ประสิทธิผลของรูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ ของประชาชน ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 67 ทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • ธภัทร ธนรัชเดชานนท์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น
  • อโนชา ศิริโยธา คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น

คำสำคัญ:

ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, พฤติกรรมสุขภาพของประชาชน, ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 67 ทวีวัฒนา

บทคัดย่อ

        บทนำ: ความรอบรู้ด้านสุขภาพเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ประชาชนสามารถจัดการสุขภาพของตนเองได้ รูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพจึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในพื้นที่เขตทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไป จำนวน 78 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 39 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ โปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ ซึ่งประกอบด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม 4 ครั้งในระยะเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้รวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพและแบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพตามหลัก 3อ. 2ส. วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Independent t-test, Paired t-test และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ ผลการวิจัย: ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพสูงกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 บทสรุป: รูปแบบเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพที่พัฒนาขึ้นนี้มีประสิทธิผลในการยกระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนให้ดีขึ้น

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Noncommunicable diseases. Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases. 2021.

วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก พรรคเจริญ และวราภรณ์ เสถียรนพเก้า. การสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562-2563. สำนักงานพัฒนาระบบข้อมูลข่าวสารสุขภาพ; 2564.

สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร. รายงานสถานการณ์สุขภาพพื้นที่กรุงเทพมหานคร ปี 2566. กรุงเทพฯ: สำนักอนามัย; 2567.

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี 2566 กรมควบคุมโรค. สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2567.

Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, et al. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health. 2012; 12(1): 80.

กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. แนวทางส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. นนทบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2562.

Nutbeam D. Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promot Int. 2000; 15(3): 259–267

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum; 1988.

Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, et al. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health. 2012; 12(1): 80. doi:10.1186/1471-2458-12-80

เอื้อจิต สุขพูล และคณะ. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มวัยทำงาน. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2562; 2(2): 26-38.

Aaby A, Jelsness-Jørgensen LP, Wahl AK, Løvlie L. Health literacy in relation to health behaviours and self-reported health: A large population-based study in individuals with cardiovascular disease. Eur J Cardiovasc Nurs. 2017; 16(2): 173 - 181. doi:10.1177/1474515116666993

World Health Organization. Health Promotion Glossary of Terms 2021. World Health Organization; 2021. Retrieved from https://www.who.int/publications/i/item/9789240038349

วันทิพย์ นิ่มนวล. ผลการให้ความรู้ตามหลัก 3 อ. 2 ส. ร่วมกับกระบวนการกลุ่มต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในบุคลากรที่มีระดับไขมันในเลือดสูงชนิดคุมอาหารโรงพยาบาลควนขนุน จังหวัดพัทลุง. วารสารการแพทย์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2560; 24(1): 15-26.

Glanz K, Rimer BK, Viswanath K, eds. Health Behavior and Health Education: Theory, Research, and Practice. 4th ed. Jossey-Bass; 2008.

World Health Organization. Health Promotion Glossary of Terms 2021. World Health Organization; 2021. Retrieved from https://www.who.int/publications/i/item/9789240038349

สาโรจน์ ประพรมมา. ผลของโปรแกรมวิถีธรรม วิถีไทยในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเรื้อรังในพื้นที่บริการของ รพ.สต. แห่งหนึ่ง อ.ภักดีชุมพล จ.ชัยภูมิ. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2563; 29(5): 981-992.

Porter K, Hill JL, Zoellner JM, et al. Using "Teach-Back" to Understand Participants' Behavioral Tracking Skills by Health Literacy Level and Behavioral Condition. J Nutr Educ Behav. 2016; 48(10): 677-683. doi:10.1016/j.jneb.2016.08.006

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-11

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ธนรัชเดชานนท์ ธ, ศิริโยธา อ. ประสิทธิผลของรูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ ของประชาชน ศูนย์บริการสาธารณสุขที่ 67 ทวีวัฒนา กรุงเทพมหานคร. J Chulabhorn Royal Acad [อินเทอร์เน็ต]. 11 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 13 กุมภาพันธ์ 2026];8(1):38-45. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jcra/article/view/276433

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย