. Nurs Times. 2002;98(46):28-29.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-03-27

รูปแบบการอ้างอิง

1.
กองเมือง เ, ชูวงศ์อินทร์ ด, สมบัติบูรณ์ ม, ปรีชาคุณ เ. เทคนิคการเปิดหลอดเลือดดำส่วนปลายในผู้ป่วยโรคมะเร็ง. J Chulabhorn Royal Acad [อินเทอร์เน็ต]. 27 มีนาคม 2020 [อ้างถึง 27 สิงหาคม 2026];2(1):25-3. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jcra/article/view/226237

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ