Factors Influencing Dengue Hemorrhagic Fever Prevention Behaviors among the Ethnic Group in Nasai Subdistrict, Li District, Lamphun Province

Authors

  • Maneerut Lumsamoot Faculty of public health and allied health sciences Praboromarajchanok institute
  • Chalongrat Thongkanta Faculty of public health and allied health sciences Praboromarajchanok institute

Keywords:

Prevention behaviors, Dengue hemorrhagic fever, Ethnic Group

Abstract

This cross-sectional descriptive study aimed to examine factors influencing Dengue Hemorrhagic Fever (DHF) prevention behaviors among the ethnic group in Nasai subdistrict, Li district, Lamphun province. The study population consisted of 3,281 households. Sample size was calculated using the population mean estimation formula with known population size, yielding 378 households, and was using stratified random sampling. Data were analyzed using descriptive statistics, including frequency, percentage, mean, and standard deviation, as well as inferential statistics with stepwise multiple regression analysis.

The results revealed that dengue prevention behaviors were at a high level (=3.07, S.D.=0.59). Significant predictors of dengue prevention behaviors included access to dengue-related information, adequacy of resources, self-efficacy, perceived benefits of dengue prevention, and advice from village health volunteers. All of the variables were 26.30% predictive of dengue prevention behaviors (adjusted R²=0.263, p<0.001). The findings suggest that public health agencies should strengthen community self-efficacy, support the role of village health volunteers in providing guidance and disseminating health information continuously, and encourage local administrative organizations to allocate and distribute essential resources equitably. The measures could help promote dengue prevention behaviors in the area and serve as a model for application in other settings.

References

กรมควบคุมโรค. ไข้เด็งกี่ [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=44

สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9. การประเมินความเสี่ยงโรคติดต่อนำโดยยุงลาย [อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://odpc9.ddc.moph.go.th/EOC/Content/RRA-18.pdf

กลุ่มเฝ้าระวังสถานการณ์และสื่อสารความเสี่ยง กองโรคติดต่อนำโดยแมลง. สถานการณ์โรคไข้เลือดออก พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: กองโรคติดต่อนำโดยแมลง; 2567.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลำพูน. รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. ลำพูน: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลำพูน; 2567.

กรมควบคุมโรค. ชุดซอฟต์แวร์สนับสนุนการป้องกันและควบคุมการระบาดไข้เลือดออกเชิงรุก [อินเตอร์เน็ต].[เข้าถึงเมื่อ 28 ก.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก https://trb.ddc.moph.go.th/

กลุ่มงานโรคติดต่อและงานระบาด โรงพยาบาลลี้. รายงานผลการดำเนินงานปีงบประมาณ 2567. ลำพูน: โรงพยาบาลลี้; 2567.

จักรพันธ์ เพ็ชรภูมิ. พฤติกรรมสุขภาพ แนวคิด ทฤษฎี และการประยุกต์ใช้. พิมพ์ครั้งที่ 2. พิษณุโลก: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2018.

Becker MH, Maiman LA. The health belief model: Origins and correlation in psychological theory. Health Educ Monogr 1975; 2(4):336-83.

Dunn SP, Rogers RW. Protection motivation theory and preventive health: Beyond the health belief model. J Health Educ Res. 1986; 1(3):153-61.

วัชรินทร์ คำสา. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคมาลาเรียของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงในจังหวัดตาก. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข 2567; 4(3):1–15.

ฐิติมา ทาสุวรรณอินทร์. พฤติกรรมการดูแลตนเองเมื่อเจ็บป่วยและการสนับสนุนทางสังคมของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยง ชุมชนกะเหรี่ยงรวมมิตร ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2563; 38(2):158-67.

นภารัตน์ อู่เงิน. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของหัวหน้าครัวเรือนกลุ่มชาติพันธุ์ ตำบลป่ากลาง อำเภอปัว จังหวัดน่าน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2564. 130 หน้า.

ณัฐยา สุนัติ, เอมอัชฌา วัฒนบุรานนท์, ยุวดี รอดจากภัย, วัลลภ ใจดี. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในอำเภอเกาะช้าง จังหวัดตราด. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา 2564; 16(2):53-67.

พุฒิพงศ์ มากมาย. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนตำบลเมืองเก่า จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร. 2 พิษณุโลก 2566; 10(2):108–18.

กิ่งแก้ว สำรวยรื่น, นิธิพงศ์ ศรีเบญจามาศ. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนตำบลปากโทก อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2565; 16(1):78–88.

ปฐวี ปวกพรหมา, อลิสา นิติธรรม, ณัฐกฤตา ศิริโสภณ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตตำบลบางกระเจ้า อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารพยาบาลทหารบก 2565; 23(2):68–77.

วิภาวดี วุฒิเดช. ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติตามบทบาทการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขในพื้นที่ระบาดซ้ำซาก อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารควบคุมโรค 2564; 47(1):804–14.

Green LW, Kreuter MW. Health promotion planning: An educational and environmental approach. Boston: Mcgraw-Hill; 2005.

นันทิตา กุณราชา, สุภาพร ตรงสกุล, วรรณรัตน์ ลาวัง, พิษณุรักษ์ กันทวี. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในกลุ่มชาติพันธุ์อาข่า อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. เชียงรายเวชสาร 2560; 9(2):91–103.

Wayne WD. Biostatistics: A foundation of analysis in the health sciences. 6th edition. John Wiley & Sons, Inc; 1995.

Bloom SB. Human characteristics and school learning. New York: McGraw-Hill; 1976.

Best JW. Research in Education. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1977.

บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ปรับปรุง. กรุงเทพมหานคร: สุรีวิยาสาส์น; 2554.

Alonzo AA. Health behavior: Issues, contradictions and dilemmas. Soc Sci Med 1993; 37(8):191-215.

สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง. ยุทธศาสตร์การจัดการโรคติดต่อนำโดยแมลง พ.ศ. 2566–2575. กรุงเทพมหานคร: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2565.

ภาณุวัฒน์ พรหมสังคหะ. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตพื้นที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าควาย อำเภอเขาชัยสน จังหวัดพัทลุง. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยทักษิณ 2561; 1(1):23–31.

สิวลี รัตนปัญญา. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมและรูปแบบกิจกรรมป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 2562; 27(1):136–48.

สถาพร วรเจริญ, ณัฐพร นิจธรรมสกุล, พีรยุทธ แสงตรีสุ. ปัจจัยทางการบริหารที่มีผลต่อการปฏิบัติงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วารสารการแพทย์และสาธารณสุขเขต 4 2567; 14(2):116–26.

อลงกฎ ดอนละ. ความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมการปฏิบัติตนในการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน อำเภอสระใคร จังหวัดหนองคาย. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี 2562; 17(1):43-55.

เพชรอุมา ธีระไพโรจน์. พฤติกรรมการจัดการสุขาภิบาลเพื่อป้องกันโรคไข้เลือดออกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในชุมชนเมืองในจังหวัดพิษณุโลก. วารสารควบคุมโรค 2564; 47(2):1319–29.

วันทนา ขยันการนาวี. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่แนวป่าห้วยขาแข้ง อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2565; 14(2):1-19.

Siddiqui TR, Ghazal S, Bibi S, Ahmed W, Sajjad SF. Use of the health belief model for the assessment of public knowledge and household preventive practices in Karachi [Internet]. PLoS Neglected Tropical Diseases; 2016 [Cited 2024 Nov 11]; 10(11):1-15 Available from: https://journals.plos.org/plosntds/article?id=10.1371/journal.pntd.0005129

จิราพร แก้วคำมูล. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2560; 31(2):45–58.

รุ่งนภา ภูพัฒน์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกในครัวเรือนภาคเหนือของประเทศไทย. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์. 2562; 12(1):23–3.

Downloads

Published

2025-12-29

How to Cite

1.
Lumsamoot M, Thongkanta C. Factors Influencing Dengue Hemorrhagic Fever Prevention Behaviors among the Ethnic Group in Nasai Subdistrict, Li District, Lamphun Province. JODPC10 [internet]. 2025 Dec. 29 [cited 2026 Jan. 17];23(2):164-78. available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/odpc10ubon/article/view/277957

Issue

Section

Original Articles