ปัจจัยทำนายสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุของนักบริบาล จังหวัดอุบลราชธานี

ผู้แต่ง

  • ณัฐนันท์ คำพิริยะพงศ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ยมนา ชนะนิล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
  • ฉันทวรรณ วิชัยพล คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

สมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุ, กลุ่มอาการสูงอายุ, นักบริบาล

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุของนักบริบาล และปัจจัยทำนายสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุของนักบริบาล กลุ่มตัวอย่าง คือ นักบริบาลที่ปฏิบัติงานในระบบการดูแลระยะยาวในกลุ่มผู้สูงอายุ จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 114 คน คัดเลือกตัวอย่างด้วยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบวัดความรู้ในการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุ แบบสอบถามทัศนคติในการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุ แบบสอบถามการรับรู้นโยบาย แบบสอบถามการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร แบบสอบถามการได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม และแบบวัดสมรรถนะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยายและการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 48.96 ปี (S.D. = 9.44) และมีระยะเวลาการเป็นนักบริบาลเฉลี่ย 4.55 ปี (S.D. = 3.00) โดยมีระดับสมรรถนะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุของนักบริบาลอยู่ในระดับสูง (Mean = 135.43, S.D. = 7.04) การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน พบว่า การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม (ß = 0.61) ทัศนคติ (ß = 0.32) และระยะเวลาการเป็นนักบริบาล (ß = 0.18) ร่วมกันทำนายสมรรถนะในการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุได้ร้อยละ 60.2 (R² = 0.60, Adj R² = 0.59, F = 55.54, p-value < 0.01) ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้ในการพัฒนานโยบายและเป็นแนวทางในการพัฒนาศักยภาพของนักบริบาลเพื่อยกระดับคุณภาพการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

ไกรษร จุลโยธา. (2565). ผลของการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครบริบาลท้องถิ่นเพื่อดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จังหวัดบึงกาฬ หลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุ 70 ชั่วโมง (กรมอนามัย). วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 8(3), 172-182.

จันทราวรรณ แก้วดุก, ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์ และสมเกียรติยศ วรเดช. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อสมรรถนะของผู้ช่วยเหลือดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จังหวัดพัทลุง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและวิทยาลัยการสาธารณสุขภาคใต้, 10(3), e258719.

ชนายุส คำโสม, สุนีย์ ละกำปั่น และเพลินพิศ บุณยมาลิก. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงานดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในระบบการดูแลระยะยาว จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 12(2), 193-207.

นรลักขณ์ เอื้อกิจ และลัดดาวัลย์ เพ็ญศรี. (2562). การประยุกต์ใช้แนวคิด PRECEDE MODEL ในการสร้างเสริมสุขภาพ. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย, 12(1), 38-48.

นิชนันท์ สุวรรณกูฏ, สุวภัทร นักรู้กำพลพัฒน์, อมรรัตน์ นธะสนธิ์ และวุฒิชัย ลำดวน. (2564). ปัจจัยทำนายสมรรถนะในการดูแลผู้สูงอายุของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 23(2), 18-26.

นิพิฐพนธ์ สนิทเหลือ, วัชรีพร สาตร์เพ็ชร์ และญาดา นภาอารักษ์. (2562). การคำนวณขนาดตัวอย่างด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป G*Power. วารสารสถาบันเทคโนโลยีสุวรรณภูมิ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 5(1), 496-507.

ปิติพร สิริทิพากร และคณะ. (2562). ความชุกของกลุ่มอาการสูงอายุและลักษณะของผู้ป่วยสูงอายุที่เข้ารับการรักษา ในคลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลศิริราช. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 37(3), 20-29.

ผาณิต หลีเจริญ, ยุวนิดา อารามรมย์, จารุณี วาระหัส, ณัชชา สังขภิญโญ และลักษณา หวัดเพ็ชร. (2566). ปัจจัยทำนายสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในศูนย์สุขภาพชุมชนเขตเมือง จังหวัดสงขลา. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์, 13(2), 115-130.

พณัชกร มีสิทธิ์. (2566). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อสมรรถนะในการดูแลผู้สูงอายุของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในอำเภอกันตัง จังหวัดตรัง. วารสารวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 2(1), 1-14.

สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ. (2558). แนวทางการดูแลรักษากลุ่มอาการสูงอายุ (Geriatric Syndromes). นนทบุรี: บริษัท อีส ออทิส จำกัด.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2567 ระดับจังหวัด [The 2024 survey of the older persons in Thailand Provincial Level]. กรุงเทพฯ: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

สุขศิริ ประสมสุข, ณฐกร นิลเนตร และเกรียงไกร เกิดหนู. (2563). การศึกษาความรู้ ทัศนคติในการดูแลผู้สูงอายุ และการรับรู้สมรรถนะแห่งตนของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาระพึ่งพิงในจังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิชาการสุขภาพวิทยาศาสตร์, 2(31), 1-12.

อรรณพ สนธิไชย, ถนอมศักดิ์ บุญสู่ และปณิตา ครองยุทธ. (2563). สมรรถนะที่จำเป็นของนักบริบาลผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน, 2(2), 37-48.

Alhalaseh, L., Makahleh, H., Al-Saleem, B., Al-Omran, F., & Schoenmakers, B. (2024). Functional status in relation to common geriatric syndromes and sociodemographic variables - A step forward towards healthy aging. Clinical Interventions in Aging, 19, 901-910. https://doi.org/10.2147/CIA.S462347

Carretta, T. R. & Ree, M. J. (2022). Correction for range restriction: Lessons from 20 research scenarios. Military Psychology, 34(5), 551-569. https://doi.org/10.1080/08995605.2021.2022067

Chen, Z., et al. (2024). Knowledge, attitudes, and practices of family caregivers for patients with cerebral infarction toward home-based care. Frontiers in Public Health, 12, Article 1436423. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1436423

Green, L. W., & Kreuter, M. W. (2005). Health promotion planning: An educational and ecological approach (4th ed.). New York: McGraw Hill.

Wang, L. Y., Hu, Z. Y., Chen, H. X., Tang, M. L., & Hu, X. Y. (2024). Multiple geriatric syndromes in community-dwelling older adults in China. Scientific Reports, 14(1), 3504. https://doi.org/10.1038/s41598-024-54254-y

Wu, D., Yu, X., Li, F., Qiao, W., & Chen, X. (2024). Geriatric syndrome awareness and its determinants in China: A cross sectional study. BMC Geriatrics, 24, 712. https://doi.org/10.1186/s12877-024-05291-9

Xu, Y., Lu, J., Yu, X., & Ding, H. (2025). Impact of Kolb's experiential learning theory-based nursing on caregiver burden and psychological state of caregivers of dementia patients. Open Medicine (Warsaw, Poland), 20(1), 20251157. https://doi.org/10.1515/med-2025-1157

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-18

รูปแบบการอ้างอิง

คำพิริยะพงศ์ ณ., ชนะนิล ย., & วิชัยพล ฉ. (2025). ปัจจัยทำนายสมรรถนะการดูแลผู้สูงอายุที่มีกลุ่มอาการสูงอายุของนักบริบาล จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข, 5(3), e275854. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jnphr/article/view/275854