ประสิทธิผลของการใช้โปรแกรมการดูแลที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลาง ต่อความพร้อมผู้ดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บสมอง

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนความพร้อมของผู้ดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บสมองระหว่างกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมการดูแลที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางกับกลุ่มที่ได้รับการดูแลตามปกติ และเปรียบเทียบคะแนนความพร้อมของผู้ดูแลในกลุ่มทดลองก่อนและหลังได้รับโปรแกรมดังกล่าว กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลหลักซึ่งเป็นสมาชิกในครอบครัวของผู้ป่วยบาดเจ็บสมองที่เข้ารับการรักษาตั้งแต่ระยะแรกจนสิ้นสุดการรักษาในหอผู้ป่วยอุบัติเหตุ โรงพยาบาลนครพิงค์ จำนวนทั้งสิ้น 79 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม 40 คน และกลุ่มทดลอง 39 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการดูแลที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลาง ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ โปรแกรมการดูแลที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลาง ซึ่งประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ การยอมรับและเคารพ การแลกเปลี่ยนข้อมูล การมีส่วนร่วม และการประสานความร่วมมือ โดยดำเนินกิจกรรมจำนวน 3 ครั้ง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลทั่วไปของผู้ป่วยและผู้ดูแล แบบประเมินระดับความรุนแรงของการบาดเจ็บสมองตามแนวทางเวชปฏิบัติ และแบบประเมินความพร้อมของผู้ดูแลผู้ป่วย วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติทดสอบที

ผลการวิจัยพบว่า หลังได้รับโปรแกรมฯ คะแนนความพร้อมของผู้ดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บสมองในกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) และคะแนนความพร้อมของผู้ดูแลในกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมฯ สูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value < 0.05) ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าโปรแกรมการดูแลที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางสามารถเพิ่มความพร้อมของผู้ดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บสมองได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นควรนำโปรแกรมดังกล่าวไปประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมความพร้อมของผู้ดูแลในการดูแลและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยบาดเจ็บสมองอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ