ปัจจัยที่มีผลต่อเป้าหมายในชีวิตการเป็นแพทย์ของนักศึกษาแพทย์ของศูนย์แพทยศาสตร์ศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลพุทธโสธร

บทคัดย่อ

ที่มาของปัญหา: ศูนย์แพทยศาสตร์ศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลพุทธโสธร เป็นสถาบันร่วมผลิตแพทย์ชนบทของกระทรวงสาธารณสุข เป้าหมายเพื่อผลิตแพทย์เพื่อปฏิบัติงานในชุมชนพื้นที่ชนบท

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาเป้าหมายที่แท้จริงของนักศึกษาแพทย์และปัจจัยที่มีผลต่อเป้าหมายการเป็นแพทย์ เพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาปรับปรุงการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์หลักของโครงการแพทย์ชนบทต่อไป

วิธีการศึกษา: เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามอิเล็กทรอนิกส์ในนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 4, 5 และ 6 ของศูนย์แพทยศาสตร์ศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลพุทธโสธร ในปีการศึกษา 2561 และนำข้อมูลที่เป็นปัจจัยด้านต่างๆที่ได้มาหาความสัมพันธ์ที่เกี่ยวข้องกับเป้าหมายในชีวิตการเป็นแพทย์โดยใช้สถิติวิเคราะห์ตัวแบบการถดถอยแบบมัลติโนเมียลโลจิสติก (multinomial logistic regression model) และวิเคราะห์สหสัมพันธ์ (correlation analysis) โดยใช้สถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (pearson correlation) ในการวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ กับเป้าหมายในชีวิตการเรียนแพทย์

ผลการศึกษา: นักศึกษาแพทย์เข้าร่วมโครงการวิจัย 79 ราย พบว่าเป้าหมายของการเป็นแพทย์ส่วนใหญ่ต้องการเป็นแพทย์เฉพาะทางทำงานรับราชการในโรงพยาบาลจังหวัดหรือโรงพยาบาลศูนย์ร้อยละ 55.7 และมีเพียงร้อยละ 19 ที่มีเป้าหมายเป็นแพทย์ชนบทอยู่โรงพยาบาลชุมชน อย่างไรก็ตามพบว่าไม่มีปัจจัยใดที่สามารถใช้ทำนายเป้าหมายการเป็นแพทย์ได้อย่างมีนัยสำคัญ แต่เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ กับเป้าหมายการเป็นแพทย์ พบว่ากลุ่มที่ต้องการเป็นแพทย์เฉพาะทางทำงานรับราชการในโรงพยาบาลจังหวัดหรือโรงพยาบาลศูนย์มีความสัมพันธ์กับการเคยเข้าร่วมกิจกรรมเพราะสาเหตุจำเป็นต้องทำเพราะเป็นหน้าที่ที่ถูกบังคับและคิดว่ากิจกรรมนั้นไม่มีประโยชน์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Pearson's Chi-Square 6.71, p-value = 0.01) นอกจากนั้นยังพบว่า กลุ่มที่ไม่อยากทำงานเป็นแพทย์มีความสัมพันธ์กับกลุ่มนักศึกษาที่เคยเข้าร่วมกิจกรรมเพราะรู้สึกอยากทำเพราะคิดว่ามีประโยชน์และกลุ่มที่เคยเข้าร่วมกิจกรรมเพราะสาเหตุจำเป็นต้องทำเพราะเป็นหน้าที่ที่ถูกบังคับและคิดว่ากิจกรรมนั้นไม่มีประโยชน์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Pearson's Chi-Square 4.47, p-value = 0.04 และ Pearson's Chi-Square 15.68, p-value = 0.002 ตามลำดับ)

สรุป: จากข้อมูลที่ศึกษาไม่พบปัจจัยใดที่สัมพันธ์ต่อการเป็นแพทย์ชนบทซึ่งเป็นวัตถุประสงค์หลักของการผลิตบัณฑิตแพทย์ของศูนย์แพทยศาสตร์ศึกษาชั้นคลินิก โรงพยาบาลพุทธโสธร ซึ่งจากข้อมูลที่ได้ในการศึกษานี้พบว่าการเรียนและการทำกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการทำงานในชุมชนอาจต้องมีการปรับปรุงพัฒนาทั้งในด้านการเรียนการสอนและการทำกิจกรรมเพื่อให้เกิดการพัฒนาหลักสูตร สร้างแรงบันดาลใจในการทำงานเป็นแพทย์ชนบทที่ดีให้แก่นักศึกษาแพทย์เพื่อให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์เป้าหมายหลักของโครงการผลิตแพทย์เพื่อชาวชนบทเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ชุมชนต่อไป