ปัจจัยทำนายระดับความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดของผู้ป่วย ความดันโลหิตสูง

บทคัดย่อ

            การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายปัจจัยทำนายระดับความเสี่ยงต่อการ เกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในสิบปีข้างหน้าของผู้ป่วยความดันโลหิตสูง กลุ่มตัวอย่าง 492 ราย ซึ่งใช้บริการตรวจ รักษาในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสี่แห่ง ในจังหวัดนครศรีธรรมราช ประเมินระดับความเสี่ยงโดยใช้ระบบคะแนนฟรามิงแฮม พิจารณาจากปัจจัยเสี่ยงหลักหกชนิด คือ อายุ ค่าความดันซิสทอลิก ค่าไขมันเอชดีแอล ค่าไขมัน คอเลสเตอรอล เบาหวาน และการสูบบุหรี่ จำแนกระดับความเสี่ยงออกเป็นต่ำ ปานกลาง และสูง รวมถึงประเมินปัจจัย เสี่ยงรอง ประกอบด้วย ค่าดัชนีมวลกาย ค่ารอบเอว ค่าไขมันไตรกลีเซอร์ไรด์ และค่าไขมันแอลดีแอล วิเคราะห์ โมเดลโลจิสติกโดยใช้ค่าอัตราส่วนความเสี่ยง และช่วงความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95

            ผลพบว่า สองในห้ารายของกลุ่มตัวอย่างมีระดับความเสี่ยงสูง และสามในสี่รายของกลุ่มตัวอย่างมีความดันโลหิตสูงระดับ 1 ขึ้นไป เกินกว่าครึ่งหนึ่งเป็นผู้สูงอายุวัยกลาง มีระดับไขมันคอเลสเตอรอล ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ และมีระดับไขมันเอชดีแอลต่ำกว่าปกติ กลุ่มเสี่ยงสูงหนึ่งในสี่ราย (ร้อยละ 23.9) ยังสูบบุหรี่ วิเคราะห์โมเดลปัจจัยเดี่ยว พบว่าปัจจัยเสี่ยงหลักทุกชนิดสัมพันธ์กับระดับความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด โดยระดับความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุ ค่าความดันซิสทอลิกสูง ค่าไขมันคอเลสเตอรอลสูง ค่าไขมันเอชดีแอลต่ำ โรคเบาหวาน และการสูบบุหรี่ ส่วนปัจจัยเสี่ยงรอง พบว่าผู้ที่อ้วนลงพุงมีความเสี่ยงสูงกว่าผู้ที่ไม่อ้วนลงพุง การวิเคราะห์โมเดลโลจิสติก พบว่ากลุ่มปัจจัยเสี่ยงหลักทำนายระดับความเสี่ยงสูงได้ร้อยละ 82.5 และเมื่อวิเคราะห์ร่วมกับกลุ่มปัจจัยเสี่ยงรอง พบค่าอิทธิพลการทำนายเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 84.1

            ข้อเสนอแนะ บุคลากรทางการแพทย์ควรพัฒนาโปรแกรมป้องกันการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงโดยจัดการปัจจัยเสี่ยงหลักและปัจจัยเสี่ยงรอง  รวมไปถึงการเพิ่มความตระหนักการรับรู้ความเสี่ยงในผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่และไม่อ้วน