การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกในการดูแลผู้ป่วยทารกโรคหัวใจแต่กำเนิดที่ได้รับการผ่าตัดทำทางเบี่ยงจากระบบหลอดเลือดแดงไปยังระบบพัลโมนารี หอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

ผู้แต่ง

  • ปิยะมาส ผาสุข ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • นวพรรณ ปะปานา ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิก, การผ่าตัดทำทางเบี่ยงจากระบบหลอดเลือดแดงไปยังระบบพัลโมนารี, ภาวะอุดตันของทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ, ภาวะเลือดไปปอดมาก, ทารกแรกเกิด

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกในการดูแลผู้ป่วยทารกโรคหัวใจแต่กำเนิดที่ได้รับการผ่าตัดทำทางเบี่ยงจากระบบหลอดเลือดแดงไปยังระบบพัลโมนารี หอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ขั้นตอนดำเนินการวิจัยประกอบด้วย 3 ระยะ ได้แก่ 1) การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ 2) ทดลองใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ และ 3) ประเมินผลและเผยแพร่แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ กลุ่มตัวอย่างทำการคัดเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ ทีมพัฒนาแนวปฏิบัติ จำนวน 4 คน พยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด จำนวน 30 คน และผู้ป่วยทารกที่ได้รับการผ่าตัดทำทางเบี่ยงจากระบบหลอดเลือดแดงไปยังระบบพัลโมนารี จำนวน 5 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ ที่พัฒนาขึ้น และแบบประเมินความเป็นไปได้ของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา 

ผลการวิจัย พบว่า แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ ประกอบด้วยสาระสำคัญ 2 หมวด ได้แก่ 1) การให้การพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะอุดตันของของทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจ และ 2) การให้การพยาบาลเพื่อป้องกันภาวะเลือดไปปอดมาก ได้คะแนนคุณภาพร้อยละ 72 หลังใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ ไม่พบอุบัติการณ์ในภาวะอุดตันของทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจและภาวะเลือดไปปอดมากภายหลังการผ่าตัด ดังนั้นแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ นี้ มีประสิทธิภาพในการป้องกันภาวะอุดตันของทางเบี่ยงหลอดเลือดหัวใจและภาวะเลือดไปปอดมากหลังการผ่าตัดทำทางเบี่ยงจากระบบหลอดเลือดแดงไปยังระบบพัลโมนารีในทารก และหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิดอื่น ๆ สามารถนำแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกฯ นี้ไปประยุกต์ใช้ในการป้องกันภาวะดังกล่าวได้

เอกสารอ้างอิง

กมลทิพย์ สกุลกันบัณฑิต และพิมลนาฏ ซื่อสัตย์. (2562). คู่มือการพยาบาลผู้ป่วยเด็กโรคเตตราโลจีออฟฟาลโลต์ที่ได้รับการผ่าตัดแก้ไขความผิดปกติทั้งหมดในระยะผ่าตัด. งานการพยาบาลผ่าตัด ฝ่ายการพยาบาลโรงพยาบาลศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลมหาวิทยาลัยมหิดล.

กรรณิการ์ กันทะรักษา, ฉวี เบาทรวง, นันทพร แสนศิริพันธุ์, สุภาพร วรมรรคไพสิษฐ์, อัจฉรา คำแหง และวีนัส จันทร์แสงสี. (2555). การพัฒนาแนวปฏิบัติทางคลีนิกสำหรับการส่งเสริมการเริ่มต้นเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาระยะแรก โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. วารสารพยาบาลสาร, 39(4), 72.

งานการพยาบาลผู้ป่วยกุมารเวชศาสตร์ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. (2561). สถิติผู้ป่วยทารกโรคหัวใจแต่กำเนิดชนิดเขียวเลือดไปปอดน้อยที่ได้รับการผ่าตัดทำทางเบี่ยงจากระบบหลอดเลือดแดงไปยังระบบพัลโมนารีหอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. เชียงใหม่: โรงพยาบาลมหาราชนคร เชียงใหม่

พิกุล นันทชัยพันธ์. (2549). การประเมินคุณภาพด้านการนำไปใช้ของแนวปฏิบัติทางคลินิก. ในเอกสารประกอบการบรรยายการอบรม เรื่อง การปฏิบัติตามหลักฐานเชิงประจักษ์ จัดโดยศูนย์บริการการพยาบาล ระหว่างวันที่ 3-4 มิถุนายน 2549. เชียงใหม่: คณะพยาบาลศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

แรกขวัญ สิทธิวางค์กุล. (2556). Critical Congenital Heart Disease in infants. ใน พิมพ์ลักษณ์ เจริญขวัญ, สุชญา ศิลป์วิไลรัตน์, รุ่งโรจน์ เนตรศิรินิลกุล, อรวรรณ เลาห์เรณู และเสาวลักษณ์ โอภาสถิรกุล, Pediatric Emergencies กุมารเวชศาสตร์ฉุกเฉิน. เชียงใหม่: บริษัทกลางเวียงการพิมพ์ จำกัด.

วรวิทย์ จิตติถาวร. (2561). ภาวะแทรกซ้อนและการดูแลรักษาในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัด Modified Blalock – Taussig Shunt. ใน วรวิทย์ จิตติถาวร และสุรศักดิ์ สังขทัต ณ อยุธยา (บ.ก.), ภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัดทรวงอกและการดูแลรักษา Complication of Thoracic Surgery and Management (น. 338). กรุงเทพฯ: สหมิตรพัฒนาการพิมพ์.

Begg, C. (2015). Immediated post-operative management of blalock-taussig shunt. Scottland: Royal hospital for sick children.

Garcia, R. U. & Peddy, S. B. (2018). Heart disease in children. Primary Care, 45(1), 143–154. https://doi.org/10.1016/j.pop.2017.10.005

Guzzetta, N.A., Foster, G.S., Mruthinti, N., Kilgore, P.D., Miller, B.E., & Kanter, K.R. (2013). In hospital shunt occlusion in infants undergoing a modified blalock –taussig shunt. The Annals of Thoracic Surgery, 96(1), 176-182. doi: 10.1016/j.athoracsur.2013.03.026.

Küçük, M., et al., (2016). Risk factors for thrombosis, overshunting and death in infants after modified blalock-taussig shunt. Acta Cardiologica Sinica, 32(3), 337-342. doi: 10.6515/ACS20150731A

Martin, G. R. & Jonas, R. A. (2018). Surgery for congenital heart disease: Improvements in outcomes. American Journal of Perinatology, 35(6), 557–560. https://doi.org/10.1055/s-0038-1639358

National Health and Medical Research Council. [NMRC]. (1999). A guide to the developmental, implementationand evaluation of clinical practice guidelines. Retrieved April 10, 2017, from http://www.nhmrc.gov.au/_files_nhmrc/file/publications/synopses/cp30.pdf

Price, J. F. (2019). Congestive heart failure in children. Pediatrics in Review, 40(2), 60–70. https://doi.org/10.1542/pir.2016-0168

Singh, S. P., et al. (2014). Modified blalock taussig shunt: Comparison between neonates, infants and children. Annals of Cardiac Anesthesia, 17(3), 191-197. doi: 10.4103/0971-9784.135847.

Suluba, E., Shuwei, L., Xia, Q., & Mwango, A. (2020). Congenital heart diseases: Genetics, non- inherited risk factors, and signaling pathways. Egyptian Journal of Medical Human Genetics, 21(11), 1-12. https://doi.org/10.1186/s43042-020-0050-1

The Agree Research Trust. (2013). The Appraisal of guidelines for research & evaluation II 2009. Retrieved April 10, 2017, from http://www.agreetrust.org/

The Joanna Briggs Institute. New JBI levels of evidence. Level of evidence and grades of recommendation working party October 2013. April 20, 2017 from www.Joannabriggs.edu.au pubs/approach.php

Vitanova, K., Leopold, C., Ohain, V.P.J., W, C., L, R., & C, J. (2019). Reasons for failure of systemic to pulmonary artery shunts in neonates. The Thoracic and Cardiovascular Surgeon, 67(1), 2-7. doi: 10.1055/s-0037-1621706.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-08-17

รูปแบบการอ้างอิง

ผาสุข ป., & ปะปานา น. . (2023). การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกในการดูแลผู้ป่วยทารกโรคหัวใจแต่กำเนิดที่ได้รับการผ่าตัดทำทางเบี่ยงจากระบบหลอดเลือดแดงไปยังระบบพัลโมนารี หอผู้ป่วยหนักทารกแรกเกิด โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข, 3(3), 16–31. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jnphr/article/view/261286