ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะโลหิตจางและโรคซึมเศร้าในบุคลากรโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

บทคัดย่อ

ที่มาของปัญหา: โรคซึมเศร้าเป็นโรคเรื้อรังที่พบได้บ่อยในทุกเพศทุกวัย ยังเป็นที่ถกเถียงกันสำหรับความสัมพันธ์ระหว่างภาวะโลหิตจางกับโรคซึมเศร้า อย่างไรก็ตามทั้งสองภาวะส่งผลกระทบต่อการทำงานได้

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความชุกของภาวะโลหิตจางและความชุกของโรคซึมเศร้า และศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างภาวะโลหิตจางกับโรคซึมเศร้าในบุคลากรโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่

วัสดุและวิธีการ: ทำการศึกษาแบบตัดขวางย้อนหลัง ใช้ข้อมูลทุติยภูมิที่ได้จากการคัดกรองโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในบุคลากรโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ปี พ.ศ. 2556 เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2556 การระบุโรคซึมเศร้าใช้แบบสอบถาม PHQ-9 และค่าภาวะโลหิตจางได้จากการตรวจเลือดหาระดับฮีโมโกลบินในเลือด วิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้ Regression analysis

ผลการศึกษา: จากข้อมูลบุคลากร 3,186 คน พบว่ามีอายุเฉลี่ยอยู่ที่ 40.3 ± 10.7 ปี ระดับฮีโมโกลบินเฉลี่ย 12.9 ± 1.5 g/dL และคะแนน PHQ-9 เฉลี่ย 4.3 ± 3.2 พบความชุกของภาวะโลหิตจางร้อยละ 23.9 และความชุกของโรคซึมเศร้าร้อยละ 9.8 เมื่อวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ชนิดถดถอยระหว่างภาวะโลหิตจางและโรคซึมเศร้าภายใต้การควบคุมตัวแปรส่วนบุคคลและตัวแปรสุขภาพ พบว่าแม้จะยังไม่พบว่ามีความสัมพันธ์ระหว่างภาวะโลหิตจางกับโรคซึมเศร้า แต่ระดับฮีโมโกลบินที่ลดลงมีแนวโน้มจะสัมพันธ์กับคะแนน PHQ-9 ที่เพิ่มขึ้น (p = 0.06, 95%CI - 0.175-0.004)

สรุป: ภาวะโลหิตจางมีแนวโน้มสัมพันธ์กับโรคซึมเศร้า เมื่อดูแลภาวะหนึ่งอาจจะส่งผลดีต่ออีกภาวะหนึ่งด้วย จึงควรให้ความสำคัญต่อทั้งสองภาวะนี้