ผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อการมารับบริการฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าของผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา: โรคพิษสุนัขบ้าเป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนที่มีความรุนแรงและเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ การบริบาลทางเภสัชกรรมด้วยการให้คำแนะนำเรื่องโรค การรักษา คำแนะนำเรื่องยา จำนวนครั้งของการมารับบริการฉีดวัคซีน รวมทั้งการค้นหา ป้องกันและแก้ไขปัญหาที่เกี่ยวกับการใช้ยา จะส่งเสริมให้ผู้สัมผัสโรคมารับบริการครบตามนัด
วัตถุประสงค์: ศึกษาผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมต่อการมารับบริการฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าของผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า
วัสดุและวิธีการ: การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองเปรียบเทียบผลระหว่างก่อนให้การบริบาลทางเภสัชกรรมและหลังการให้บริบาลทางเภสัชกรรมจากตัวอย่างคนละกลุ่มกัน เก็บข้อมูลผู้ป่วยนอกที่สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้าที่มารับบริการที่แผนกศัลยกรรม หรืองานอุบัติเหตุฉุกเฉิน โรงพยาบาลพระปกเกล้า จังหวัดจันทบุรี ขนาดตัวอย่าง 100 ราย เครื่องมือที่ใช้คือ การบริบาลเภสัชกรรมและแบบบันทึกข้อมูล รวบรวมข้อมูลตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2563 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สถิติ Chi-square
ผลการศึกษา: จากการเก็บรวบรวมข้อมูลผู้ป่วยที่มารับบริการรักษาหลังสัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า ทั้งก่อนและหลังให้บริบาลทางเภสัชกรรมกลุ่มละ 100 ราย พบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ทั้งก่อนและหลังให้บริบาลโดยกลุ่มก่อนให้บริบาลทางเภสัชกรรมมีอายุเฉลี่ย 42.0 ปี (SD = 21.6) ส่วนกลุ่มหลังการบริบาลทางเภสัชกรรมมีอายุเฉลี่ย 37.1 ปี (SD = 22.4) เพศและอายุเฉลี่ยของผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่มไม่มีความแตกต่างกัน (p > 0.05) ผู้ป่วยทั้ง 2 กลุ่มถูกกัดมีเลือดออกเป็นส่วนใหญ่ ลักษณะการสัมผัสโรคไม่แตกต่างกัน (p > 0.05) สัตว์นำโรคคือ สุนัข รองลงมาคือแมว จำนวนผู้ป่วยแยกตามชนิดและประวัติของสัตว์นำโรคในผู้ป่วยก่อนและหลังการบริบาลทางเภสัชกรรมไม่มีความแตกต่างกัน (p > 0.05) การสั่งใช้ยาฆ่าเชื้อ การใช้อิมมูโนโกลบูลินและการสั่งใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อในผู้ป่วยทั้งสองกลุ่มไม่ต่างกัน (p > 0.05) ผลการมารับวัคซีนของผู้สัมผัสโรคในกลุ่มก่อน-หลังการบริบาลพบว่า ผู้ป่วยที่ได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรมมารับวัคซีนครบถ้วนและตรงนัดมากกว่า
สรุป: กิจกรรมการบริบาลทางเภสัชกรรม ส่งผลให้ผู้ป่วยร่วมมือในการใช้ยา ดังจะเห็นได้จากจำนวนผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรมมารับการฉีดวัคซีนครบถ้วนและตรงตามนัดมากถึงร้อยละ 99.0 และการใช้ยาอิมมูโนโกลบูลินแต่ละชนิดนอกจากจำนวนผู้ป่วยที่ใช้ยาจะลดลงแล้ว ปริมาณการใช้ยาในช่วงหลังการบริบาลก็ลดลงเช่นกัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
OngwandeeS,Choomkasien P, Chutiwongse N, Tangcharoensathien V. Cost-benefit of Rabies Control under a Hypothetical Intensified Dog Control Program in Thailand. Journal of Health Science 2003;12,937-48.
Ministry of Public Health, Department of Disease Control, Bureau of Epidemiology. Annual Epidemiological Surveillance Report 2017[Internet].[cited 2019 Sep 20]. Available from: https://apps.boe.moph.go.th/boeeng/download/AESR-6112-24.pdf
Sagarasearanee O, Hinjoy S, Chuxnum T, Chantean T, Smithsuwan P, Jorhor N, et al. Survey of knowledge, attitude and practice initiated by an investigation of a human rabies death in Chantaburi Province, Thailand 2015. OSIR 2017;10(3):1-8.
Ministry of Public Health. Rabies Clinical practice guidelines and frequency asked questions. 5th ed. Nontaburi: Bureau of General Communicable Diseases, Department of Disease Control; 2016.
Thai Red Cross Society. Rabies clinical practice guidelines 2018, Queen Saovabha Memorial Institute, Thai Red Cross Society, and frequently asked questions. Bangkok: Rabies Immunization Clinic, Queen Saovabha Memorial Institute; 2018.
Sriboonruang S, Tantawichien T. Rabies prevention and Post-Exposure Rabies Treatment [Internet]. [cited 2019Sep20]. Available from: https://www.saovabha.com/download/vichargarn_rabies.pdf
Debavalya U, Moolasarn S, Orossarum J, Samangsri K, Yenwijitsopa A, Jaipen P. The impacts of home care pharmacy service in diabetic patients. Thai Journal of Hospital Pharmacy 2008;18:39-51.
Nakdee P, Kosuma P. Management of the rabies post-exposure prophylaxis program according to the Thai clinical practice guideline in rabies: a study in community hospital and Tambon Health Promoting Hospital. IJPS, 2019;15(2):81-97.
Bernard R. Fundamentals of biostatistics. 5th ed. California: Duxbery press; 2000.
Fleiss J L, Levin B, Paik MC. Statistical methods for rates and proportions. 3rd ed. New Jersey: .John Wiley&Sons; 2003
Phummangkun C. Philosophy of pharmaceutical care. In: Phummangkun C, Tanyasansuk K, editor. Pharmacotherapy. 2nd ed. Bangkok: New Thai Mitr Printing 1996 Limited; 2004. P. 1-19.
Visai R, Sripanyavit U, Aremit P, Soontornpat C, Verayingyong N. The effectiveness pharmaceutical care at medical wards. Thai Journal of Hospital Pharmacy 2000;10:126- 32.
Ellis R, Ellis C. Dog and cat bites. Am Fam Physician 2014;90:239-43.
Stevens DL, Bisno AL, Chambers HF, Dellinger EP, Goldstein EJC, Gorbach SL, et al. Practice guidelines for the diagnosis and management of skin and soft tissue infections:2014 update by the infectious diseases society of America.Clin Infect Dis 2014;59:147-59.
Bongjaporn N,Khantikul N, Arunothong S. Relationship between age groups and self-care behaviors of suspected rabies exposed in Northern of Thailand. ODPC9J 2020; 26(1),36-46.
Worathitianan B, Chockchalermwong S, Reongkhumklan S. Economic impact of revised rabies immunoglobulin administration protocol 2018 in the emergency department, NakhonPathom Hospital. Disease Control Journal 2019;45:293-304.
Galnade S, Prasertchai A, Chankong W. Factors relating vaccine acceptance among post rabies exposure clients in Kantharom District, Si Sa Ket Province. Journal of Science and Technology, Ubon Ratchathani University 2019; 21(2): 34-47.
Tee-ngam T, Suggaravetsiri P. Factors associated with incomplete vaccination among rabies exposures at Yangsisurat District in Mahasarakham Province. KKU Journal for Public Health Research 2020;13(1):33-40.
