ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อการชะลอความเสื่อมของไตระยะ 3 เครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ตำบลเหมืองจี้ อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการจัดการตนเอง และค่าเฉลี่ยอัตราการกรองของไตของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 ก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรมการจัดการตนเอง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 ที่มีโรคร่วมเป็นโรคเบาหวานและ/หรือโรคความดันโลหิตสูง รับการรักษาในคลินิกโรคเรื้อรัง เครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเหมืองจี้ จังหวัดลำพูน จำนวน 40 ราย คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการจัดการตนเองที่พัฒนาจากแนวคิดการจัดการตนเองของ Kanfer & Gaelick-Buys ร่วมกับเทคนิค 5A เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบทดสอบความรู้เกี่ยวกับโรคไตเรื้อรัง และแบบประเมินพฤติกรรมการจัดการตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยก่อนและหลังการทดลองด้วยสถิติ Paired t-test

ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมการจัดการตนเอง กลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นจาก 19.85 (S.D. = 2.49) เป็น 21.90 (S.D. = 2.59) และมีค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการจัดการตนเองเพิ่มขึ้นจาก 68.72 (S.D. = 14.91) เป็น 77.60 (S.D. = 7.79) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.001) สำหรับค่าเฉลี่ยอัตราการกรองของไต (eGFR) ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมไม่แตกต่างจากก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.14) ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการจัดการตนเองสามารถส่งเสริมความรู้และพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะที่ 3 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แม้ว่าจะยังไม่พบการเปลี่ยนแปลงของค่า eGFR ในระยะเวลา 12 สัปดาห์ จึงสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบบริการพยาบาลและการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังในระดับปฐมภูมิเพื่อส่งเสริมการดูแลตนเองต่อไป