ความชุกของระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน

ผู้แต่ง

  • ปิยะนันท์ เต็มพร้อม นักศึกษาบัณฑิตศึกษา หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
  • เจนเนตร พลเพชร สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
  • จอม สุวรรณโณ สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
  • ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์ สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง
  • สมเกียรติยศ วรเดช สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ คณะวิทยาการสุขภาพและการกีฬา มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง

คำสำคัญ:

โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน, ความชุก, ระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำ

บทคัดย่อ

วิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกของระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน เป็นการศึกษาข้อมูลย้อนหลังโดยวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันจำนวน 3,135 ราย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติถดถอยโลจิสติก

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำของโรคหลอดเลือดสมองร้อยละ 38.9 (95%CI; 37.1-40.7) เพศหญิงมีระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำน้อยกว่าเพศชายร้อยละ 33 (AOR= 0.67, 95%CI: 0.55-0.81) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวกกับระดับความเสี่ยงสูงต่อการกลับเป็นซ้ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคือ ไขมันในเลือดสูง ( AOR= 3.14, 95%CI: 2.64-3.74) หัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว ( AOR= 1.82, 95%CI: 1.21-2.72) ความรุนแรงของสมองบาดเจ็บระดับปานกลาง (AOR=1.48, 95%CI: 1.12-1.97) และระดับรุนแรง (AOR = 2.05, 95%CI:1.24-3.40) ความรุนแรงของโรคหลอดเลือดสมองระดับปานกลาง (AOR=1.37, 95%CI:1.13-1.65) และระดับรุนแรง (AOR = 1.66, 95%CI: 1.16-2.38)

ข้อเสนอแนะ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่มีระดับความเสี่ยงสูงต่อการกลับเป็นซ้ำ โดยเฉพาะเพศชายที่มีโรคหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว ไขมันในเลือดสูง มีความรุนแรงของสมองบาดเจ็บและความรุนแรงของโรคหลอดเลือดสมองระดับปานกลางถึงมาก พยาบาลควรวางแผนการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ

เอกสารอ้างอิง

Aarnio K, Haapaniemi E, Melkas S, Kaste M, Tatlisumak T, Putaala J. Long term mortality after first ever and recurrent stroke in young adults. Stroke. 2014;45:2670-6.

Lv Y, Fang X, Asmaro K, Liu H, Zhang X, Zhang H, et al. Five-year Prognosis after Mild to Moderate Ischemic Stroke by Stroke Subtype: A Multi-Clinic Registry Study. PLoS ONE. 2013;8(11):1-7.

Han DS, Pan SL, Chen SY, Lie SK, Lien IN, Wang TG. (2008). Predictors of long term survival after stroke in Taiwan. J Rehabil Med. 2008;40:844-9.

Mohan KM, Crichton SL, Grieve AP, Rudd AG, Wolfe CDA, Heuschmann PU, Kolominsky-Rabas PL, Grieve AP. Risk and cumulative risk of stroke recurrence: a systematic review and Meta-analysis. Stroke. 2011;42(5):1489-94.

Arsava EM, Kim GM, Oliveira-Filho J, Gungor L, Noh HJ, Lordelo MDJ, et al. Prediction of early recurrence after acute ischemic stroke. JAMA Neurol. 2016;73(4):396-401.

Mohan KM, Crichton SL, Grieve AP, Rudd AG, Wolfe CDA, Heuschmann PU. Frequency and predictors for the risk of stroke recurrence up to 10 years after stroke: The South London Stroke Register. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2009;80(9):1012-8.

Tiamkao S. Recurrent ischemic stroke in Srinagarind Hospital. North- Eastern Thai Journal of Neuroscience. 2557; 6(3):31-8.(in Thai).

Diener HC. (2005). Modified-release dipyridamole combined with aspirin for secondary stroke prevention. Aging Health. 2005; 1(1):19–26.

Weimar C, Diener CH, Alberts MJ, Steg PG, Bhatt DL, Wilson PWF, et al. The Essen Stroke Risk Score predicts recurrent cardiovascular events a validation within the reduction of atherothrombosis for continued health (REACH) Registry. Stroke. 2009; 40:350-4.

Weimar C, Beneman J, Michalski D, Muller M, Luckner K, Katsarava Z, et al. Prediction of recurrent stroke and vascular death in patients with transient ischemic attack or nondisabling stroke. Stroke. 2010; 41:487-93.

Weimar C, Siebler M, Brandt T, Romer D, Rosin L, Bramlage P, et al. Vascular risk prediction in ischemic stroke patients undergoing in-patient rehabilitation – insights from the investigation of patients with ischemic stroke in neurologic rehabilitation (INSIGHT) registry.Int J Stroke. 2011; 8(7):503-9.

Chandratheva A, Geraghty OC, Rothwell, PM. Poor performance of current prognostic scores for early risk of recurrence after minor stroke. Stroke. 2011; 42:632-7.

Meng X, Wang Y, Zhao X, Wang C, Li H, Liu L, et al. Validation of the Essen Stroke Risk Score and the stroke prognosis instrument II in Chinese patients. Stroke. 2011; 42:3619-20.

Weimar C, Beneman J, Michalski D, Muller M, Luckner K, Katsarava Z, et al. Prediction of recurrent stroke and vascular death in patients with transient ischemic attack or nondisabling Stroke. Stroke. 2010; 41:487-93.

Liu Y, Wang Y, Li WA, Yan A, Wang Y. Validation of the Essen Stroke Risk Score in different subtypes of ischemic stroke. Neurol. Res. 2017; 39(6):504-8.

Sage JI, Van U. Risk of recurrent stroke in patients with atrial fibrillation and non-valvular heart disease. Stroke. 1983;14(4):537-40.

Chen P, Liu Y, Wang Y, Wang A, Zheng H, Zhao X, et al. A validation of the Essen Stroke Risk Score in outpatients with ischemic stroke. J Stroke Cerebrovasc Dis. 2016; 25:2189–95. doi: 10.1016/j.jstrokecerebrovasdis.2016.02.001

Chandratheva A, Geraghty OC, Rothwell PM. Poor performance of current prognostic scores for early risk of recurrence after minor stroke. Stroke. 2011; 42:632-7.

Boulanger M, DPhil LL, Lyons S, Lovett NG, Kubiak MM, Silver L, et al. Essen Risk Score in prediction of myocardial infarction after transient ischemic attack or ischemic stroke without prior coronary artery disease. Stroke. 2019; 50:3393-9.

Routledge FS, Hinderliter AL, Blumenthal JA, Sherwood A. Gender difference in the endothelial function of untreated hypertension. J Clin Hypertens (Greenwich). 2012;14(4):228–35.

Jensen-Urstad K, Johansson J. Gender difference in age-related changes in vascular function. J Intern Med. 2001; 250:29-36.

Focht KL, Gogue AM, White BM, Ellis C. Gender differences in stroke recognition among stroke survivors. J Neurosci Nurs. 2014;16(1):18-22.

Forster A, Gass A, Kern R, Wolf ME, Ottomeyer C, Zohsel K, et al. Gender differences in acute ischemic stroke etiology, stroke patterns and response to thrombolysis. Stroke. 2009;40:2428-32.

Aziz S, Ghadzi SMS, Abidin NE, Tangiisuran B, Zainal H, Looi I, et al. Gender differences and risk factors of recurrent stroke in type 2 diabetic Malaysian population with history of stroke: The observation from Malaysian National Neurology Registry. J Diabetes Res. 2019:1794267.

Samai AA, Martin-Schild S. Sex differences in predictors of ischemic stroke: current perspectives. Vasc Health Risk Manag. 2015;11:427–36.

Caso V, Paciaroni M, Agnelli G, Corea F, Ageno W, Alberti A, et al. Gender difference in patients with acute ischemic stroke. Women’s Health. 2010;6(1):51–7.

Phan HT, Blizzard CL, Reeves MJ, Thrift AG, Cadilhac DA, Sturm J, et al. Sex differences in long-term quality of life among survivors after stroke in the INSTRUCT. Stroke. 2019;50:2299-306.

Tanaka A, Cui R, Kitamura A, Liu K, Imano H, Yamagishi K, et al. Heavy alcohol consumption is associated with impaired endothelial function: The circulatory risk in communities study (CIRCS). J Atheroscler Thromb. 2016;23:1047-54.

Nilanont Y, Phattharayuttawat S, Chiewit P, Chotikanuchit S, Limsriwilai J, Chalempong L, et al. Establishment of the Thai version of National Institute of Health Stroke Scale (NIHSS) and a validation study. J Med Assoc Thai. 2010;93:171-8. (in Thai).

Kamel H, Johnson DR, Hegde M, Go AS, Sidney S, Sorel M, et al. Detection of atrial fibrillation after stroke and the risk of recurrence stroke. J Stroke Cerbrovasc Dis. 2012; 21(8):726-31.

Sader MA, Celemerjer DS. Endothelial function, vascular reactivity and gender differences in the cardiovascular system. Cardiovasc Res. 2002; 53:597–604.

Hayashi T, Yamada K, Esaki T, Kuzuya M, Satake S, Ishikawa T, et al. Estrogen increases endothelial nitric oxide by a receptor mediated system. Biochem Biophys Res Commun. 1995; 214:847–55.

Xu L, Wang YR, Li PC, Feng B. Advanced glycation end product increase lipids accumulation in macrophage through upregulation of receptor of advanced glycation end product: Increase uptake, esterification and decreasing efflux of cholesterol. BioMed Central. 2016;15(161):1-13.

Curtis AB, Karki R, Hattoum A, Sharma UC. Arrhythmias in patients  80 years of age: pathophysiology, management, and outcomes. J Am Coll Cardiol. 2018;71(18):2041-57.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-03-12

รูปแบบการอ้างอิง

1.
เต็มพร้อม ป, พลเพชร เ, สุวรรณโณ จ, ไชยเมล์ ป, วรเดช ส. ความชุกของระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับความเสี่ยงสูงของการกลับเป็นซ้ำในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน. Thai J Cardio-Thorac Nurs. [อินเทอร์เน็ต]. 12 มีนาคม 2022 [อ้างถึง 3 มกราคม 2026];32(2):59-72. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/journalthaicvtnurse/article/view/243411

ฉบับ

ปีที่ 32 ฉบับที่ 2 (2021): กรกฎาคม - ธันวาคม

ประเภทบทความ

บทความวิจัย

สัญญาอนุญาต

ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก

Creative Commons License

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

บทความนี้ยังไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ในระหว่างส่งไปตีพิมพ์ในวารสารอื่น ๆ มาก่อน  และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจทาน  และแก้ไขต้นฉบับตามเกณฑ์ของวารสาร ในกรณีที่เรื่องของท่านได้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ถือว่าเป็น ลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก