ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง
คำสำคัญ:
พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ, แรงสนับสนุนทางสังคม, อิทธิพลระหว่างบุคคล, ความดันโลหิตสูงบทคัดย่อ
การวิจัยหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงและปัจจัยทำนายพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพในผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่เข้ารับการรักษาในศูนย์สุขภาพชุมชนโรงพยาบาลวัดโบสถ์ อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก จำนวน 340 คน ซึ่งได้มาจากการจับฉลาก เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์โดยใช้แบบสอบถาม 7 อย่าง ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แรงสนับสนุนทางสังคม อิทธิพลระหว่างบุคคล การรับรู้ความสามารถของตน ความเชื่อด้านสุขภาพ ความรู้เกี่ยวกับโรคความดันโลหิตสูง และพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอนระดับลดหลั่น
ผลการศึกษาพบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีความดันโลหิตเฉลี่ย 145.95/85.67 มม.ปรอท พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุโดยรวมอยู่ในระดับสูง ( = 3.19, S.D. = .74) ปัจจัยที่สามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงได้ร้อยละ 68.50 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 คือ อิทธิพลระหว่างบุคคล และแรงสนับสนุนทางสังคม (β = .713 และ β = .140; R2 = .685, p < .01)
ผลการวิจัยเสนอแนะว่า พยาบาลหรือผู้ดูแลใกล้ชิดผู้สูงอายุควรกระตุ้นให้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ โดยให้ความรักและเอาใจใส่ รวมทั้งให้คำชื่นชมหรือมีต้นแบบในการส่งเสริมสุขภาพ ที่ดีจะทำให้ผู้สูงอายุมีการควบคุมระดับความดันโลหิตได้ดีมากขึ้น
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. A global brief on hypertension silent killer, global public health crisis [homepage on the Internet]. Phitsanulok: The Institute; 2020 [updated 2020 July 1; cited 2020 July 29]. Available from http://www.who.int/ cardiovascular_diseases/publications/global_ brief_ hypertension/en/
Khumwansaga P, Kanjanapibulwong A. (Chapter II). Surveillance the non-communicable diseases based on five dimensions. In: Kanjanapibulwong A, Khumwansaga P, Keawta S, editors. Report of non-communicable diseases (NCDS) situation: diabetes mellitus, hypertension, and other factors related to the NCDs in 2019. Bangkok: Aksorngraphic design; 2020. p. 55-61.
Mancia G, Fagard R, Narkiewicz K, Redán J, Zanchetti A, Böhm M, et al. ESH/ESC Guidelines for the management of arterial hypertension: The task force for the management of arterial hypertension of the European Society of Hypertension (ESH) and of the European Society of Cardiology (ESC). Eur Heart J. 2013; 34(28): 2159-19.
Setters B, Holmes HM. Hypertension in the older adult. Prim Care. 2017. [cited 2021 Dec 26]; 44(3): 529-539. Available from: https://www.ncbi. nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5776734/.
Sittiwan S, Aungwattana S, Tamdee D. Effects of self-management promoting program on health behaviors and blood pressure level of persons with uncontrolled hypertension. Nursing Journal. 2020; 47(2): 85-97. (in Thai).
Janpen J, Suwanno J, Samienphet T. Risks of coronary health disease in women with hypertension: A systematic review. Thai Journal Cardio-Thoracic Nursing. 2011; 22(1): 14-27. (in Thai).
Pender NJ, Murdaugh CL, Health promotion in nursing practice. 6th Edition. Parsons MA. Boston: Pearson; 2011. p. 45.
Ponpumma L, Yodprasert T. Health promotion behavior among elderly person in Bansuan Sub-District, Chon Buri Province. Journal of Health Science. 2019; 28(2): 236-243. (in Thai).
Kitreerawutiwong N, Mekrungrongwong S. Factor influencing health behavior among elderly living in the community. The Public Health Journal of Burapha University. 2016; 11(1): 63-74. (in Thai).
Khrusuwat S. Housing model of the elderly need in Amphoe Mueang of Ratchaburi Province. [Master of Business Administration Program of Entrepreneurship Graduate School]. Bangkok: Silpakorn University; 2013. (in Thai).
Srisuphan W, Chanthai K. Manual of registered nurses of the sub-district health promoting hospitals or Primary Care Units (PCU). Bangkok: Chotthong; 2013. (in Thai).
Panthonglang W, Namphonkrang P, Duangsanjan W. Factors influencing the health behavior of uncontrolled hypertension patients. Songklanagarind Journal of Nursing. 2018; 38(4): 152-65. (in Thai).
Rasamejam P, Akaratanapol P, Limteerayos P, Khungtumneam K. Factors predicting health promoting behaviors among Thai Muslim with hypertension. Journal of Nursing Siam University. 2018; 19(37): 56-68. (in Thai).
Sittiban W, Keawsawat S. Effect on self-efficacy perception to hypertension disease prevention among people with pre-hypertension. Journal of Health Science. 2019; 28(Special issue): 116-24. (in Thai).
Gray, J R, Grove, S K, Sutherland, S. Burns and Grove's: The practice of nursing research: appraisal, synthesis, and generation of evidence. 8th Edition. St. Louis, Missouri: Elsevier; 2017. p. 542-43.
Cohen, J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd Edition. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
Stergiou GS, Palatini P, Parati G, O'Brien E, Januszewicz A, Lurbe E, et al. European society of hypertension council and the European society of hypertension working group on blood pressure monitoring and cardiovascular variability. 2021 European Society of Hypertension practice guidelines for office and out-of-office blood pressure measurement. J Hypertens. 2021 [cited 2021 Dec 26]: 39(7):1293-1302. Available from: PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33710173/.
Kanjana A. Self-care ability, social support and perception of health status of chronic patients. [Master Thesis of Health Promotion]. Chiangmai: Chiangmai University; 2002. (in Thai).
Pongudom D. Self-care agency, social support, and stress of hypertensive patients at McCormick hospital in Chiang Mai province. [Master Thesis of Public Health]. Chiangmai: Chiangmai University; 2006. (in Thai).
Islam K. Factors affecting the health promoting behaviors among the Thai elderly in Kohyao district, Phang Nga province. [Master Thesis of Health Promotion]. Phuket: Phuket Rajabhat University; 2014. (in Thai).
Jariyatanakul J. The effect of health promotion program by utilizing on health-believed pattern theory on prevention among hypertensive elders at high risk. [Master Thesis of Public Health]. Mahasarakham: Mahasarakham University; 2011. (in Thai).
Yensujarit K. Development of health-promoting behavior questionnaires among Thai elders. [Dissertation of Public Health]. Bangkok: Mahidol University; 2000. (in Thai).
Thato R. Nursing research: concepts to application. 4th Edition. Bangkok: Chulalongkorn University Press; 2018.
Li SX, Zhang L. Health behavior of hypertensive elderly patients and influencing factors. Aging Clin Exp Res. 2013; 25: 275–81.
Gorbani F, Mahmoodi H, Sarbakhsh P, Shaghaghi A. Predictive performance of Pender's health promotion model for hypertension control in Iranian patients. Vasc Health Risk Manag. 2020 Jul 17;16: 299-305. doi: 10.2147/VHRM. S258458. PMID: 32764950; PMCID: PMC7 381821.
Rasiri T, Songthap A. Factors predicting health promotion g behaviors of homebound older adults in Phitsanulok Province. The Southern College Network Journal of Nursing and Public Health. 2021; 8(1): 127-39. (in Thai).
Khami L, Motalebi SA, Mohammadi F, Momeni M, Shahrokhi A. Can social support predict health-promoting behaviors among community-dwelling older adults? Soc Health Behav. [serial online] 2020 [cited 2021 Oct 17]; 3: 22-6. Available from https://www.shbonweb.com/text. asp?2020/3/1/22/280559
Giena VP, Thongpat S, Nitirat P. Predictors of health-promoting behaviour among older adults with hypertension in Indonesia. Int J Nurs Sci. 2018 Apr 14; 5(2): 201-205. doi: 10.1016/j.ijnss. 2018.04.002.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2022 วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ยังไม่เคยตีพิมพ์หรืออยู่ในระหว่างส่งไปตีพิมพ์ในวารสารอื่น ๆ มาก่อน และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการตรวจทาน และแก้ไขต้นฉบับตามเกณฑ์ของวารสาร ในกรณีที่เรื่องของท่านได้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฉบับนี้ถือว่าเป็น ลิขสิทธิ์ของวารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก
