ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 1 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์

ผู้แต่ง

  • สุปราณี หมื่นยา วิยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข
  • ณหทัยทิพย์ ก้อมท้วม วิยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์ คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข

คำสำคัญ:

การปรับตัว, นักศึกษาพยาบาล, ชั้นปีที่ 1, ทฤษฎีการปรับตัวของรอย

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 1 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์ 2) เปรียบเทียบการปรับตัวจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับการปรับตัว และ 4) ศึกษาปัจจัยทำนายการปรับตัว กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 130 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไปและแบบสอบถามการปรับตัว 5 ด้าน วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียบการปรับตัวจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคลโดยใช้สถิติ t-test และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับการปรับตัวโดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันและพอยท์ไบซีเรียล และการวิเคราะห์ปัจจัยทำนายใช้การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีระดับการปรับตัวโดยรวมอยู่ในระดับสูง (Mean = 130.40, S.D. = 9.41) โดยด้านกิจกรรมและสัมพันธภาพมีคะแนนเฉลี่ยสูงสุด ขณะที่ด้านร่างกายมีคะแนนเฉลี่ยต่ำสุด การเปรียบเทียบ   ตามปัจจัยส่วนบุคคลพบว่า เพศไม่มีความแตกต่างของการปรับตัวโดยรวม และนักศึกษาที่พักอาศัยกับผู้ปกครอง ก่อนเข้าศึกษามีการปรับตัวโดยรวมสูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้พักกับผู้ปกครองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) การวิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า เพศและการพักอาศัยก่อนเข้าศึกษามีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับต่ำกับการปรับตัว ขณะที่ระดับผลการเรียนสะสมก่อนเข้าศึกษามีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับปานกลางกับการปรับตัวด้านการเรียน (p-value < 0.01) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอนพบว่า การพักอาศัยก่อนเข้าศึกษาและระดับผลการเรียนสะสมก่อนเข้าศึกษาสามารถร่วมกันทำนายการปรับตัวโดยรวมของนักศึกษาได้ร้อยละ 8.20 (R² = 0.08, p-value < 0.01) ผลการวิจัยนี้สามารถใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมการปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลอย่างเป็นระบบและเหมาะสมกับบริบทของผู้เรียน

เอกสารอ้างอิง

Choi, M.-Y., Park, S., & Noh, G.-O. (2024). Social support for nursing students: A concept analysis study. Nurse Education Today, 132, 106038. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2023.106038

Dias, J. J. M., et al. (2024). Nursing students’ stressors and coping strategies during their clinical practicum: A qualitative study. BMC Nursing, 23, 541. https://doi.org/10.1186/s12912-024-01962-5

Gause, G., Sehularo, L. A., & Matsipane, M. J. (2024). Coping strategies used by undergraduate first-year nursing students during transition from basic to higher education: A qualitative study. BMC Nursing, 23, 276. https://doi.org/10.1186/s12912-024-01938-5

Irvine, S., Williams, B., Smallridge, A., Solomonides, I., Gong, Y. H., & Andrew, S. (2021). The self-regulated learner, entry characteristics and academic performance of undergraduate nursing students transitioning to university. Nurse Education Today, 105, 105041. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2021.105041

Jiesisibieke, Z. L., et al. (2024). Academic resilience of nursing students during COVID-19: An analysis using machine learning methods. Nursing Open, 11(10), e70018. https://doi.org/10.1002/nop2.70018

Karimi Mirzanezam, A., et al. (2024). Nursing students’ perceptions of their clinical learning environment and supervision: A scoping review. BMC Medical Education, 24, 1216. https://doi.org/10.1186/s12909-024-06562-0

Labrague, L. J. (2024). Umbrella review: Stress levels, sources of stress, and coping mechanisms among student nurses. Nursing Reports, 14(1), 362-375. https://doi.org/10.3390/nursrep14010028

Lohmae, Y., Yeepaloh, M., Kajornkittiya, K., & Bunlap, P. (2021). Factors related to adaptationsof the firstyear nursing students studying at anursing college in a southern border province of Thailand. Journal of Nursing and Health Research, 22(3), 135-146.

Middleton, R., Tower, M., Pighills, A., & Perkins, L. (2021). Students’ perceptions of belonging in a School of Nursing at a regional university in Australia. Nurse Education Today, 99, 104817. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2021.104817

Montague, J., Tsui, J., Kamstra-Cooper, K., Connell, M., Atack, L., & Haghiri-Vijeh, R. (2025). Adapting to change: Undergraduate nursing students’ sense of belonging transitioning from online to in-person learning environments. Journal of Advanced Nursing, 81(1), 513-522. https://doi.org/10.1111/jan.16389

Park, J.-Y., & Hong, O. (2021). Perceived stress, coping strategies, and mental health of nursing students during clinical practice. Nurse Education Today, 102, 104911. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2021.104911

Park, S., & Choi, M.-Y. (2025). Resilience of nursing students: A concept analysis study. Nurse Education Today, 144, 106463. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2024.106463

Roy, C., & Andrews, H. A. (2009). The Roy Adaptation Model (3rd ed.). New Jersey: Pearson/Prentice Hall.

Shen, Y., Feng, H., & Li, X. (2024). Academic resilience in nursing students: A concept analysis. BMC Nursing, 23, 431. https://doi.org/10.1186/s12912-024-02133-2

Singer, D. L., Sapp, A., & Baker, K. A. (2022). Belongingness in undergraduate/pre-licensure nursing students in the clinical learning environment: A scoping review. Nurse Education in Practice, 64, 103422. https://doi.org/10.1016/j.nepr.2022.103422

Solak, M., Adıgüzel, K., Akça, N., Çiçek, Ö., Özkan, F., & Ergin, E. (2024). Evaluation of stress, bio-psycho-social response and coping behaviour of nursing students during practical training. BMC Nursing, 23, 652. https://doi.org/10.1186/s12912-024-02265-5

Squire, D., Gonzalez, L., & Shayan, C. (2024). Enhancing sense of belonging in nursing student clinical placements to advance learning and identity development. Journal of Professional Nursing, 51, 109-114. https://doi.org/10.1016/j.profnurs.2024.01.007

Tsai, L. H., See, L. C., Fan, J. Y., Tsai, C. C., Chen, C. M., & Peng, W. S. (2024). Trajectory of change in perceived stress, coping strategies and clinical competence among undergraduate nursing students during clinical practicum: A longitudinal cohort study. BMC Medical Education, 24(1), 349. https://doi.org/10.1186/s12909-024-05332-2

Zhang, J., et al. (2022). The clinical learning environment, supervision and future intention to work as a nurse in nursing students: A cross-sectional descriptive study. BMC Medical Education, 22, 548. https://doi.org/10.1186/s12909-022-03609-y

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-23

รูปแบบการอ้างอิง

หมื่นยา ส., & ก้อมท้วม ณ. (2026). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปรับตัวของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 1 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข, 6(1), e277743. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jnphr/article/view/277743