รูปแบบการจัดการอุบัติเหตุทางจราจรอย่างมีส่วนร่วมระดับอำเภอ กรณีศึกษาอำเภออ่าวลึก จังหวัดกระบี่
คำสำคัญ:
อุบัติเหตุจราจร, การจัดการแบบมีส่วนร่วม, ระดับอำเภอบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการอุบัติเหตุทางจราจร ระดับอำเภอในพื้นที่อำเภออ่าวลึก จังหวัดกระบี่ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการทบทวนเอกสารทุติยภูมิ การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม ระหว่างเดือนตุลาคม 2563 - ตุลาคม 2564 กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 50 คน ประกอบด้วย คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ 15 คน ผู้แทนนายกองค์การบริหารส่วนตำบล 5 คน ผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล/หัวหน้าศูนย์สุขภาพชุมชน 10 คน ผู้รับผิดชอบงานอุบัติเหตุ โรงพยาบาลอ่าวลึก 1 คน ตัวแทนพยาบาลวิชาชีพผู้รับผิดชอบงานอุบัติเหตุ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 5 คน สายตรวจตำบล 9 คน และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 5 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการศึกษา พบว่า รูปแบบการจัดการอุบัติเหตุจราจรอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนในอำเภออ่าวลึก ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 โครงสร้างของคณะกรรมการอำนวยการ และอนุกรรมการในการจัดการอุบัติเหตุจราจร แบ่งเป็น 2 องค์ประกอบย่อย คือ 1) การจัดตั้งคณะกรรมการอำนวยการ คณะอนุกรรมการ 2) การประชุมติดตามและสรุปผลการป้องกันอุบัติเหตุจราจร องค์ประกอบที่ 2 การจัดการข้อมูลอุบัติเหตุจราจรอย่างมีส่วนร่วม แบ่งเป็น 6 องค์ประกอบย่อย คือ 1) การจัดการข้อมูลสารสนเทศ 2) การสอบสวนการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุจราจรอย่างมีส่วนร่วม 3) การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก เพื่อแสดงกลุ่มเสี่ยง พฤติกรรมเสี่ยง และพื้นที่เสี่ยง 4) การกำหนดมาตรการแก้ปัญหาอุบัติเหตุจราจร 5) การชี้เป้าจุดเสี่ยงและระดับความรุนแรงโดยใช้แผนที่ชุมชน 6) การเลือกมาตรการที่เหมาะสมกับจุดเสี่ยง องค์ประกอบที่ 3 โครงการ และงบประมาณในการขับเคลื่อนอุบัติเหตุจราจรอย่างมีส่วนร่วม แบ่งเป็น 4 องค์ประกอบย่อย คือ 1) การจัดทำแผนงาน โครงการขับเคลื่อนอุบัติเหตุจราจร 2) ได้รับการจัดสรรงบประมาณในการดำเนินโครงการ 3) การเสนอโครงการต่อกองทุนหลักประกันสุขภาพในพื้นที่ 4) โครงการได้รับการสนับสนุนจากกองทุนหลักประกันสุขภาพในพื้นที่ และองค์ประกอบที่ 4 การวัดและประเมินผลการจัดการอุบัติเหตุจราจรอย่างมีส่วนร่วมของชุมชน แบ่งเป็น 3 องค์ประกอบย่อย คือ 1) เกิดบทเรียนการดำเนินการจัดการอุบัติเหตุจราจรอย่างมีส่วนร่วม 2) เกิดบุคคลต้นแบบในการจัดการอุบัติเหตุจราจร 3) การประเมินผลการจัดการอุบัติเหตุจราจรอย่างมีส่วนร่วม ซึ่งในอนาคตรูปแบบการจัดการอุบัติเหตุจราจรควรมีการพัฒนาเทคนิควิธีการให้มีความทันสมัยโดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่
เอกสารอ้างอิง
ปัญณ์ จันทร์พาณิชย์ และคณะ. (2560). แนวทางการดำเนินงานป้องกันการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนนในระดับพื้นที่. สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
รัถยานภิศ พละศึก, เบญจวรรณ ถนอมชยธวัช และ ดลปภัฎ ทรงเลิศ. (2561). การวิจัยเชิงปฏิบัติการ แบบมีส่วนร่วม: กระบวนการพัฒนาการสร้างเสริมสุขภาพชุมชนอย่างมีส่วนร่วม. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 5(1), 2211-223.
วัชรพงษ์ เรือนคำ และ ณรงค์ศักดิ์ หนูสอน. (2562). อุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ในประเทศไทย: มุมมองทางวิทยาการระบาด. วารสาร มฉก.วิชาการ, 23(1), 146–159.
ศรีสมบูรณ์ คำผง. (2564). การพัฒนารูปแบบการจัดการความปลอดภัยในการจราจร โดยคณะกรรมการศูนย์ปฏิบัติการความปลอดภัยทางถนน อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม, 1(2), 72–86.
ศุภชัย วาสนานนท์, ดลฤดี วาสนานนท์, และ นนนน วาสนานนท์. (2021). แนวทางการลดอุบัติเหตุทางรถยนต์จากปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดอุบัติเหตุ. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 41(5), 86–97.
ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน. (2563). แผนปฏิบัติการประจำปี พ.ศ. 2563 เพื่อรองรับแผนแม่บทความปลอดภัยทางถนน พ.ศ. 2561-2564. ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน.
สหพัฒน์ หอมจันทร์, ศุภกร ปุญญฤทธิ์, และ สรรค์ชัย โพธิสุวรรณ. (2562). การบริหารการจราจรเพื่อลดอุบัติเหตุ. วารสารวิชาการอาชญวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์ โรงเรียนนายตำรวจ, 5(2), 104-116.
Bagheri Ramiani, M., & Shirazian, G. (2020). Developing a model for predicting the number of freight accidents involving death and injury Using Genetic Planning. Journal of Modeling in Engineering, 18(61), 49–62. Retrieved from https://doi.org/10.22075/jme.2020.18936.1796.
Cabrera-Arnau, C., Prieto Curiel, R., & Bishop, S. R. (2020). Uncovering the behaviour of road accidents in urban areas. Royal Society Open Science, 7(4), 191739. Retrieved from https://doi.org/10.1098/rsos.191739.
Kronprasert, N. (2020). Effect of automated speed enforcement systems on driving behavior and attitudes on mountainous roads in Thailand. International Journal of Geomate, 18(68). Retrieved from https://doi.org/10.21660/2020.68.9255.
Safarpour, H., Khorasani-Zavareh, D., & Mohammadi, R. (2020b). The common road safety approaches: A scoping review and thematic analysis. Chinese Journal of Traumatology, 23(2), 113–121. Retrieved from https://doi.org/10.1016/j.cjtee.2020.02.005.
World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. Retrieved from https://www.who.int/publications-detail/global-status-report-on-road-safety-2018.
Zuber-Skerritt, O. (Ed.). (1996). New Directions in Action Research. Routledge. Retrieved from https://doi.org/10.4324/9780203392935.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
1. บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข
