การประเมินผลการบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพด้านการป้องกันควบคุมโรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูงโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เขตภาคเหนือ

บทคัดย่อ

การวิจัยผสมวิธีแบบสำรวจเป็นลำดับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลการบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพด้านการควบคุมและป้องกันโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงภายใต้กรอบของ CIPP Model ระยะการวิจัยเชิงปริมาณ ทำการประเมินศักยภาพการบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพท้องถิ่น (กปท.) เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบประเมินการบริหารจัดการในการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง พื้นที่ศึกษา คือ กปท. 16 แห่ง กลุ่มตัวอย่าง คือ คณะกรรมการบริหาร กปท. 73 คน และระยะการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกด้วยคำถามกึ่งโครงสร้าง ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ คณะกรรมการบริหารฯ 10 คน กลุ่มตัวอย่างสนทนากลุ่ม คือ ผู้รับบริการ และอสม. 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและตรวจสอบแบบสามเส้า

ผลการวิจัยเชิงปริมาณ พบว่า ศักยภาพของการบริหาร กปท. ทั้ง 16 แห่ง แบ่งเป็นระดับ A+ 2 แห่ง และระดับ A 14 แห่ง ผลการวิจัยเชิงคุณภาพ พบว่า 1) ด้านบริบท ทุกแห่งมีความพร้อมด้านการบริหารจัดการ กปท. 2) ด้านปัจจัยนำเข้ามีการบริหารจัดการอย่างเป็นระบบและใช้ฐานข้อมูลเพื่อวางแผนการจัดบริการสาธารณสุขและการดูแลอย่างต่อเนื่อง บุคลากรเข้าใจกฎระเบียบการบริหารกองทุนฯ และการใช้งบประมาณ 3) ด้านกระบวนการ การมีส่วนร่วมขององค์กรในชุมชนและประชาชน สร้างความตระหนักถึงปัญหาด้านสุขภาพ มีแผนงบประมาณการดูแลอย่างต่อเนื่อง 4) ด้านผลผลิต มีระบบการส่งต่อและการดูแลต่อเนื่อง การบริหารกองทุนหลักประกันสุขภาพของพื้นที่ต้นแบบมีประสิทธิภาพและเป็นศูนย์การเรียนรู้ 5) ด้านผลลัพธ์ การจัดเวทีมหกรรมสุขภาพและพลังความร่วมมือของประชาชนเป็นปัจจัยแห่งความสำเร็จ ผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า ในภาพรวม กปท. ส่วนใหญ่มีศักยภาพและมีความพร้อมที่จะดำเนินงานให้บรรลุเป้าหมายของกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ดังนั้นความสำเร็จของการบริหารจัดการให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ ต้องสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในการดูแลสุขภาพของตนเองด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการมีสุขภาพดีอย่างยั่งยืน