ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อขยายผลปฏิบัติการพัฒนาระบบบริการแพทย์ฉุกเฉินสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงระยะยาวในชุมชนด้วยเทคโนโลยีแจ้งเหตุฉุกเฉิน
คำสำคัญ:
ข้อเสนอเชิงนโยบาย, ระบบบริการแพทย์ฉุกเฉิน, ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง, เทคโนโลยีการแพทย์ฉุกเฉินบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายการพัฒนาระบบบริการแพทย์ฉุกเฉินสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชนด้วยเทคโนโลยีแจ้งเหตุฉุกเฉิน ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ 1) วิเคราะห์สถานการณ์และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ 2) ทดสอบต้นแบบระบบบริการแพทย์ฉุกเฉินด้วยเทคโนโลยีแจ้งเหตุฉุกเฉิน และ 3) พัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อขยายผลระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินด้วยเทคโนโลยีแจ้งเหตุฉุกเฉิน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ผู้สูงอายุที่รับบริการ ณ ห้องฉุกเฉิน จำนวน 1,396 ราย ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงระยะยาว จำนวน 279 คน และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 140 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกเวชระเบียน แบบประเมินผลลัพธ์การป้องกันภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ แบบประเมินความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน แบบประเมินการยอมรับเทคโนโลยีแจ้งเหตุฉุกเฉิน แนวคำถามการสัมภาษณ์เชิงลึก สนทนากลุ่ม และรับฟังความคิดเห็น วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา Multiple Logistic Regression, Paired t-test และ McNemar Test และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์ประเด็น
ผลการวิจัยพบว่าผู้สูงอายุเข้ารับบริการห้องฉุกเฉินจากการเจ็บป่วยและโรคเรื้อรัง ร้อยละ 88.4 และมี ภาวะฉุกเฉิน ร้อยละ 23.42 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เรียงตามลำดับ ได้แก่ อาการหมดสติ โรคหอบหืดหรือถุงลมโป่งพอง โรคหัวใจหรืออาการเจ็บแน่นหน้าอก โรคปอดอักเสบ และอายุหลังทดสอบต้นแบบระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน 3 เดือน การยอมรับเทคโนโลยีแจ้งเหตุฉุกเฉินเพิ่มขึ้น (p-value < 0.001) ระดับความดันโลหิต (p-value = 0.018) และน้ำตาลในเลือด(p-value = 0.039) ดีขึ้น รวมทั้งผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงสามารถควบคุมความดันโลหิตได้ดีขึ้น (p-value = 0.049) อย่างมีสำคัญทางสถิติ ผลลัพธ์ทางคลินิกที่ดีขึ้น ได้แก่ การเข้ารับบริการห้องฉุกเฉิน (p-value = 0.004) การกลับเข้ารับการรักษาซ้ำ (p-value= 0.045) และอุบัติการณ์โรคหลอดเลือดสมองและการหกล้ม (p-value = 0.003) ข้อเสนอเชิงนโยบายในระดับพื้นที่โดยการประยุกต์โปรแกรมการป้องกันภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์และแนวทางการใช้เทคโนโลยี แจ้งเหตุในการออกแบบแผนการดูแลรายบุคคลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงและมีโรคเรื้อรังที่เป็นปัจจัยเสี่ยงในระบบการดูแลระยะยาว ส่วนระดับชาติควรผลักดันการพัฒนามาตรฐานการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชนและส่งเสริมการเข้าถึงเทคโนโลยีแจ้งเหตุฉุกเฉิน
เอกสารอ้างอิง
ณิชชาภัทร ขันสาคร, ทัศนีย์ ศิลาวรรณ, ทัศนีย์ รวิวรกุล, สิริณธิ์ กิตติพิชัย และอุมาวดี เหลาทอง. (2559). รายงานวิจัยการศึกษาระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินสำหรับผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
พรเทพ แซ่เฮ้ง, คมชิต ชวนัสพร, ปิยรัตน์ พรรณรังสี, นภัสธมน ไวกิฬา, นารอน แสนทวีผล และณนทวัต หนูศิลา. (2562). ระยะเวลาของการให้บริการและความพร้อมของชุดปฏิบัติการการแพทย์ ฉุกเฉินสำหรับผู้เจ็บป่วยสูงอายุในพื้นที่กรุงเทพมหานคร กรณีศึกษา ศูนย์บริการการแพทย์ฉุกเฉินกรุงเทพมหานคร (ศูนย์เอราวัณ). วชิรเวชสารและวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง, 63, 65-72.
ธัญญภัสร์ ชัชวาลดำรงเจตน์ และศรีสมรัก อินทุจันทร์ยง. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อความตั้งใจในการใช้งานเทคโนโลยีสวมใส่พกพาติดตัว เพื่อป้องกันความเสี่ยงของสภาวะสุขภาพ. วารสารระบบสารสนเทศด้านธุรกิจ, 5(3), 6-19.
ศิราณี ศรีหาภาค และคณะ. (2561). รูปแบบการพัฒนาระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินสำหรับผู้สูงอายุภายใต้กองทุนระบบการดูแลระยะยาว จังหวัดขอนแก่น. นนทบุรี: สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ.
ศิราณี ศรีหาภาค, วัชรี อมรโรจน์วรวุฒิ, ณรงค์ คำอ่อน, พัฒนี ศรีโอษฐ์, พลอยลดา ศรีหานู และทิพวรรณ ทับซ้าย. (2564). สถานการณ์ปัญหาและความต้องการการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในชุมชนภายใต้กองทุนระบบการดูแลระยะยาวในจังหวัดขอนแก่น. วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 15(36), 44-62.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2566). แผนหลักการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ ฉบับที่ 4 พ.ศ. 2566-2570. นนทบุรี: สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.).
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). รายงานการสำรวจประชากรผู้สูงอายุในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). รายงานการสำรวจประชากรผู้สูงอายุในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
Chen, H., et al. (2022). Implementation science in Thailand: Design and methods of a geriatric mental health cluster-randomized trial. Psychiatric Services, 73(1), 83-91.
Cohen, J. (1977). Statistical power analysis for the behavioral sciences (Rev. ed.). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Collin, C., Wade, D. T., Davies, S., & Horne, V. (1988). The barthel ADL index: A reliability study. Disability and Rehabilitation, 10(2), 61-63.
Duong, H. V., et al. (2018). National characteristics of emergency medical services responses for older adults in the United States. Prehospital Emergency Care, 22(1), 7-14.
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
Ibrahem, S., Boonchieng, W., Chariyalertsak, S., Intawong, K., Thongprachum, A., & Poprom, N. (2024). The factors associate with the utilization of Emergency Medical System (EMS) services in Chiang Mai province, Thailand. Journal of Health Research, 38(6), 538-544.
Jitapunkul, S., Kamolratanakul, P., & Ebrahim, S. (1994). The meaning of activities of daily living in a Thai elderly population: Development of a new index. Age and Ageing, 23(2), 97-101. https://doi.org/10.1093/ageing/23.2.97
Pongtriang, P., Soontorn, T., Sumleepun, J., & Chuson, N. (2024). Emergency scenario-based training curriculum development: Enhancement of caregivers for the elderly' emergency assistance competency in a Rural Thai Community. SAGE Open Nursing, 10, 23779608241255635. https://doi.org/10.1177/23779608241255635
Silawan, T., Khansakorn, N., & Loathong, U. (2019). Factors influencing perceived needs for Emergency medical services among elderly patients from four provinces in Thailand. The Southeast Asian Journal of Tropical Medicine and Public Health, 50(5), 925-934.
Soontorn, T., Pongtriang, P., & Songwathana, P. (2020). Thai family caregivers' experiences helping dependent elders during medical emergencies: A qualitative study. Australasian Emergency Care, 23(2), 71-76. https://doi.org/10.1016/j.auec.2019.11.002
Shimizu, K., Hibino, S., Biros, M. H., Irisawa, T., & Shimazu, T. (2021). Emergency medicine in Japan: Past, present, and future. International Journal of Emergency Medicine, 14(1), 2. https://doi.org/10.1186/s12245-020-00316-7
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข


