ความชุกของการส่งตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเกินความจำเป็นกรณีสมองบาดเจ็บที่ไม่รุนแรงใน โรงพยาบาลพนัสนิคม

Main Article Content

น้ำฝน ยิ่งยง

บทคัดย่อ

ที่มาของปัญหา: ปัจจุบันมีการส่งตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเป็นจำนวนมากในกลุ่มผู้ป่วยสมองบาดเจ็บที่ไม่รุนแรง ก่อให้เกิดภาระค่าใช้จ่ายมหาศาลกับโรงพยาบาลโดยที่ไม่มีการประเมินว่าการส่งตรวจนี้เป็นไปตามหลักเกณฑ์หรือไม่


วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของการส่งตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเกินความจำเป็น และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการส่งตรวจดังกล่าวในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บที่ไม่รุนแรงในโรงพยาบาลพนัสนิคม


วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงพรรณนาย้อนหลัง โดยรวบรวมข้อมูลผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยสมองบาดเจ็บที่ไม่รุนแรงในระดับความเสี่ยงต่ำและปานกลาง ระหว่างกันยายน พ.ศ. 2565 ถึงสิงหาคม พ.ศ. 2566 ทำการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อประเมินอัตราการส่งตรวจเกินความจำเป็นตามเกณฑ์แนวทางเวชปฏิบัติกรณีสมองบาดเจ็บของโรงพยาบาลพนัสนิคม และวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลทั้งแบบปัจจัยเดียวและพหุปัจจัย


ผลการศึกษา: ในกลุ่มผู้ป่วย 490 ราย พบอัตราการส่งตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเกินความจำเป็น ร้อยละ 48.4 โดยในกลุ่มนี้มีเพียงร้อยละ 10.6 ที่ผลการตรวจมีผลต่อการดูแลรักษาผู้ป่วยจริง ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการส่งตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเกินความจำเป็น ได้แก่ ระดับความเสี่ยงของผู้ป่วยที่สมองบาดเจ็บที่ไม่รุนแรงกลุ่มความเสี่ยงปานกลาง (p<0.001) และสิทธิการรักษาตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ (p=0.01)


สรุป: พบอัตราการส่งตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองเกินความจำเป็นในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บที่ไม่รุนแรงในโรงพยาบาลพนัสนิคมสูง การใช้เกณฑ์ประเมินความจำเป็นอย่างถูกต้องอาจช่วยลดการตรวจที่ไม่จำเป็นลงได้


Thaiclinicaltrials.org number, TCTR20250515004


 


 

Article Details

ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

Punjaisee S, Phuenpathom N, Veerasarn K, editors. Clinical practice guidelines for traumatic brain injury. Bangkok: Royal College of Surgeons of Thailand; 2013.

Phuenpathom N, Srikijvilaikul T, editors. Clinical practice guideline for traumatic brain injury. Bangkok: Royal College of Surgeons of Thailand; 2019.

Smith-Bindman R, Kwan ML, Marlow EC, Theis MK, Bolch W, Cheng SY, et al. Trends in use of medical imaging in US health care systems and in Ontario, Canada, 2000-2016. JAMA 2019;322:843-56.

Melnick ER, Szlezak CM, Bentley SK, Dziura JD, Kotlyar S, Post LA. CT overuse for mild traumatic brain injury. Jt Comm J Qual Patient Saf 2012;38:483-9.

Sakkas A, Weiß C, Wilde F, Ebeling M, Scheurer M, Thiele OC, et al. Justification of indication for cranial CT imaging after mild traumatic brain injury according to the current national guidelines. Diagnostics (Basel) [Internet]. 2023 [cited 2024 Aug 27];13(11):1826. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10252326/pdf/diagnostics-13-01826.pdf

Al Omran B, Patil JD, Anala A, Menezes P, Ahmed N, Cheffi I, et al. Prevalence of computed tomography overuse for mild head injury in adults. Cureus [Internet]. 2023 [cited 2024 Sep 6];15(2):e35551. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10058578/pdf/cureus-0015-00000035551.pdf

Saran M, Arab-Zozani M, Behzadifar M, Gholami M, Azari S, Bragazzi NL, et al. Overuse of computed tomography for mild head injury: a systematic review and meta-analysis. PLoS One [Internet]. 2024[cited 2024 Aug 26];19(1):e0293558. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10783716/pdf/pone.0293558.pdf

Klang E, Beytelman A, Greenberg D, Or J, Guranda L, Konen E, et al. Overuse of head CT examinations for the investigation of minor head trauma: analysis of contributing factors. J Am Coll Radiol 2017;14:171-6.

Champueng P. Factors associated with intracranial hemorrhage in mild traumatic brain injury patients with moderate risk at King Narai hospital. Singburi Hospital Journal 2021;30(2):1-13.

Pinyochotiwong P. CT brain imaging in mild traumatic brain injury; is hospital admission necessary? Journal of Medicine Region 4-5 2022;41(2):123–32.