รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของกระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลงและ พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจขาดเลือด
คำสำคัญ:
กระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลง, การสนับสนุนทางสังคม, พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ, ผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจขาดเลือด, สมการโครงสร้างบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อตรวจสอบรูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของกระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลงและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจขาดเลือด กลุ่มตัวอย่าง คือผู้สูงอายุวัยต้น (อายุ 60-69 ปี) ที่อาศัยในชุมชนเขตเมืองเทศบาลนครนนทบุรี และเทศบาลนครปากเกร็ด ในจังหวัดนนทบุรี จำนวน 690 คน ทำการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามอิทธิพลทางความคิด ความไว้วางใจ การสนับสนุนทางสังคม กระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลง และพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์สมการโครงสร้าง
ผลการวิจัย พบว่ารูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของกระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลงและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพหลังจากปรับโมเดลแล้วมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (2= 454.41, df = 189, p< 0.001,
2/df = 2.40, RMSEA = 0.046, SRMR = 0.040, CFI = 0.99, GFI = 0.94, AGFI = 0.92) ผลการทดสอบเส้นทางอิทธิพล พบว่า กระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลงและการสนับสนุนทางสังคมมีอิทธิพลทางตรงต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ (β = 0.40, 0.28, p< 0.05) อิทธิพลทางความคิดมีอิทธิพลทางอ้อมต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพผ่านกระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลง (β = 0.35, p< 0.05) และ ความไว้วางใจในทีมสุขภาพมีอิทธิพลทางอ้อมต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ ผ่านอิทธิพลทางความคิดและกระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลง (β = 0.15, p< 0.05) ตัวแปรเชิงสาเหตุดังที่กล่าวมาทั้งหมดร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของตัวแปรพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ ได้ร้อยละ 59
ผลจากการวิจัยนี้เสนอแนะให้ทีมสุขภาพที่เกี่ยวข้องในด้านสุขภาพของผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจขาดเลือด นำกระบวนการสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและการสนับสนุนทางสังคมไปใช้ประยุกต์เป็นแนวทางการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุเพื่อป้องกันภาวะหัวใจขาดเลือด
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. The top 10 causes of death. [document on the Internet]. 2018 [cited cited 2020 January 14]. Available from: https:// www.who.int/news-room/fact-sheets/detail /the-top-10-causes-of-death
Bureau of Policy and Strategy, Ministry of Public Health (Thailand). Public Health statistics A.D. 2018. [document on the internet]. 2019 [cited 2020 January 14]. Available: http://bps. moph.go.th/new_bps/sites/default/files/statistic61%20full.pdf (in Thai).
Konkaew W. Health behavior of the elderly living in the municipality Khlong Tamru Subdistrict Mueang Chon Buri District. [ Master Thesis of Public Administration]. Chon Buri: Burapha University; 2014. (in Thai).
Isalam T. Factors affecting the health promoting behaviors among the Thai elderly in Kohyao District, Phang Nga province. Region 11 Medical Journal 2014;28:1-15. (in Thai).
Department of Medical Services. Guideline of screening/evaluating in the older people. Bangkok: Office of the Veterans Affairs Organization. 2015. (in Thai).
Ekkaphon V, editor. Thai national health examination survey, NHES V. Nonthaburi: Health System Research Institute;2014. (in Thai).
Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promotion in nursing practice. 6th ed. NJ: Prentice Hall; 2011.
Prochaska JO, DiClemente CC. Stages and processes of self-change of smoking: Toward an integrative model of change. J Consult Clin Psychol 1983;51(3):390-5. DOI: 10.1037//0022-006X.51.3.390
Intarakamhang A. Health literacy: measurement and development. Bangkok: sukhumvitprinting; 2017. (in Thai).
Wongsaeng Y. Causal relationship of smoking cessation among Thai alcohol dependent smokers. [Dissertation of Doctor of Philosophy Program in Nursing Science]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2012. (in Thai).
Mattayakorn K. The Development of the transtheoretical model on exercise behavior of working people. [Dissertation of Doctor Philosophy Program in Exercise and Sport Science]. Chon Buri: Burapha University; 2016. (in Thai).
Romain AJ, Abdel-Baki A. Using the transtheoretical model to predict physical activity level of overweight adults with serious mental illness. Psychiatry Res. 2017; 258:476-80. doi: 10.1016/j.psychres.2017.08.093.
Payukkaruk P, Thato R. Factors predicting health promoting lifestyles in patients at risk for cardiovascular disease in southern area. Journal of Nursing Science Chulalongkorn University. 2013;25(3):81-92. (in Thai).
Giena,VP, Thongpat S, Nitirat P. Predictors of health-promoting behaviour among older adults with hypertension in Indonesia. Int J Nurs Sci. 2018;5(2):201-5. DOI: https://doi.org/10.1016/ j.ijnss.2018.04.002
Wongchang S. The Influences of psycho-social charactreristics and self-Regulation on Health Behaviors of Obese Clients in Bangkok. [Dissertation of Doctor Philosophy in Applied Behavioral Science Research]. Bangkok: Srinakharinwirot University; 2014. (in Thai).
Pimpasan P, Wirojratana V, Jitramontree N. Factors related to self-care behaviours in older adults with heart failure. Thai Journal of Nursing Council 2018;33(1):103-15. (in Thai).
Nawsuwan K, Singhasem P, Yimyearn Y. Relationship and the predictive power of social support on the practice of hypertensive patients. Boromarajonani College of Nursing, Uttaradit Journal 2016;8(1): 1-13. (in Thai).
Srisaad S, Kongsri S. Causal factors of health behaviors among the young-elderly in Khon Kaen Sirindhorn College of Public Health Khon Kaen. Journal of Behavioral Science. 2017;23(1):71-86. (in Thai).
Samakran C. Factors affecting the elderly's participation in the activity of the elderly club of nhongyang sub-district health promotion hospital. [Thesis of Master of Public Health]. Phitsanulok: Naresuan University; 2016. (in Thai).
Promsuwan K. Factors relating to health promotion behaviors of the nongmaikaen elderly club [Master Thesis of Public Health program in health management]. Chachoengsao: Rajabhat Rajanagarindra University.2017. (in Thai).
Kitreerawutiwong N, Mekrungrongwong S. Factor influencing health behavior among elderly living in the community. The Public Health Journal of Burapha University. 2016;11(1):63-74. (in Thai).
Kuhirunyara P, Ratanasiri A, Jindawong B, Natiboot P, Watchanapan L, Junthakhun C, et al. Health promotion behaviors of elderly living in an urban community of Khon Kaen province. Srinagarind Med J. 2018;33(2):153-60. (in Thai).
Saenprasarn P, Wattradul D, Jamsomboon K, Puapairoj V, Peelapun P, Yuyuen Y. Health status and health service accessibility of cardiovascular risk population, case study: Khu Bang Luang Subdistrict, Pathum Thani province. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing 2015;26(1):29-43. (in Thai).
Bollen KA. Structural equations with latent variables. New York: John Wiley & Sons; 1989.
Schumacker RE, Lomax RG. A beginner’s guide to structural equation modeling. 3rd ed. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates; 2010.
Samranbua A, Thamcharoentakul B. The Factors affected on stage of change for exercise behavior among patients with hypertension. The Journal of Boromarajonani College of Nursing, Nakhonratchasima. 2015;21(1):65-77. (in Thai).
Liu KT, Kueh YC, Arifin WN, Kim Y, Kuan G. Application of Transtheoretical model on behavioral changes, and amount of physical activity among university's students. Front Psychol. 2018;9:2402. doi: 10.3389/fpsyg.2018 .02402
Thanakwang K, Kespichayawattana J, Jitpanya C. Factors related to health promotion behaviors among older persons: a meta-analysis. Journal of Nursing Science. 2010;28(3):60-68. (in Thai).
Wu TT, Chen IJ, Cho SL, Chiou AF. The Relationship between health-promoting behaviors and metabolic syndrome in community-dwelling older adults. Biol Res Nurs. 2016;18(5):549‐57. https://doi.org/10.1177/1099800416655882
Mayer RC, Davis JH, Schoorman FD. An integrative model of organizational trust. Acad. Manag. Rev. 1995;20(3):709-34. DOI: 10.2307/258792
Intarakamhang A. Multilevel causal analysis of socio-psychological and behavior factors of health providers and clients affecting risk behaviors modification with obesity. Bangkok: Behavioral Science Research Institute, Srinakharinwirot University; 2013.
Sriphet K, Seneha C, Sriprasong S, Kanoksilp A. Factors influencing antiplatelet therapy adherence among patients with acute ST- elevation myocardial infarction in post percutaneous coronary intervention. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing 2019;30(2):111-25. (in Thai).
Schaefer C, Coyne JC, Lazarus RS. The health-related functions of social support. J Behav Med. 1981;4:381-406. https://doi.org/10. 1007/BF00846149
Goong H, Ryu S, Xu L. A structural model of health behavior modification among patients with cardiovascular disease. Appl Nurs Res. 2016;29:70‐5. doi: 10.1016/j.apnr.2015.06.005.
Ram T, Laxmi. Effect of perceived self-efficacy on health promoting lifestyle of female employees. Amity Journal of Healthcare Management 2017;2(1):21-35.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ยังไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ในระหว่างส่งไปตีพิมพ์ในวารสารอื่น ๆ มาก่อน และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจทาน และแก้ไขต้นฉบับตามเกณฑ์ของวารสาร ในกรณีที่เรื่องของท่านได้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ถือว่าเป็น ลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
