ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับสมรรถนะด้านจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมายวิชาชีพของนักศึกษาพยาบาลในมหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง
คำสำคัญ:
สมรรถนะทางจริยธรรม, จรรยาบรรณและกฎหมายวิชาชีพ, เจตคติต่อวิชาชีพการพยาบาล, การรับรู้ความสามารถตนเอง, นักศึกษาพยาบาลบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนานี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเกรดเฉลี่ยสะสม เจตคติต่อวิชาชีพการพยาบาล และการรับรู้ความสามารถของตนเอง กับสมรรถนะทางจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมายวิชาชีพของนักศึกษาพยาบาลในมหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ 2-4 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 124 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถาม ประกอบด้วย สมรรถนะทางจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมายวิชาชีพ เจตคติต่อวิชาชีพการพยาบาล และการรับรู้ความสามารถตนเอง การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และหาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า สมรรถนะทางจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมายวิชาชีพของนักศึกษา อยู่ในระดับสูง (Mean=4.44; S.D.=0.50) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านคุณลักษณะด้านจริยธรรมมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (Mean = 4.50, S.D. = 0.52) รองลงมา คือ ด้านกฎหมายวิชาชีพ (Mean = 4.32, S.D. = 0.49) และ ด้านจรรยาบรรณวิชาชีพ (Mean = 4.18, S.D. = 0.48) และพบว่าเจตคติต่อวิชาชีพการพยาบาล และการรับรู้ความสามารถของตนเอง มีความสัมพันธ์ทางบวกกับสมรรถนะทางจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมายวิชาชีพของนักศึกษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (r=0.56 และ 0.44 ตามลำดับ) ดังนั้น ผู้บริหารสถาบันการศึกษาพยาบาล จึงควรพัฒนาหรือสร้างรูปแบบการจัดการเรียนการสอนเชิงรุกที่ช่วยสนับสนุนส่งเสริมเจตคติต่อวิชาชีพ และการเสริมสร้างความมั่นใจให้นักศึกษาเพื่อให้เกิดการพัฒนาสมรรถนะทางจริยธรรม จรรยาบรรณและกฎหมายวิชาชีพของนักศึกษาอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี. (2565). หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2565). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี.
จงลักษณ์ ทวีแก้ว, สุนันทา ศรีมาคำ และพิสมัย วงศ์สง่า. (2568). ผลของโปรแกรมสร้างเสริมคุณธรรมจริยธรรมต่อสมรรถนะทางจริยธรรมของนักศึกษาพยาบาลในวิชาปฏิบัติการพยาบาลมารดา ทารก และการผดุงครรภ์. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์, 9(3), e281619.
จิรัชญา เหล่าคมพฤฒาจารย์, ธิติรัตน์ เหล่าคมพฤฒาจารย์, เขมิกา เสียงเพราะ, จิรภา วิลาวรรณ, ยุวดี บุญเนาว์ และสมฤทัย ผดุงพล. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมายวิชาชีพของนักศึกษาพยาบาล. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 28(3), 284-289.
จุลจีรา จันทะมุงคุณ, ณัฐิกา ราชบุตร, ช่อทิพย์ แตงพันธ์, เขมิกา เสียงเพราะ และกรกนก ตระกูลการ. (2562). การพัฒนาแบบวัดสมรรถนะด้านจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมายวิชาชีพสำหรับนักศึกษาพยาบาล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี, 9(2), 132-143.
ชุติมา รักษ์บางแหลม, วรนิภา กรุงแก้ว, ดลปภัฎ ทรงเลิศ, จตุพร ตันตะโนกิจ และนภาดล สีหพันธุ์. (2566). การพัฒนาพฤติกรรมจริยธรรมในการปฏิบัติการพยาบาล ของนักศึกษาพยาบาลผ่านการเรียนรู้ตามสภาพจริง. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(8), 188-201.
นูรฮาฟีซา นาเซ็ง และคณะ (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างบรรยากาศจริยธรรมกับจริยธรรมการปฏิบัติการพยาบาลของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ชั้นปีที่ 3 และ 4 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ยะลา.วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช, 5(2), e3534.
ณัฐิกา ราชบุตร, สมหมาย กุมผัน และพรรวินท์ ธนินธิติพงศ. (2563). สมรรถนะด้านจริยธรรม จรรยาบรรณ และกฎหมายวิชาชีพ ของนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 14(2), 182-191.
เพลินตา พรหมบัวศรี. (2545). การพัฒนากระบวนการเรียนการสอนตามแนวคิดการเรียนรู้เชิงสถานการณ์เพื่อเสริมสร้างความสามารถทางวิชาชีพการพยาบาลของนักศึกษาพยาบาล. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รัตนา ทองแจ่ม และพระครูภาวนาโพธิคุณ. (2563). จริยธรรมในการปฏิบัติการพยาบาล. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 7(1), 29-44.
วัชรา สุขแท้, นลินี เกิดประสงค์ และศศิธร ซอเสียง. (2568). พฤติกรรมคุณธรรมจริยธรรมของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สวรรค์ประชารักษ์ นครสวรรค์. วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3, 22(3), 246-254.
วีณา จีระแพทย์, เพ็ญพักตร์ อุทิศ และสายสมร เฉลยกิตติ. (2563). ปัจจัยที่ทำให้เกิดคำร้องเรียนการประพฤติผิดจริยธรรมของผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลที่เกิดขึ้นขณะปฏิบัติหน้าที่ตามความสัมพันธ์ของปรากฏการณ์ภายในและระหว่างมิติต่าง ๆ. วารสารพยาบาลตำรวจ, 12(2), 488-497.
สภาการพยาบาล. (2553). สมรรถนะผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ (Competencies of Registered Nurses). กรุงเทพฯ: ศิริยอดการพิมพ์.
สภาการพยาบาล. (2561). ประกาศสภาการพยาบาลเรื่องสมรรถนะหลักของผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีปริญญาโท ปริญญาเอกสาขาพยาบาลศาสตร์หลักสูตรฝึกอบรมการพยาบาลขั้นสูงระดับวุฒิบัตรและได้รับวุฒิบัตร/หนังสืออนุมัติแสดงความรู้ความชำนาญเฉพาะทางการพยาบาลและการผดุงครรภ์และการพยาบาลเฉพาะทางสาขาพยาบาลศาสตร์. สืบค้นเมื่อ 7 มิถุนายน 2568 จาก https://www.tnmc.or.th/.
อารีรัตน์ ขำอยู่, สิริพิมพ์ ชูปาน, ลัดดาวัลย์ พุทธรักษา, สหัทยา รัตนจรณะ, ดำรงศักดิ์ สงเอียด และฉวีรัตน์ ชื่นชมกุล. (2564). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับสมรรถนะพยาบาลวิชาชีพของนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัย ในภาคตะวันออก. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 29(1), 1-12.
Albert, J. S., Younas, A., & Sana, S. (2020). Nursing students' ethical dilemmas regarding patient care: An integrative review. Nurse Education Today, 88, 104389. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2020.104389
Anderson, L. W. & Krathwohl, D. R. (Eds.). (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. New York: Longman.
Ayik, C. & Akyol, M. A. (2023). Self-perceived competence and its related factors in nursing students at graduation: The role of self-efficacy. International Journal of Nursing Education Scholarship, 20(1), 10.1515/ijnes-2023-0017. https://doi.org/10.1515/ijnes-2023-0017
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company.
Chen, Q., Su, X., Liu, S., Miao, K., & Fang, H. (2021). The relationship between moral sensitivity and professional values and ethical decision-making in nursing students. Nurse Education Today, 105, 105056. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2021.105056
Cipher, D. (2017). Using statistics to examine relationship. In Gray, J. R., Grove, S. K., & Sutherland, S. (2017). Burns and Grove’s the practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence (8th ed.). New York: Elsevier.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
Cronbach, L. J. (1951). "Coefficient alpha and the internal structure of tests". Psychometrika, 16, 297-334. https://doi.org/10.1007/BF02310555
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149-1160.
Hwu, L. J. & Pai, H. C. (2025). The moral distress, protective factors, and resilience: The role of ethical decision-making competence among student nurses. Advances in Health Sciences Education: Theory and Practice, 30(4), 1217-1230. https://doi.org/10.1007/s10459-024-10399-z
Obeid, S. & Man, M. (2020). Strengthening perceptions of ethical competence among nursing students and graduates. SAGE Open Nursing, 6, 2377960820924170. https://doi.org/10.1177/2377960820924170
Rovinelli, R. J. & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Research, 1(2), 49-60.
Tsuruwaka, M. (2017). Consulted ethical problems of clinical nursing practice: Perspective of faculty members in Japan. BMC Nursing, 16, 23. https://doi.org/10.1186/s12912-017-0217-3
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข
Indexed in TCI
