ความชุกและปัจจัยทำนายการเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบชนิดปฐมภูมิในผู้ป่วยโรคตับแข็งที่ไม่ตอบสนองต่อการให้ยาเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 ในโรงพยาบาลพระปกเกล้า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาของการศึกษา: ภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบชนิดปฐมภูมิ เป็นภาวะที่พบได้บ่อย ในผู้ป่วยโรคตับแข็งที่มีน้ำในช่องท้อง โดยเชื้อก่อโรคส่วนใหญ่มักเป็นเชื้อแบคทีเรียแกรมลบ ปัจจุบันตรวจพบเชื้อที่ไม่ตอบสนอง หรือดื้อต่อยาเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 มากขึ้น
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาชนิดและความชุกของเชื้อแบคทีเรียที่ไม่ตอบสนองต่อการให้ยาเซฟโลสปอรินในผู้ป่วยที่มีภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบชนิดปฐมภูมิ ปัจจัยเสี่ยงต่อการไม่ตอบสนองต่อยาเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 อัตราตายและปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วยที่มีภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบชนิดปฐมภูมิ
วิธีการศึกษา: ศึกษาย้อนหลังในผู้ป่วยในของโรงพยาบาลพระปกเกล้า ที่ได้รับการวินิจฉัยโรคตับแข็ง และมีภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบชนิดปฐมภูมิ ตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ. 2556 ถึงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2561 ศึกษาข้อมูลลักษณะของผู้ป่วย อาการแสดง การรักษา และผลการรักษา ความชุกของภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบชนิดปฐมภูมิ ความชุกของเชื้อสาเหตุแต่ละชนิด ใช้การวิเคราะห์ทางสถิติเชิงพรรณนา ปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการไม่ตอบสนองต่อเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 ถูกวิเคราะห์โดยใช้ Binary logistic regression analysis
ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยจำนวน 93 คน ในการศึกษานี้พบผู้ป่วยที่ไม่ตอบสนองเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 จำนวน 22 คน (ร้อยละ 23.7) ตรวจพบเชื้อจากการเพาะเชื้อน้ำเยื่อบุช่องท้อง 25 คน (ร้อยละ 26.9) โดยเชื้อที่ไม่ตอบสนองต่อเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 ที่พบมากที่สุด คือ Escherichia coli ESBL 8 คน (ร้อยละ 32) รองลงมาคือ Enterococcus spp. 3 คน (ร้อยละ 12) ตรวจพบเชื้อจากผลเพาะเชื้อในเลือด 32 คน (ร้อยละ 34.4) โดยเชื้อที่ไม่ตอบสนองต่อเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 ที่พบมากที่สุด คือ Escherichia coli ESBL 6 คน (ร้อยละ 18.8) รองลงมาคือ Enterococcus sp., Klebsiella pneumoniae ESBL ชนิดละ 2 คน (ร้อยละ 6.3) ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการไม่ตอบสนองต่อเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 คือ การได้รับยาปฏิชีวนะกลุ่มเซฟโลสปอรินรุ่นที่ 3 ในช่วง 90 วันที่ผ่านมา โดยมี OR 3.89, 95% CI 1.33-11.36 อัตราการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุ ร้อยละ 18.3 ปัจจัยเสี่ยงที่มีผลต่อการเสียชีวิตของผู้ป่วย SBP คือ ค่า INR ที่สูงมากกว่า 2.2 ขณะวินิจฉัย SBP โดยมี OR 5.20, 95% CI 1.18-22.99
สรุป: ผู้ป่วยตับแข็งที่มีประวัติได้รับยาปฏิชีวนะกลุ่มเซฟโลสปอริน รุ่นที่ 3 ในช่วง 90 วัน ก่อนได้รับการวินิจฉัยภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบชนิดปฐมภูมิ มีความเสี่ยงต่อการไม่ตอบสนองต่อเซฟโลสปอรินรุ่นที่ 3
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Kim JH, Jeon YD, Jung IY, Ahn MY, Ahn HW, Ahn JY, et al. Predictive factors of spontaneous bacterial peritonitis caused by gram-positive bacteria in patients with cirrhosis. Medicine (Baltimore)[Internet]. 2016 [cited 2019 Nov 10];95:e3489. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4998712/pdf/medi-95-e3489.pdf
Sarwar S, Tarique S, Waris U, Khan AA. Cephalosporin resistance in community acquired spontaneous bacterial peritonitis. Pak J Med Sci 2019;35:4-9.
Sofjan AK, Musgrove RJ, Beyda ND, Russo HP, Lasco TM, Yau R, et al. Prevalence and predictors of spontaneous bacterial peritonitis due to ceftriaxone-resistant organisms at a large tertiary centre in the USA. J Glob Antimicrob Resist 2018;15:41-7.
Chaulk J, Carbonneau M, Qamar H, Keough A, Chang H, Ma M, et al. Third-generation cephalosporin-resistant spontaneous bacterial peritonitis: a single-centreexperience and summary of existing studies. Can J GastroenterolHepatol 2014;28:83-8.
Sajjad M, Khan ZA, Khan MS. Ascitic fluid culture in cirrhotic patients with spontaneous bacterial peritonitis. J Coll Physicians Surg Pak 2016;26:658–61.
European Association for the Study of the Liver. EASL Clinical Practice Guidelines for the management of patients with decompensated cirrhosis. J Hepatolo 2018;69:406-60.
Niu B, Kim B, Limketkai BN, Sun J, Li Z, Woreta T, et al. Mortality from Spontaneous bacterial peritonitis among hospitalized patients in the USA. Dig Dis Sci. 2018;63:1327-33.
Lolekha P, Chunlertrith K. Spontaneous bacterial peritonitis, causes and antibiotic usage in Srinagarind Hospital. J Med Assoc Thai 2001;84:995-9.
