บทบาทพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชนในการใช้ยาสมเหตุผลสำหรับผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเรื้อรัง: ประยุกต์ใช้ต้นแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง

บทคัดย่อ

ผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยา ส่งผลให้ระบบต่าง ๆ ในร่างกายมีประสิทธิภาพการทำงานลดลง มีแนวโน้มเกิดโรคเรื้อรังซึ่งมักต้องได้รับการรักษาด้วยยาหลายชนิดพร้อมกัน การเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาดังกล่าวส่งผลต่อเภสัชจลนศาสตร์และเภสัชพลศาสตร์ของยา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยง ต่อปัญหาจากการใช้ยาในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะในชุมชนที่ยังขาดระบบสนับสนุนด้านการใช้ยาอย่างเหมาะสม พยาบาลเวชปฏิบัติชุมชนมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลและปลอดภัย การป้องกันและจัดการปัญหาที่เกิดจากการใช้ยาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการประเมิน การเฝ้าระวัง และการให้ความรู้แก่ผู้ป่วยและครอบครัว รูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรัง (Chronic Care Model (CCM)) เป็นหนึ่งแนวทางที่ได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลายในการจัดระบบการดูแลผู้ป่วยเรื้อรังอย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการมีส่วนร่วมของผู้ป่วย การส่งเสริมสุขภาพ และการควบคุมปัจจัยเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง และการจัดการกับปัญหาหรือปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ โดยมีผู้ป่วยเป็นส่วนหนึ่งของทีมในการดูแลรักษา ซึ่งเป็นแนวทางที่ส่งเสริมคุณภาพการดูแล เหมาะแก่การประยุกต์ใช้ ในการจัดการการใช้ยาในผู้สูงอายุโรคเรื้อรังในชุมชน บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) อธิบายการเปลี่ยนแปลง ทางสรีรวิทยาของผู้สูงอายุและผลกระทบต่อการใช้ยาและปัญหาที่พบบ่อยในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง และ 2) เสนอแนวทางการดูแลการใช้ยาอย่างปลอดภัยในผู้สูงอายุในชุมชน โดยการประยุกต์ใช้แนวคิด CCM ทั้ง 6 องค์ประกอบ คือ ระบบสุขภาพ การสนับสนุนการจัดการตนเอง การออกแบบระบบบริการ การสนับสนุนการตัดสินใจระบบสารสนเทศทางคลินิก และสิ่งสนับสนุนในชุมชนในการพัฒนาการดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรังในบทบาทของพยาบาลเวชปฏิบัติเพื่อเสริมสร้างระบบการใช้ยาอย่างมีคุณภาพในผู้สูงอายุที่มีโรคเรื้อรังในชุมชน