ผลของดนตรีบำบัดต่อกลุ่มอาการทางเดินอาหารและอาการเหนื่อยล้า ในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับเคมีบำบัด
คำสำคัญ:
Breast cancer, chemotherapy, gastrointestinal and fatigue symptom cluster, music therapyบทคัดย่อ
ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมหลังได้รับเคมีบำบัดมักพบกลุ่มอาการทางเดินอาหารและอาการเหนื่อยล้า ซึ่งมีความรุนแรงและความทุกข์ทรมานสูงและส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต ดนตรีบำบัดเป็นวิธีการจัดการอาการที่ปลอดภัยและมีค่าใช้จ่ายต่ำ การวิจัยกึ่งทดลองแบบเปรียบเทียบสองกลุ่มครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลของดนตรีบำบัดต่อความรุนแรงและความทุกข์ทรมานของกลุ่มอาการทางเดินอาหารและอาการเหนื่อยล้าในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับเคมีบำบัด ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่าง 50 ราย สุ่มอย่างง่ายเป็นกลุ่มควบคุม 25 ราย ได้รับการพยาบาลตามมาตรฐาน และกลุ่มทดลอง 25 ราย ได้รับการพยาบาลตามมาตรฐานร่วมกับการฟังดนตรีบำบัดวันละ 30 นาที ต่อเนื่อง 21 วันหลังได้รับเคมีบำบัด เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป และแบบประเมินความรุนแรงและความทุกข์ทรมานของอาการ (Cronbach’s alpha = 0.92) เก็บข้อมูลก่อนรับเคมีบำบัด (D0) หลังได้รับเคมีบำบัดวันที่ 1–7 (D1–D7) วันที่ 14 (D14) และวันที่ 21 (D21) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Two-way repeated measures ANOVA ผลการวิจัยพบว่า ก่อนการทดลองทั้งสองกลุ่มมีคะแนนอาการไม่แตกต่างกัน แต่หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนความรุนแรงและความทุกข์ทรมานต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และรูปแบบการเปลี่ยนแปลงของความทุกข์ทรมานแตกต่างกันระหว่างกลุ่ม (p < .05) ผลการวิจัยสามารถนำมาประยุกต์ใช้ดนตรีบำบัดเป็นแนวทางการพยาบาลร่วมกับการจัดการด้วยยา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการอาการทางเดินอาหารและอาการเหนื่อยล้าในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับเคมีบำบัด
Downloads
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Breast cancer: key facts.. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer. Accessed October 21, 2025.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. รายงานมาตรฐานข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาโรคมะเร็ง: มะเร็งเต้านม. https://hdc.moph.go.th/pbi/public/standard-report-detail/825c7fbfdbde936cf821a9b16dc4189b. Accessed February 18, 2025.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2567. นนทบุรี: กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข: 2567.
Nardin S, Mora E, Varughese FM, et al. Breast cancer survivorship, quality of life, and late toxicities. Front Oncol. 2020;10:864. doi:10.3389/fonc.2020.00864
American Cancer Society. Chemotherapy side effects. https://www.cancer.org/treatment/treatments-and-side-effects/treatment-types/chemotherapy/chemotherapy-side-effects.html. Accessed October 21, 2025.
Kim HJ, McGuire DB, Tulman L, Barsevick AM. Symptom clusters: concept analysis and clinical implications for cancer nursing. Cancer Nurs. 2005;28(4):270-282. doi:10.1097/00002820-200507000-00005
Lenz ER, Pugh LC, Milligan RA, Gift AG, Suppe F. The middle-range theory of unpleasant symptoms: an update. Adv Nurs Sci. 1997;19(3):14-27. doi:10.1097/00012272-199703000-00003
Suwisith N, Hanucharurnkul S, Dodd M. Symptom Clusters and Functional Status of Women with Breast Cancer. Pac Rim Int J Nurs Res. 2008;12(3):153-165.
Phligbua W, Suwisith N, Kongvattananon P. Symptom clusters and quality of life in women with breast cancer receiving adjuvant chemotherapy. Pac Rim Int J Nurs Res. 2013;17(3):224-237.
Albusoul RM, Berger AM, Gay CL, Janson SL, Lee KA. Symptom clusters change over time in women receiving adjuvant chemotherapy for breast cancer. J Pain Symptom Manage. 2017;53(5):880-886. doi:10.1016/j.jpainsymman.2016.12.332
Herrstedt J, Clark-Snow R, Ruhlmann CH, et al. 2023 MASCC and ESMO guideline update for the prevention of chemotherapy-and radiotherapy-induced nausea and vomiting. ESMO Open. 2024;9(1):103669. doi:10.1016/j.esmoop.2023.102195
สุธาร จันทะวงศ์. การป้องกันภาวะคลื่นไส้อาเจียนจากยาเคมีบำบัด. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2562;34(1):115-126.
Atkinson TM, Liou KT, Borten MA, et al. Association between music therapy techniques and patient-reported moderate to severe fatigue in hospitalized adults with cancer. JCO Oncol Pract. 2020;16(12):e1553-e1557. doi:10.1200/OP.20.00096
Rosenow SC, Silverman MJ. Effects of single session music therapy on hospitalized patients recovering from a bone marrow transplant: Two studies. Arts Psychother. 2014;41(1):65-70. doi:10.1016/j.aip.2013.11.003
Bradt J, Dileo C, Myers-Coffman K, Biondo J. Music interventions for improving psychological and physical outcomes in cancer patients. Cochrane Database Syst Rev. 2020;10:CD006911. doi:10.1002/14651858.CD006911.pub3
Chanda ML, Levitin DJ. The neurochemistry of music. Trends Cogn Sci. 2013;17(4):179-193. doi:10.1016/j.tics.2013.02.007
Chen SC, Yeh ML, Chang HJ, Lin MF. Music, heart rate variability, and symptom clusters: a comparative study. Support Care Cancer. 2020;28:351-360. doi:10.1007/s00520-019-04817-x
อาริยา สอนบุญ. ผลของดนตรีบำบัดต่อความวิตกกังวลและอาการคลื่นไส้อาเจียนในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับยาเคมีบำบัด. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2543.
Khuntee W, Hanprasitkam K, Sumdaengrit B. Effect of music therapy on postembolization syndrome in Thai patients with hepatocellular carcinoma: A quasi-experimental crossover study. Belitung Nurs J. 2022;8(5):396-404. doi:10.33546/bnj.2210
Schmider E, Ziegler M, Danay E, Beyer L, Bühner M. Is it really robust? Reinvestigating the robustness of ANOVA against violations of the normal distribution assumption. Methodology. 2010;6(4):147-151. doi:10.1027/1614-2241/a000016
Blanca MJ, Alarcón R, Arnau J, Bono R, Bendayan R. Non-normal data: Is ANOVA still a valid option? Psicothema. 2017;29(4):552-557. doi:10.7334/psicothema2016.383
Hesketh PJ. Chemotherapy-induced nausea and vomiting. N Engl J Med. 2008;358(23):2482-2494. doi:10.1056/NEJMra0706547
Hsu HT, Lin KC, Wu LM, et al. Symptom cluster trajectories during chemotherapy in breast cancer outpatients. J Pain Symptom Manage. 2017;53(6):1017-1025. doi:10.1016/j.jpainsymman.2016.12.354
Janelsins MC, Tejani MA, Kamen C, Peoples AR, Mustian KM, Morrow GR. Current pharmacotherapy for chemotherapy-induced nausea and vomiting in cancer patients. Expert Opin Pharmacother. 2013;14(6):757-766. doi:10.1517/14656566.2013.776541
Koelsch S. Brain correlates of music-evoked emotions. Nat Rev Neurosci. 2014;15(3):170-180. doi:10.1038/nrn3666
Lima TU, Moura ECR, Oliveira CMB, et al. Impact of a music intervention on quality of life in breast cancer patients undergoing chemotherapy: a randomized clinical trial. Integr Cancer Ther. 2020;19:1534735420938430. doi:10.1177/1534735420938430
Pozhhan M, Sobhani S, Rasouli AS, Tohidinezhad F. The effect of music therapy on chemotherapy-induced nausea and vomiting in women with breast cancer. Indian J Cancer. 2023;60(1):87-91. doi:10.4103/ijc.IJC_535_19
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ และคณาจารย์ท่านอื่น ในราชวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใด ๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
