ปัจจัยทำนายพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองในหญิงวัยหมดประจำเดือน
คำสำคัญ:
ดัชนีมวลกาย, การรับรู้ประโยชน์, พฤติกรรมการป้องกันโรค, โรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง, หญิงวัยหมดประจำเดือนบทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยนี้ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน เพื่อศึกษาอำนาจในการทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองในหญิงวัยหมดประจำเดือน จากปัจจัยร่วม ได้แก่ ค่าความดันโลหิต ระดับน้ำตาลในเลือด ดัชนีมวลกาย การรับรู้ประโยชน์ของการปฏิบัติพฤติกรรม การรับรู้ความสามารถของตนเอง และการรับรู้อุปสรรคที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองในหญิงวัยหมดประจำเดือน ตามแนวคิดพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพของเพนเดอร์ (2002) กลุ่มตัวอย่างเลือกตามเกณฑ์การคัดเข้าจำนวน 100 ราย ที่มาใช้บริการที่โรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง แบบสอบถามการรับรู้ประโยชน์ แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถของตนเอง แบบสอบถามการรับรู้อุปสรรค และการสัมภาษณ์เชิงลึก เกี่ยวกับพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนา สถิติถดถอยพหุคูณเชิงเส้นตรง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ (ร้อยละ 74.0) มีการรับรู้ประโยชน์พฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมองอยู่ในระดับสูง นอกจากนี้ปัจจัยการรับรู้ความสามารถของตนเอง (β = .58, p < .001) ปัจจัยดัชนีมวลกาย (β = -1.57, p < .05) สามารถร่วมกันอธิบายความผันแปรของพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองในหญิงวัยหมดประจำเดือนได้ร้อยละ 35.8 (R2 = .358) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และจากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพพบว่า ปัจจัยที่เป็นอุปสรรคต่อพฤติกรรมป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง คือ ขาดการรับรู้ว่าตนเองมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคสูง และขาดแรงจูงใจในการดูแลสุขภาพตนเอง
ผลการวิจัยที่ได้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางให้การพยาบาล โดยจัดกลยุทธ์เพื่อป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองในหญิงวัยหมดประจำเดือนให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น
เอกสารอ้างอิง
2. Department of Disease Control. Save a life - know the warning signs of stroke [Internet]. 2018 [cited 20 Aug 18]. Available from: http://www.thaincd.com/document/file/info/non-communicable-disease/ (in Thai).
3. Wattradul D, Jamsomboon K, Sanprasan P, Suthipong N, Taechaveerakorn N, Prousoontorn M. Factors influencing to knowledge management of cardiovascular nursing in registered nurses. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing. 2016;27(2):85-99. (in Thai).
4. Lattiwongsakorn W, Piyamongkol W. Menopause. in: Techatraisak K, Tanmahasamut P, Indhavivadhana S, Wongwananuruk T, Editor. 2017 Essential menopause.Bangkok: Association of Menopause Society; 2017. p. 13. (in Thai).
5. Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promotion in nursing practice. 5th ed. Upper Saddle River, NJ: Pearson; 2006.
6. Blood Pressure Association of Thailand. Guidelines for the treatment of hypertension. In: General Practice 2012 (Revised 2015). Bangkok: Blood Pressure Association of Thailand; 2015. (in Thai).
7. Nilnate N, Jirapornkul C, Maneenin N. Factors associated with stroke in hypertensive patients, Buengkan province. Journal of Health Education. 2018;41(1):62-75. (in Thai).
8. Sanpaung S. Perceived benefits perceived barriers nutritional behaviors elderly with diabetes mellitus [Internet]. 2010 [cited 20 Aug 18]. Available from: http://www.tnrr.in.th/ ?page=result_ search&record_id=308025 (in Thai).
9. Sutthipatthanangkoon C, Thato R. Factors predicting preventive behaviors for coronary artery disease among autonomous university staff in Bangkok. Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing. 2017;28(2):111-25. (in Thai).
10. Srisailuan O, Wattradul D. Relationships between Selected Factors and Health Promotion Behaviors of Postoperative Heart Surgery Patients.Thai Journal of Cardio-Thoracic Nursing. 2012;23(2): 17-29. (in Thai).
11. Thimoonnee M, Preechawong S. Factors related to preventive behaviors for cardiovascular disease in premenopausal cleaning personnel.Kuakarun Journal of Nursing. 2016;23(1):118-130. (in Thai).
12. G-power [Internet]. 2018 [cited 20 Aug 18]. Available from: https://download.cnet.com/G-Power/ 3000-2054_4-10647044.html
13. Clinical practice guideline for Diabetes [Internet]. 2017 [cited 24 May 20]. Available from: https:// www.dmthai.org/attachments/article/443/guideline-diabetes-care-2017.pdf (in Thai).
14. Premsuk W, Thato R, Polsook R. Factors predicting preventive behaviors for coronary artery disease among middle-aged men in Bangkok Metropolitan. Kuakarun Journal of Nursing. 2019;26(1):24-39. (in Thai).
15. Chirotkun P. Concepts, theories on health promotion and their application. Nonthaburi: Welfare Program Praboromarajchanok Institute; 2013. (in Thai).
16. Polsook R. Exercise prescription for coronary artery disease. Journal of the Police Nurses. 2016; 8(1):195-6. (in Thai).
17. Buatee S, Siriwatanamethanon J, Sindhu S. Cardiovascular prevention behaviors among middle-aged women living in Banladsrabua Yangtalad District, Kalasin Province, Thailand. Journal of Nursing Science. 2012;30(2):58-69. (in Thai).
18. Funglada W. Health risk assessment of cardiovascular disease and intention to change behaviors among personnel in a private hospital in Bangkok [Thesis]. Bangkok: Mahidol University; 2010. (in Thai).
19. Suttisrisin C. Factors effecting to disease prevention behaviors in risk group for stoke at Chaloem Phra Kiat Hospital, Nakhon Ratchasima Province. The office of Disease Prevention and Control 9th Nakhon ratchasima Journal. 2019;25(1):5-15. (in Thai).
20. Punset K, Klinthuesin S, Kingkaew A, Wongmaneeroj W. Cardiovascular risk among staffs working at The Central of Ministry of Public Health using risk assessment of Rama-Egat heart score. The Ministry of Public Health clinic, Rajavithi hospital, Department of Medical Services. 2013;23(2):57-70. (in Thai).
21. He L, Tang X, Li N, Wu YQ, Wang JW, Li JR, et al. Menopause with cardiovascular disease and its risk factors among rural Chinese women in Beijing: a population-based study. Maturitas. 2012;72(2): 132-8. doi:10.1016/j.maturitas. 2012.02.013
22. Strazzullo P, D'Elia L, Cairella G, Garbagnati F, Cappuccio FP, Scalfi L. Excess body weight and incidence of stroke: meta-analysis of prospective studies with 2 million participants. Stroke. 2010; 41(5):e418-26.
23. Pancharean S. Factors influencing health promoting behaviors of menopausal Women in Sawanpracharak Nakhonsawan Hospital Nakhonsawan Province. Thai Journal of Nursing Council. 2009;24(2):78-87. (in Thai).
24. Booth J, Connelly L, Lawrence M, Chalmers C, Joice S, Becker C, et, al. Evidence of perceived psychosocial stress as a risk factor for stroke in adults: a meta- analysis. BMC Neurol. 2015; 15:233. doi:10.1186/s12883-015-0456-4BMC
25. Saeko U, Jitpanya C. A Study of Stroke awareness among patients at risk of Stroke in Bangkok Metropolitan. Princess of Naradhiwas University Journal of Humanities and Social Sciences. 2014;6(2):13-23. (in Thai).
26. Centers for Disease Control and Prevention. Division for heart disease and Stroke prevention. [Internet]. 2010 [cited 20 Aug 18]. Available from: https://www.cdc.gov/chronic disease/pdf/aag/dhdsp-H.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความนี้ยังไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ในระหว่างส่งไปตีพิมพ์ในวารสารอื่น ๆ มาก่อน และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจทาน และแก้ไขต้นฉบับตามเกณฑ์ของวารสาร ในกรณีที่เรื่องของท่านได้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ถือว่าเป็น ลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
