มาตรฐานตัวชี้วัดทางเคมีและชีวภาพในกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อ: การประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมความปลอดภัยด้านอาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติงานภายในโรงพยาบาล

บทคัดย่อ

        บทนำ: ความปลอดภัยของผู้ป่วยและบุคลากรภายในหน่วยจ่ายกลาง(CSSD)  ซึ่งเป็นงานให้บริการด้านการทำให้ปราศจากเชื้อ มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบบริการสุขภาพ โดยเฉพาะการตรวจสอบและประเมินประสิทธิภาพของกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อด้วยตัวชี้วัดทางเคมี (Chemical Indicators: CIs) และตัวชี้วัดทางชีวภาพ (Biological Indicators: BIs) ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการรับรองคุณภาพกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อ และ ลดความเสี่ยงต่อการเกิดการติดเชื้อภายในโรงพยาบาล การทบทวนมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้องจึงมีความสำคัญและจำเป็นสำหรับการประยุกต์ใช้ในบริบทของสถานพยาบาลไทย วิธีการศึกษา: เพื่อทบทวน วิเคราะห์ และสังเคราะห์มาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้องกับการใช้ตัวชี้วัดทางเคมี (CIs) และ ตัวชี้วัดทางชีวภาพ (BIs) ในกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อ และประเมินผลกระทบต่อคุณภาพการทำให้ปราศจากเชื้อ ความปลอดภัยของผู้ป่วย และอาชีวอนามัยของบุคลากรภายในหน่วยจ่ายกลาง(CSSD) ในบริบทของประเทศไทย ผลการศึกษา: ผลการทบทวนพบว่า การใช้ตัวชี้วัดทางเคมี (CIs) ตามมาตรฐาน ISO 11140-1 รวมถึงการทดสอบด้วย Bowie–Dick ตาม มาตรฐาน ISO 11140-4/5 มีบทบาทสำคัญในการตรวจสอบ ด้านการกำจัดอากาศออกให้หมดภายในช่องอบและการกระจายตัวของไอน้ำภายในช่องอบ สำหรับกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อด้วยไอน้ำ ในระบ(Pre-vacuum) ซึ่งเป็นเงื่อนไขพื้นฐานความ สมบูรณ์ของการทำให้ปราศจากเชื้อ ขณะเดียวกันตัววัดทางชีวภาพ (BIs) ตามมาตรฐาน ISO 11138 series ช่วยยืนยันผลทางจุลชีววิทยาที่ผ่านค่า D-value และ Z-value ทำให้การประเมินรอบของกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อด้วยไอน้ำ มีความแม่นยำและเชื่อถือสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น รวมทั้งการใช้ ตัวชี้วัดทางเคมี (Cis) และ ตัวชี้วัดทางชีวภาพ(BIs )อย่างถูกต้อง ยังสามารถช่วยลดความเสี่ยงต่อบุคลากรที่ปฏิบัติงานภายในหน่วยจ่ายกลาง(CSSD) โดยลดการทำซ้ำรอบของการทำให้ปราศจากเชื้อด้วยไอน้ำและลดโอกาสเกิดการสัมผัสต่ออุปกรณ์ที่ปนเปื้อน ซึ่งส่งเสริมระบบความปลอดภัยด้านอาชีวอนามัย (OHS) อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม จากการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบพบว่าสถานพยาบาลในประเทศไทยยังมีข้อจำกัด เช่น ความไม่สม่ำเสมอในการทดสอบ การขาดการใช้งานของตัวชี้วัดระดับสูง และความจำเป็นในการพัฒนาทักษะบุคลากร ด้านการตีความแปลผลของตัวชี้วัด ซึ่งล้วนส่งผลต่อคุณภาพของกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อและความปลอดภัยโดยรวมในระบบบริการสุขภาพ บทสรุป: การใช้ ตัวชี้วัดทางเคมี (CIs) และ  ตัวชี้วัดทางชีวภาพ (BIs) ตามมาตรฐานสากลถือเป็นหัวใจสำคัญของกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อที่มี คุณภาพ ประสิทธิภาพและความปลอดภัย ทั้งในด้านการป้องกันการติดเชื้อของผู้ป่วยและการลดความเสี่ยงทางอาชีวอนามัยของบุคลากรหน่วยจ่ายกลาง(CSSD) การสังเคราะห์ครั้งนี้เสนอกรอบแนวทางสำหรับการประยุกต์ใช้ ตัวชี้วัดที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพ มาตรฐานของกระบวนการทำให้ปราศจากเชื้อและสร้างความปลอดภัยที่ยั่งยืนในระบบบริการสุขภาพ