คุณภาพชีวิตและความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในพื้นที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย

ผู้แต่ง

  • ฐิติมา ทาสุวรรณอินทร์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • สายฝน สุภาศรี คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • วารุณี พันธ์วงศ์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
  • วรัญญา มนีรัตน์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

คำสำคัญ:

ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง, คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ, จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับคุณภาพชีวิตและระดับความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพชีวิตและความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในพื้นที่ อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุที่อาศัยในเขตพื้นที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย จำนวน 400 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อฉบับภาษาไทย และแบบสอบถามความรู้สึก  มีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุ วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพชีวิตและความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองโดยใช้สถิติค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์สเปียร์แมน          

ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 56 มีอายุระหว่าง 60-69 ปี ร้อยละ 60.50 มีค่าเฉลี่ยระดับคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 3.58, S.D. = 0.884) มีค่าเฉลี่ยระดับความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 2.51, S.D. = 1.04) และพบว่าคุณภาพชีวิตและความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของกลุ่มตัวอย่างมีความสัมพันธ์กันทางบวกระดับปานกลาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.01 (r = 0.31, p-value < 0.001) ผลจากการศึกษาดังกล่าวสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ โดยเน้นการส่งเสริมความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองเพื่อส่งผลต่อคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2563). สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ วันที่ 31 ธันวาคมพ.ศ. 2563. สืบค้นเมื่อ 26 พฤศจิกายน 2566 จาก https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/335.

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2566). จำนวนผู้สูงอายุไทยที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ณ วันที่ 3 มิถุนายน 2566. สืบค้นเมื่อ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 จาก https://www.dop.go.th/th/know/1.

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์จำกัด (มหาชน).

กู้เกียรติ ก้อนแก้ว, ภาณุมาศ ทองเหลี่ยม และศิริยากร ทรัพย์ประเสริฐ. (2561). ปัจจัยพยากรณ์คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่มีภาวะติดบ้าน อำเภอคลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(3), 394-401.

จุฑามาศ วงจันทร์, สุวรรณา วุฒิรณฤทธ์ และลัดดา เหลืองรัตนมาศ. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ในเขตสุขภาพที่ 6. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 12(1), 32-49.

ชนาทิพย์ พลพิจิตร์, ชมนภัส มณีรัตน์, เกศแก้ว วิมนมาลา และเพ็ญศิริ สันตโยภาส. (2563). ความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร. วารสารเกื้อการุณย์, 27(2), 103-115.

เชษฐา แก้วพรม, สายฝน อินศรีชื่น และลักษณา พงษ์ภุมมา. (2563). ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุที่เข้าร่วมกิจกรรมโรงเรียนผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ, 7(1), 76-89.

นัสมล บุตรวิเศษ และอุปริฏฐา อินทรสาด. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. พระนครศรีอยุธยา: คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ.

เนตรนภา กาบมณี, สิริลักษณ์ อุ่ยเจริญ และปานเพชร สกุลคู. (2564). การศึกษาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุตำบลหนองไผ่ อ.เมือง จ.อุดรธานี. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 11(1), 27-39.

บุญชม ศรีสะอาด. (2556). วิธีการทางสถิติสำหรับการทำวิจัย เล่ม 1. (พิมพ์ครั้งที่5). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ปิติคุณ เสตะปุระ และณัฐธกูล ไชยสงคราม. (2565). ความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2564. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 16(3), 1070-1084.

เพชรีย์ กุณาระสิริ. (2565). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติิกรรมการดููแลตนเองและแรงสนับสนุนทางสังคมกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์์ มหาวิิทยาลััยบููรพา, 30(2), 121-133.

มาธุรี อุไรรัตน์ และวันชัย ธรรมสัจการ. (2566). ผลของโปรแกรมการเห็นคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในชุมชนเขตเทศบาลเมืองคลองแห อำเภอหาดใหญ่จังหวัดสงขลา. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติครั้งที่ 13. สงขลา: มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

มาธุรี อุไรรัตน์ และมาลี สบายยิ่ง. (2560). การเห็นคุณคาในตนเองของผู้สูงอายุ:กรณีศึกษามูลนิธิสงเคราะห์คนชราอนาถาแห่งหนึ่งในจังหวัดสงขลา. วารสารกึ่งวิชาการ, 38(1), 29-44.

ฤทธิชัย ชาแสน. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตพื้นที่อำเภอพรรณนานิคม จังหวัดสกลนคร. วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

วาสนา หลวงพิทักษ์, จิตติมา ดวงแก้ว, อุมากร ใจยั่งยืน และเพ็ญรุ่ง วรรณดี. (2562). ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิต ของผู้สูงอายุในเขตจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 20(38), 61-87.

ศรัญญา วงศ์กําปั่น, วีณา เที่ยงธรรม และเพลินพิศ สุวรรณอําไพ. (2560). ปัจจัยด้านสังคมและเศรษฐกิจที่มีผลต่อการสูงวัยอย่างประสบความสำเร็จด้านสุขภาพของผู้สูงอายุในชุมชน เขตกรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลสาธารณสุข, 31(3), 20-36.

สุภาภรณ์ ทันธอัถต์, สุธรรม นันทมงคลชัย, โชคชัย หมั่นแสวงทรัพย์, พิมพ์สุรางค์ เตชะบุญเสริมศักดิ์ และศุภชัย ปิติกุลตัง. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่ประกอบอาชีพทำสวนผลไม้ในจังหวัดจันทบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(1), S1-S12.

สุรางค์ เชื้อวณิชชากร, พูนสุข ช่วยทอง และเปรมวดี คฤหเดช. (2561). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในตำบลบางนางลี่ จังหวัดสมุทรสงคราม. จุฬาลงกรณ์เวชสาร, 62(1), 118-133.

อรนุช ประคับทอง และธิดารัตน์ คณึงเพียร. (2563). ความสัมพันธ์และอำนาจการทำนายของความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองที่มีผลต่อภาวะสุขภาพตามการรับรู้ของผู้สูงอายุ. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 35(1), 183-196.

อัฐฉญา แพทย์ศาสตร์ และพัชรินทร์ รุจิรานุกูล. (2563). สุขภาพจิตผู้สูงอายุและแนวทางการพัฒนาสุขภาพจิต:กรณีศึกษาโรงเรียนผู้สูงอายุตำบลวังใหม่ อำเภอนายายอาม จังหวัดจันทบุรี. จันทบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณ.

เอกสิทธิ์ ไชยปิน, ชัชชฎาภร พิศมร, เสกสรรค์ ทองติ๊บ, ณัฐกฤษฎ์ ธรรมกวินวงศ์ และพยอม ถิ่นอ่วน. (2566). ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 24(2), 50-64.

Bolina, A. F., Araújo, M. D. C., Haas, V. J., & Tavares, D. M. D. S. (2021). Association between living arrangement and quality of life for older adults in the community. Revista Latino-Americana De Enfermagem, 29, e3401. https://doi.org/10.1590/1518-8345.4051.3401

Chen, J., Zheng, K., Xia, W., Wang, Q., Liao, Z., & Zheng, Y. (2018). Does inside equal outside? Relations between older adults’ implicit and explicit aging attitudes and self-esteem. Frontiers in Psychology, 9, 2313. http://doi: 10.3389/fpsyg.2018.02313

Coopersmith, S. (1981). The antecedents of self-esteem: (2nd ed.). California: Consulting Psychologists Press, Inc.

Gao, J., Gao, Q., Huo, L., & Yang, J. (2022). Impaired activity of daily living status of the older adults and its influencing factors: A cross-sectional study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(23), 15607. https://doi.org/10.3390/ijerph192315607

Heide S. K. (2022). Autonomy, identity and health: Defining quality of life in older age. Journal of Medical Ethics, 48(5), 353-356. https://doi.org/10.1136/medethics-2020-107185

Krauss, S. & Orth, U. (2022). Work experiences and self-esteem development: A meta-analysis of longitudinal studies. European Journal of Personality, 36(6), 849-869. https://doi.org/10.1177/08902070211027142

World Health Organization. (2011). Definition of an older or elderly person. Retrieved April 3, 2023 from http://www.who.int/healthinfo/survey/ageingdefnolder/en/.

Yamane, T. (1973). Statistics: an introductory analysis. 3rd ed. New York: HarperCollins.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-10-29

รูปแบบการอ้างอิง

ทาสุวรรณอินทร์ ฐ., สุภาศรี ส., พันธ์วงศ์ ว., & มนีรัตน์ ว. (2024). คุณภาพชีวิตและความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุในพื้นที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข, 4(3), e266085. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jnphr/article/view/266085