ผลลัพธ์ทางคลินิกของการบริบาลเภสัชกรรมในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

งานวิจัยการศึกษาข้อมูลย้อนหลัง (Retrospective Study) นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางคลินิกและประเมินผลลัพธ์ด้านการดูแลผู้ป่วย จากการให้โปรแกรมการบริบาลเภสัชกรรมในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ระยะ 3 หรือ 4 ที่มีโรคความดันโลหิตสูง และ/หรือโรคเบาหวานร่วม โปรแกรมการบริบาลเภสัชกรรม ประกอบด้วย การค้นหาปัญหาจากการใช้ยา การประเมินความร่วมมือในการใช้ยา การทบทวนใบสั่งยา การปรับขนาดยาร่วมกับการให้ความรู้ด้านยา โดยทำการศึกษาข้อมูลย้อนหลังจากฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ของโรงพยาบาลของกลุ่มตัวอย่างจำนวน 120 ราย ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2560 – 30 กันยายน 2562 เปรียบเทียบผลลัพธ์ด้านคลินิกในผู้ป่วยกลุ่มเดียวก่อนและหลังการให้โปรแกรมการบริบาลเภสัชกรรม ระยะเวลา 1 ปี ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2561 ได้แก่ ค่าความดันโลหิต ระดับน้ำตาลในเลือด ระดับน้ำตาลสะสม ระดับคลอเลสเตอรอล ระดับไตรกลีเซอไรด์ ระดับเอชดีแอล และระดับแอลดีแอล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Paired T-Test ในการเปรียบเทียบค่าระดับการทำงานของไต ค่าทางห้องปฏิบัติการ ก่อนและหลังการให้การบริบาลทางเภสัชกรรม และสถิติ Wilcoxon Signed Ranks-Test กรณีพบการกระจายของข้อมูลไม่ปกติ ได้แก่ Triglycerides และ Urine albumin

ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 71 ปี (S.D=10.70) ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 51.70 และร้อยละ 95.80 เป็นผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในระดับ 3 การเปรียบเทียบผลลัพธ์ด้านคลินิก พบว่า ค่าการทำงาน   ของไต ในกลุ่มตัวอย่างดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยมีค่าเฉลี่ยของระดับการทำงานของไต (eGFR) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จาก 51.85 (S.D.=14.71) เป็น 54.84 (S.D.=16.53) ml/min/1.73m2 (p-value = 0.009) และค่าเฉลี่ยของระดับ Serum Creatinine ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จาก 1.33 (S.D.=0.41) เป็น 1.27 (S.D.=0.39) mg/dL (p-value =0.001) การศึกษานี้ แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการบริบาลทางเภสัชกรรมสามารถชะลอการเสื่อมของไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่มีโรคความดันโลหิตสูง และ/หรือโรคเบาหวานร่วมได้