การศึกษาลักษณะของผู้ป่วยวัณโรคที่เสียชีวิตระหว่างการรักษา ในโรงพยาบาลบางละมุง ปีงบประมาณ 2559-2561
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา: วัณโรคเป็นปัญหาระดับประเทศ จากข้อมูลอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยวัณโรค อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี พบสูงถึงร้อยละ 10 การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาลักษณะและปัจจัยด้านต่างๆ ของผู้ป่วยวัณโรคที่เสียชีวิตระหว่างการรักษา เพื่อนำข้อมูลที่ได้นำไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยให้มีประสิทธิภาพและลดอัตราการเสียชีวิต
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาลักษณะที่พบในผู้ป่วยวัณโรคที่เสียชีวิตระหว่างการรักษาในโรงพยาบาลบางละมุง และปัจจัยการเสียชีวิตที่มีความสัมพันธ์กับผู้ป่วยที่ติดเชื้อ HIV
วัสดุและวิธีการ: การวิจัยเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง ศึกษาลักษณะผู้ป่วยวัณโรคที่เสียชีวิตระหว่างการรักษาในโรงพยาบาลบางละมุง ปีงบประมาณ 2559-2561 จำนวน 127 ราย โดยการทบทวนจากทะเบียนรักษาวัณโรค เวชระเบียนผู้ป่วยใน และโปรแกรมคอมพิวเตอร์ของโรงพยาบาล ศึกษาข้อมูลพื้นฐานทั่วไป ชนิดและการดำเนินของโรค ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ และสาเหตุการเสียชีวิต โดยใช้สถิติความถี่ร้อยละ สถิติเชิงอนุมาน t-test และ chi-square โดยกำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ p < 0.05
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยวัณโรคที่เสียชีวิตระหว่างการรักษาในโรงพยาบาลบางละมุง ปีงบประมาณ 2559-2561 พบเป็นเพศชาย ร้อยละ 78 มากกว่าเพศหญิง อายุเฉลี่ย 48 ปี ค่าดัชนีมวลกาย (BMI) < 18.5 ร้อยละ 66.9 ติดเชื้อ HIV ร้อยละ 54.3 โรคเรื้อรังที่พบมาก คือ ตับอักเสบเรื้อรังหรือตับแข็ง ร้อยละ 19.7 พบวัณโรคปอดหรือเยื่อหุ้มปอด ร้อยละ 73.2 มีอาการมานานกว่า 30 วัน ร้อยละ 78.7 ส่วนใหญ่เป็นวัณโรคครั้งแรก ร้อยละ 66.1 เสียชีวิตในระยะเข้มข้นของการรักษา ร้อยละ 78 ตับอักเสบจากการรักษา ร้อยละ 32.3 มีภาวะเลือดจาง ร้อยละ 82.5 โปรตีนในเลือดต่ำ ร้อยละ 79.4 โซเดียมในเลือดต่ำ ร้อยละ 59.7 ปัจจัยที่พบสัมพันธ์กับการติดเชื้อ HIV คือ ค่าเฉลี่ยอายุ ค่าความเข้มเลือด ค่าโปรตีนในเลือด และค่าโซเดียมต่ำกว่า พบติดเชื้อชนิดแพร่กระจายมากกว่า ส่วนกลุ่มที่ไม่ติดเชื้อ HIV สัมพันธ์กับการพบโรคเรื้อรัง
สรุป: จากผลการศึกษาพบว่าผู้ป่วยวัณโรคที่เสียชีวิตระหว่างการรักษาส่วนใหญ่มีความรุนแรงของโรคสูง พบในกลุ่มที่มีโรคเรื้อรัง และผู้ติดเชื้อ HIV ดังนั้น ควรมีแนวทางการสืบค้นผู้ป่วยในกลุ่มเสี่ยง และรณรงค์ให้ความรู้แก่ประชาชนได้ตระหนักถึงอาการผิดปกติที่ควรมาพบแพทย์ รวมถึงการเข้าถึงการรักษาได้รวดเร็ว จะสามารถลดอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Global tuberculosis report 2017. Geneva: WHO;2017.
Centers for Disease Control and Prevention.Tuberculosis(TB) Data and statistics [Internet]. 2018 [Cited 2018July 19]; Available from: https://www.cdc.gov/tb/statistics/default.htm
Department of Disease Control. Guideline of tuberculosis control Thailand 2018. Nonthaburi: Bureau of Tuberculosis;2018.
National tuberculosis strategy plan 2017-2021.[Internet]. 2017 [ Cited 2018 July 19]; Available from: https://www.tbthailand.org/download/Manual/หนังสือแผนยุทธศาสตร์วัณโรคระดับชาติ%20FINAL_new%20des.pdf
Ministry of Public Health.Guideline for tuberculosis and HIV practices 2017.Nonthaburi: Department of disease control;2017.
Ministry of Public Health.Guideline for managing drug resistant tuberculosis patients. Nonthaburi: Department of disease control;2015.
Pokaew P,Chearsuwan A,ImmsanguanV, Sukornpas N, BuranabenjasatianS,Klinbuayam V, et al.Causes of death in new TB patients registered in 33hospitals in upper northern region of Thailand during 2010. ThaiJ Tuberc Chest DiseCrit Care 2013;34:51-67.
Aiumsumang O,Khamsang P,PankoaS .Characteristic of Tuberculosis death patients at Rayong 2009-2011.Chonburi: The office of the office of DPC73;2013.
Mungkhetklang V,Jungphukiaw P,TrinnawoottipongK. Causes and determinant factors of death among tuberculosis patients during treatment in Khonkaen province, fiscal year 2009-2010.Journal of the office of DPC7 KhonKaen.2016;23(1):22-34
Sae-tung J.Characteristics and risk factors associated with death during tuberculosis treatment among new patients with pulmonary tuberculosis in the Upper North of Thailand,year 2005-2014.Disease Control Journal 2017;43:436-47.
