ความชุกของกลุ่มอาการเมแทบอลิกและชนิดปัจจัยเมแทบอลิกในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่อ้วน

บทคัดย่อ

            การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของกลุ่มอาการเมแทบอลิก จำนวน และชนิดปัจจัยเมแทบอลิกในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่อ้วน กลุ่มตัวอย่าง 492 ราย เป็นผู้ป่วยที่มาตรวจรักษาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวนสี่แห่ง ในจังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่มไม่อ้วนหมายถึงผู้ป่วยที่มีค่าดัชนีมวลกายน้อยกว่า 25.0 กก.ตร.ม วินิจฉัยกลุ่มอาการเมแทบอลิกตามเกณฑ์สมาคมโรคหัวใจแห่งอเมริกาและสถาบันโรคหัวใจ ปอด และโลหิตแห่งชาติอเมริกา วิเคราะห์ข้อมูลความชุกด้วยสถิติร้อยละ และเปรียบเทียบความชุกระหว่างกลุ่มน้ำหนักปกติกับกลุ่มน้ำหนักเกินใช้สถิติไคสแควร์ อัตราส่วนความเสี่ยง และช่วงความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 

            ผลการวิจัย พบผู้ป่วยไม่อ้วนจำนวน 292 ราย (ร้อยละ 59) ความชุกกลุ่มอาการเมแทบอลิกในกลุ่มรวม กลุ่มน้ำหนักปกติ และกลุ่มน้ำหนักเกิน ร้อยละ 66, 61 และ 76 ตามลำดับ จำนวนปัจจัยเมแทบอลิกเฉลี่ย 2.96±1.16 ชนิด ผู้ป่วยร้อยละ 13 มีปัจจัยเมแทบอลิกเพียงชนิดเดียว และร้อยละ 39 มีอย่างน้อยสี่ชนิด ปัจจัยเมแทบอลิกชนิดที่พบมากสุดตามลำดับคือ เกินกว่าครึ่งมีภาวะไขมันเอชดีแอลต่ำ ร้อยละ 54 ผู้ป่วยเกือบครึ่งหนึ่งมีภาวะน้ำตาลในเลือดสูง ร้อยละ 48 ภาวะไขมันไตรกลีเซอร์ไรด์สูง ร้อยละ 48 และภาวะอ้วนลงพุง ร้อยละ 46 เมื่อเทียบกับกลุ่มน้ำหนักปกติพบว่า ผู้ป่วยกลุ่มน้ำหนักเกินมีภาวะเมแทบอลิกมากกว่า ทั้งความชุกกลุ่มอาการเมแทบอลิก (OR 2.05, 95%CI 1.19-3.56) จำนวนปัจจัยเมแทบอลิก (3.35±1.21 vs. 2.77±1.08, p<0.0001) ชนิดปัจจัยเมแทบอลิกที่พบมากกว่าได้แก่ ภาวะน้ำตาลในเลือดสูง (ร้อยละ 57 vs. 44, OR 1.72 [95%CI 1.05-2.81]) และภาวะอ้วนลงพุง (ร้อยละ 71 vs. 34, OR 4.78 [95%CI 2.81-8.13])

            การวิจัยนี้พบความชุกของกลุ่มอาการเมแทบอลิกสูงกว่าที่ผู้วิจัยคาดการณ์ไว้เป็นอย่างมาก โดยผู้ป่วยน้ำหนักเกินมีกลุ่มอาการเมแทบอลิกสูงกว่าผู้ป่วยน้ำหนักปกติ ดังนั้น การคัดกรองกลุ่มอาการเมแทบอลิกในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่อ้วนจึงมีความสำคัญมากในการป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด