อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยง การคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำ ของหญิงที่มีประวัติผ่าตัดคลอดครรภ์ก่อน

บทคัดย่อ

ที่มาของปัญหา: การคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำเป็นปัญหาที่พบบ่อยในเวชปฏิบัติสูติกรรม ซึ่งสัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนของมารดาและทารกในครรภ์

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาอุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยง การคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำ ของหญิงตั้งครรภ์ที่มีประวัติผ่าตัดคลอดครรภ์ก่อนในโรงพยาบาลพระปกเกล้า

วัสดุและวิธีการ: เป็นการศึกษาเชิงสาเหตุและพยากรณ์ รวบรวมข้อมูลย้อนหลัง ประชากรศึกษาได้แก่ หญิงตั้งครรภ์ อายุครรภ์มากกว่าหรือเท่ากับ 39 สัปดาห์ ที่มีนัดผ่าตัดคลอดซ้ำ ในโรงพยาบาลพระปกเกล้า ในช่วงเดือนมกราคม พ.ศ. 2557 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2559 จำนวน 601 ราย ศึกษาอุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยง การคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำ โดยรวบรวมข้อมูลประชากรศาสตร์และข้อมูลสูติศาสตร์ วิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติโดยใช้การทดสอบไคสแควร์ เพื่อแสดงความแตกต่างของสัดส่วนประชากรที่มีปัจจัยเสี่ยง และ การสร้างตัวแบบเชิงเส้น เพื่อแสดงค่าความเสี่ยงสัมพัทธ์

ผลการศึกษา: พบว่า อัตราการคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำเท่ากับร้อยละ 52.9 (n=318) ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำ ได้แก่ การตั้งครรภ์ที่มีจำนวนการคลอดมากกว่าหรือเท่ากับ 2 ครั้ง มีประวัติผ่าตัดคลอดมากกว่าหรือเท่ากับ 2 ครั้ง มีประวัติคลอดก่อนกำหนด มีประวัติคลอดบุตรน้ำหนักตัวน้อย ฝากครรภ์น้อยกว่า 4 ครั้ง และ มีความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์ พบว่า การคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำ ในการตั้งครรภ์ที่ฝากครรภ์น้อยกว่า 4 ครั้ง มากขึ้น 1.7 เท่า (RR 1.04-2.80, p=0.035) และการตั้งครรภ์ที่มีประวัติคลอดก่อนกำหนดมากขึ้น 1.5 เท่า (RR 0.87-2.69, p=0.144)

สรุป: การคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำ ของหญิงตั้งครรภ์ที่มีประวัติผ่าตัดคลอดครรภ์ก่อน อาจพบได้มากกว่าครึ่งหนึ่งของประชากรที่นัดผ่าตัดคลอดซ้ำ ปัจจัยเสี่ยงที่เพิ่มโอกาสคลอดก่อนนัดผ่าตัดซ้ำจากการวิเคราะห์พหุปัจจัย ได้แก่ การตั้งครรภ์ที่ฝากครรภ์น้อยกว่า 4 ครั้ง