ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านดีเด่นด้านการป้องกันและควบคุมโรค จังหวัดนครปฐม
คำสำคัญ:
การรับรู้การสนับสนุนจากองค์กร, ความสำเร็จในการปฏิบัติงาน, แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี แบบคู่ขนาน มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยส่วนบุคคล การรับรู้การสนับสนุนจากองค์กร แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ในการปฏิบัติงาน และความสำเร็จในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านดีเด่น ด้านการป้องกันและควบคุมโรค จังหวัดนครปฐม และ 2) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านดีเด่นด้านการป้องกันและควบคุมโรค จังหวัดนครปฐม การเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านดีเด่น จังหวัดนครปฐม จำนวน 54 คน ด้วยแบบสอบถาม และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลหลัก 13 คน ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Chi-Square และวิเคราะห์ข้อมูลแบบแก่นสาระ ผลการศึกษาพบว่า อสม.ดีเด่นส่วนใหญ่เป็นหญิง ร้อยละ 79.6 มีอายุ 50-59 ปี ร้อยละ 44.4 ระยะเวลาการปฏิบัติงาน 11-20 ปี ร้อยละ 68.5 โดยการรับรู้การสนับสนุนจากองค์กรของ อสม. ดีเด่น อยู่ในระดับมาก (µ=3.23, σ=0.451) แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ของ อสม. ดีเด่น อยู่ในระดับมากที่สุด (µ=3.51, σ=0.333) และความสำเร็จในการปฏิบัติงานของ อสม. ดีเด่น อยู่ในระดับมากที่สุด (µ=3.64, σ=0.328) ซึ่งปัจจัยส่วนบุคคลไม่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จ (p>0.05) ขณะที่การรับรู้การสนับสนุนจากองค์กร (p<0.05) และแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ (p<0.01) มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จอย่างมีนัยสำคัญ การศึกษาเชิงวิจัยคุณภาพ ได้ข้อค้นพบใหม่ ที่พบว่า "จิตอาสา" เป็นหัวใจสำคัญของความสำเร็จ โดย อสม. ดีเด่นทำงานด้วยใจไม่หวังผลตอบแทน มีความมุ่งมั่นพัฒนาตนเองต่อเนื่อง และได้รับการสนับสนุนจากองค์กร ข้อเสนอแนะ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเสริมสร้างแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์และจิตอาสา ส่งเสริมการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และสนับสนุนการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ควรมีการวิจัยต่อเนื่องเกี่ยวกับจิตอาสาในบริบทต่างๆ และเปรียบเทียบความสำเร็จในพื้นที่อื่น
เอกสารอ้างอิง
ภูดิท เตชาติวัฒน์. สาธารณสุขมูลฐานโลกยุคใหม่. โพสต์ทูเดย์ [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 29 ต.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.posttoday.com/politic/columnist/655374
ชลธิชา แก้วอนุชิต, ขวัญศิริ ทองพูน, อัมมันดา ไชยกาญจน์. ก้าวสู่การปฏิรูปสาธารณสุขมูลฐานในศตวรรษที่ 21. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา 2557; 9(1):108-20.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. มาตรฐานงานสาธารณสุขมูลฐาน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด; 2560.
อานนท์ ศักดิ์วรวิชญ์. จากจิตอาสาสมัครสาธารณสุขมูลฐานทรุงคุณค่าสู่ลูกจ้าง/ฐานเสียงทางการเมืองราคาถูก. ผู้จัดการออนไลน์ [อินเทอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 29 ต.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://mgronline.com/daily/detail/9620000077754
ศูนย์พัฒนาการสาธารณสุขมูลฐานภาคกลางจังหวัดชลบุรี. การขับเคลื่อนและพัฒนาการดำเนินงาน อสม.ดีเด่นภาคกลางประจำปี 2567. ชลบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ; 2567.
มฤคราช ไชยภาพ. การคัดเลือก อสม.ดีเด่นระดับเขตสุขภาพที่ 1, 2, 3 และภาคเหนือ ประจำปี พ.ศ.2567. วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคเหนือ) 2567; 34(1):1.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครปฐม. ข้อมูลอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ดีเด่น. นครปฐม: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครปฐม; 2568.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. คู่มือการพัฒนาข้าราชการตามสมรรถนะหลัก. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน กพ.); 2553.
Eisenberger R, Hutchison S, Sowa D. Perceived Organization Support. Journal Applied Psychology 1986; 71(3):500-7.
McClelland DC. The Achievement Society. New York: The Free Press; 1961.
อัญชลี งามผิว, พรรณี บัญชรหัตถกิจ, ทัศพร ชูศักดิ์. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการนำนโยบายอสม.หมอประจำบ้านไปปฏิบัติในพื้นที่จังหวัดนครนายก. วารสารการแพทย์และสาธารณสุขเขต 4 2567; 14(3):11-22.
Creswell JW. A Concise Introduction to Mixed Methods Research. 2nd edition. Thousand Oaks (CA): SAGE Publications; 2022.
ผกาทิพย์ บัวพงษ์, กฤษดา เชียรวัฒนสุข. การรับรู้การสนับสนุนจากองค์การและแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของนักวิจัยในสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. วารสารสมาคมนักวิจัย 2564; 26(1):179-94.
ชุลีกร คงบุญ. ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อมาตรฐานสมรรถนะของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จังหวัดนครพนม. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ 2566; 4(1):139-49.
Chang L. Using Confirmatory Factor Analysis of Multitrait-Multimethode Data to Assess the Psycho metrical Equivalence of 4-Point and 6-Point Likert Type Scales. Paper presented at the Annual Meeting of the National Council on Measurement in Education; 1993. [Internet]. [cited 2024 Jan 15]. Available from: https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED358119.pdf
Wright BD, Masters GN. Rating scale analysis. Chicago: MESA Press; 1982.
Wright BD, Stone MH. Best test design. Chicago: MESA Press; 1979.
Braun V, Clarke V. Using thematic analysis in psychology. Qual Res Psychol 2006; 3(2):77-101.
Creswell JW, Plano Clark VL. Designing and Conducting Mixed Methods Research. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications; 2017.
Rhoades L, Eisenberger R. Perceived Organizational Support: A review of the literature. Journal Applied Psychology 2002; 87(4):698-714.
อาทิมา ศรีวังพล, จุฑารัตน์ ปิณฑะแพทย์, เชฐธิดา กุศลาไสยานนท์. ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้การสนับสนุนจากองค์กรกับพฤติกรรมบ่งชี้ความคงอยู่ของพนักงานในธุรกิจการบินของประเทศไทย. วารสารพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม 2567; 4(1):31-46.
ปานชนก โชติวิวัฒน์กุล. ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้การสนับสนุนจากองค์การ การรับรู้ความยุติธรรมในองค์การ และความผูกพันต่อองค์การของพนักงานโรงพยาบาลเอกชน. วารสารชุมชนวิจัย 2562; 13(1):154–66.
ชาตรี เพชรรัตน์, พงศ์กุลธร โรจน์วิรุฬห์. แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ที่มีผลต่อพฤติกรรมในการปฏิบัติงานของพนักงานรักษาความปลอดภัยรับอนุญาตในนิคมอุตสาหกรรมลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร. วารสารอาชญากรรมและความปลอดภัย 2563; 2(2):1-18.
ภัทรวดี ล้วนศรีมงคล, รัชยา ภักดีจิตต์. แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ในการปฏิบัติงานของบุคลากรที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการปฏิบัติงานขององค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอทับสะแกจังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสารสหวิทยาการและการจัดการร่วมสมัย 2565; 1(1):32-42.
อรธิรา พลจร. สมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภค [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. พัทลุง: มหาวิทยาลัยทักษิณ; 2563. 180 หน้า.
เบญจญา วิบูลย์จันทร์. ปัจจัยที่มีผลต่อการคงอยู่ของอาสาสมัครสาธารณสุขในเขตกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต].นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2560. 140 หน้า.
ภวรัญชน์อร ทิพย์เพชร. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อผลการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลมาบโป่ง อำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2560. 92 หน้า.
อัญชลี งามผิว, พรรณี บัญชรหัตถกิจ, ทัศพร ชูศักดิ์. ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จในการนำนโยบายอสม.หมอประจำบ้านไปปฏิบัติในพื้นที่จังหวัดนครนายก. วารสารการแพทย์และสาธารณสุขเขต 4 2567; 14(3):11-22.
Richard O. Public Health Volunteers Perspective on Motivation: An Assessment by Spotlight on Africa Uganda Foundation. Nur Primary Care 2022; 6(6):1-8.
ยมาภรณ์ ทักษิณ. สมรรถนะของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในพื้นที่ตำบลห้วยน้ำขาว [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. พัทลุง: มหาวิทยาลัยทักษิณ; 2563. 185 หน้า.
McClelland DC. Testing for competence rather than for “intelligence”. Am Psychol 1973; 28(1):1.
สาวิตรี อินทรณรงค์. ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์กับความต้องการฝึกอบรมของพนักงานในบริษัทด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยี กรณีศึกษา บริษัท พรีเมียร์ซิสเต็มเอ็นจิเนียริ่ง จำกัด [วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2561. 85 หน้า
พชรกรณ์ นิยมเวช, นงนุช วงศ์สว่าง. การศึกษาสมรรถนะด้านการจัดการสุขภาพชุมชนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในอำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช. 2567; 4(1):1-13.
สมพงษ์ เพชรี. การรับรู้การสนับสนุนจากองค์การที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีขององค์การของพนักงานระดับปฏิบัติการ บริษัท ไทยโอบายาชิ จำกัด [วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี; 2561. 126 หน้า.
อัจฉรีย์ มานะกิจ, วิโรจน์ เจษฎาลักษณ์. บทบาทของการรับรู้การสนับสนุนจากองค์กร การรับรู้การสนับสนุนของเพื่อนร่วมงาน และการรับรู้การสนับสนุนของผู้บังคับบัญชาที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานผ่านความมุ่งมั่นทุ่มเทของข้าราชการส่วนกลาง กรมการพัฒนาชุมชน. วารสาร Veridian E –Journal 2562; 12(6):2267-82.
ภวรัญชน์อร ทิพย์เพชร. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อผลการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลมาบโป่ง อำเภอพานทอง จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2560. 92 หน้า.
ณัฐธิกา พฤกษิกานนท์, ยุทธนา แยบคาย. สมรรถนะวิทยาศาสตร์การแพทย์ชุมชนของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารวิทยาศาสตร์การแพทย์ 2567; 66(2):285-97.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานีและบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
