การพัฒนาโปรแกรมเสริมพลังชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การบริโภคอาหารเพื่อป้องกันภาวะไขมันในเลือดสูงในสตรีมุสลิม ที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะไขมันในเลือดสูง

บทคัดย่อ

วิจัยเชิงพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาโปรแกรมเสริมพลังชุมชนในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อป้องกันภาวะไขมันในเลือดสูงในสตรีมุสลิมกลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยงต่อภาวะไขมันในเลือดสูง โดยประยุกต์ใช้แนวคิดการเสริมพลังชุมชน ตามแบบจำลองวิถีการสร้างเสริมสุขภาวะชุมชนในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน และแนวคิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ตามแบบจำลองขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในการพัฒนาทักษะส่วนบุคคล เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมระดับบุคคล รวมทั้งบูรณาการโภชนศึกษา แนวทางการบริโภคอาหารตามหลักศาสนาอิสลาม และหลักฐานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารในการกำหนดรูปแบบกิจกรรมให้สอดคล้องกับบริบทของสตรีมุสลิม การพัฒนาโปรแกรมมี 2 ระยะ คือ ระยะพัฒนาโปรแกรม และระยะทดสอบความเป็นไปได้ของโปรแกรม เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบประเมินความตรงเชิงเนื้อหา และแบบประเมินความเป็นไปได้ของการใช้โปรแกรม ประเมินคุณภาพของโปรแกรม โดยตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาผ่านผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน แล้วนำไปทดลองใช้และประเมินความเป็นไปได้ของโปรแกรม โดยพยาบาลหน่วยบริการปฐมภูมิ 3 แห่ง ผลการวิจัย พบว่า โปรแกรมที่พัฒนามี 3 องค์ประกอบ คือ 1) แนวทางการใช้โปรแกรม 2) แผนการจัดกิจกรรมเสริมพลัง ซึ่งมี 3 ขั้นตอน คือ ขั้นเตรียมการ ขั้นเสริมพลัง และขั้นประเมินผล และ 3) คู่มือเสริมพลังชุมชน ผลการประเมินคุณภาพ พบว่า โปรแกรมมีเนื้อหาถูกต้อง ผลประเมินความเป็นไปได้ในการนำไปใช้พบว่า แต่ละองค์ประกอบโปรแกรม มีการอธิบายรายละเอียดที่เข้าใจง่าย สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง เหมาะสมกับบริบทมุสลิมสื่อมีประโยชน์และน่าสนใจ ดังนั้น ควรนำโปรแกรมไปศึกษาประสิทธิผลและประสิทธิภาพต่อพฤติกรรมการกินในสตรีมุสลิมกลุ่มเสี่ยงต่อโรคไขมันในเลือดสูง