การเปรียบเทียบผลของการให้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ในหญิงตั้งครรภ์คลอดก่อนกำหนดระยะท้ายของโรงพยาบาลพุทธโสธร

บทคัดย่อ

ที่มาของปัญหา: การคลอดก่อนกำหนดเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดความพิการ และเพิ่มอัตราการป่วยตายของทารกแรกเกิดอย่างมาก ปัญหาที่พบบ่อยได้แก่ ภาวะแทรกซ้อนของระบบทางเดินหายใจ การให้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์แก่หญิงตั้งครรภ์คลอดก่อนกำหนด จะมีผลช่วยกระตุ้นการทำงานของปอดทารก ซึ่งเป็นที่ยอมรับในประสิทธิภาพของยาดังกล่าว เมื่อให้ในช่วงอายุครรภ์ก่อน 34 สัปดาห์ ต่อมาได้มีความพยายามในการศึกษาถึงผลการให้ยาในหญิงคลอดก่อนกำหนด ในช่วงอายุครรภ์ตั้งแต่ 34 สัปดาห์ขึ้นไป เพื่อนำไปสู่การลดภาวะแทรกซ้อนของทารกที่คลอดก่อนกำหนด  และส่งผลพัฒนาคุณภาพมารดาและทารกต่อไป

วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบผลของการให้และไม่ให้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ครบ 4 ครั้ง ในช่วงอายุครรภ์ 34 ถึง 37 สัปดาห์ ของหญิงตั้งครรภ์คลอดก่อนกำหนดระยะท้าย

วัสดุและวิธีการ: การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง (retrospective study) โดยศึกษาเชิงวิเคราะห์ (cohort study) เก็บข้อมูลจากเวชระเบียนของหญิงตั้งครรภ์ที่คลอดก่อนกำหนดในโรงพยาบาลพุทธโสธร อายุครรภ์ตั้งแต่ 34 สัปดาห์ถึงก่อน 37 สัปดาห์ จำนวน 249 คน กลุ่มศึกษาได้รับยา Dexamethasone ครบ 4 ครั้ง จำนวน 119 ราย และกลุ่มควบคุม ไม่ได้รับยา Dexamethasone จำนวน 130 คน เปรียบเทียบผลที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจของทารกแรกเกิด ภาวะหายใจลำบาก ภาวะการหายใจเร็วในทารกแรกเกิด และภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด ภาวะตัวเหลือง ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ภาวะซีด

ผลการศึกษา: กลุ่มหญิงตั้งครรภ์คลอดก่อนกำหนดระยะท้ายที่ได้รับยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ครบ 4 ครั้ง พบทารกมีภาวะ Respiratory distress ลดลง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยพบ 8 ราย (ร้อยละ 6.7) เปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่ได้รับยา พบ 26 ราย (ร้อยละ 20) (p = 0.002, relative risk = 0.34, confidence interval = 0.16–0.17) ส่วนภาวะหายใจลำบาก ภาวะหายใจเร็วในทารกแรกเกิด และภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

สรุป: การให้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์ในหญิงตั้งครรภ์คลอดก่อนกำหนดระยะท้าย มีผลลดอัตราการเกิดภาวะหายใจลำบาก ในทารกแรกเกิดได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ