ความแตกต่างระหว่างเพศของกลุ่มอาการเมแทบอลิก ชนิด และจำนวนปัจจัย เมแทบอลิกในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่อ้วน

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงบรรยายของความสัมพันธ์เชิงเปรียบเทียบ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาเปรียบเทียบความชุกกลุ่มอาการเมแทบอลิก ชนิด และจำนวนปัจจัยเมแทบอลิกที่ต่างกันระหว่างผู้ป่วยความดันโลหิตสูงเพศหญิงและชายที่ไม่อ้วน กลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยความดันโลหิตสูง 292 ราย ที่มาตรวจรักษาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจำนวนสี่แห่ง ในจังหวัดนครศรีธรรมราช ปี พ.ศ. 2560-2561 เป็นผู้ป่วยที่ไม่อ้วน จำแนกจากค่าดัชนีมวลกายน้อยกว่า 25.0 กก.ตร.ม. ตามเกณฑ์อ้างอิงของชาวเอเชีย วินิจฉัยกลุ่มอาการเมแทบอลิกตามเกณฑ์สมาคมโรคหัวใจแห่งอเมริกาและสถาบันโรคหัวใจ ปอด และโลหิตวิทยาแห่งชาติอเมริกา โดยใช้ค่ารอบเอวตามเกณฑ์อ้างอิงสำหรับชาวเอเชีย วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติโลจิสติกแบบโมเดลปัจจัยเดี่ยวเพื่อทดสอบความต่างของเพศ  

     ผลการวิจัย พบกลุ่มอาการเมแทบอลิก ร้อยละ 65.8 (95%CI 60.3-70.5) ผู้หญิงร้อยละ 73.7 (95%CI 67.2-80.2) และผู้ชาย ร้อยละ 48.9 (95%CI 39.1-59.3) หลังจากปรับอิทธิพลร่วมของปัจจัยด้านอายุแล้ว ผู้หญิงมีความชุกกลุ่มอาการเมแทบอลิกมากกว่าผู้ชาย (AOR 2.99 [95%CI 1.77-5.04], p < 0.001) ปัจจัยเมแทบอลิกที่พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายมีสองชนิดคือ ภาวะไขมันเอชดีแอลต่ำ (AOR 3.11 [95%CI 1.86-5.22], p < 0.001) และภาวะอ้วนลงพุง (AOR 5.65 [95%CI 3.13-10.19], p < 0.001) แต่มีภาวะไขมันไตรกลีเซอร์ไรด์สูง และภาวะน้ำตาลในเลือดสูงไม่แตกต่างกัน นอกจากนี้ ยังพบจำนวนปัจจัยเมแทบอลิกตั้งแต่อย่างน้อยสองชนิดจนถึงอย่างน้อยสี่ และมีแนวโน้มพบปัจจัยเมแทบอลิกห้าชนิดในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

     การรักษาพยาบาลเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่อ้วนควรคำนึงถึงความต่างของเพศกับกลุ่มอาการเมแทบอกลิก โดยผู้หญิงมีความเสี่ยงสูงกว่าผู้ชาย ในผู้หญิงควรเน้นที่การจัดการภาวะอ้วนลงพุงกับภาวะไขมันผิดปกติ