การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบประคับประคองของโรงพยาบาลนายายอาม จังหวัดจันทบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา: ปัจจุบันผู้ป่วยโรคมะเร็งเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เป็นสาเหตุการตายอันดับ 1 ของประชาชนอำเภอนายายอาม โรงพยาบาลขาดแนวทางการดูแลแบบประคับประคองที่ชัดเจน ผู้ป่วยขาดการเข้าถึงบริการที่มีประสิทธิภาพ ผู้วิจัยจึงศึกษาและพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบประคับประคองในโรงพยาบาลนายายอาม จังหวัดจันทบุรี
วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบประคับประคองของโรงพยาบาลนายายอาม จังหวัดจันทบุรี
วิธีการศึกษา: การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (action research) ในทีมสหสาขาวิชาชีพและผู้ป่วยมะเร็งในอำเภอนายายอาม จังหวัดจันทบุรี 73 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (purposive sampling) ทำการศึกษา 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาสถานการณ์ ปัญหาของการดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบประคับประคอง ระยะที่ 2 ออกแบบและพัฒนารูปแบบโดยใช้กรอบระบบสุขภาพที่พึงประสงค์ (six building blocks) และแนวคิดการดูแลแบบประคับประคอง 4 ขั้นตอนหลัก คือ 1) วางแผนเพื่อไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้น (planning) 2) ปฏิบัติการตามแผน (action) 3) สังเกตการณ์ (observation) และ 4) สะท้อนกลับ (reflection) กระบวนการและผลของการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น และปรับปรุงแผนการปฏิบัติงาน (re-planning) เพื่อพัฒนากระบวนการและดำเนินการซ้ำตาม 4 ขั้นตอน ระยะที่ 3 ติดตาม ประเมินผลลัพธ์การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยมะเร็งแบบประคับประคอง เก็บข้อมูลจากแบบสอบถาม สัมภาษณ์เชิงลึก และสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ paired t-test และเชิงเนื้อหา (content analysis)
ผลการศึกษา: พบผู้ป่วยมะเร็งเป็นเพศหญิงร้อยละ 52.0 มีอายุมากกว่า 70 ปี ร้อยละ 45.8 พบมะเร็งเต้านมมากที่สุด มีระยะป่วยช่วง 1–5 ปี ร้อยละ 45.8 มีสมาชิกในครอบครัวเป็นผู้ดูแลหลัก ผู้ป่วยต้องการการดูแลระยะสุดท้าย โรงพยาบาลมีแนวทางการดูแลไม่ชัดเจน ขาดการสื่อสารระหว่างผู้ให้และผู้รับบริการ อุปกรณ์ไม่เพียงพอต่อการดูแลผู้ป่วย ผลการศึกษาและพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคมะเร็งแบบประคับประคอง พบว่าผู้ป่วยมะเร็งมีค่าเฉลี่ยของคะแนนคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพสูงกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=4.43, p<0.01) และค่าเฉลี่ยของคะแนนความพึงพอใจต่อระบบบริการหลังสูงกว่าก่อนพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=7.07, p<0.01)
สรุป: จากการพัฒนาระบบเกิดรูปแบบการดูแลแบบมีส่วนร่วมของสหสาขาวิชาชีพ ผู้ป่วยมะเร็งมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความพึงพอใจทั้งต่อสุขภาพตนเอง และระบบบริการ จึงควรนำมาใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพด้านอื่นต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Imsamran W, Pattatang A, Supaattagorn P, Chiawiriyabunya I, Namthaisong K, Wongsena M, et al. Cancer in Thailand Vol. IX, 2013-2015. Bangkok: Cancer Registry Unit, National Cancer Institute Thailand; 2018.
Pimpanit P, Isaramalai S, Hatthakit U. Family caregivers’ views and needs for assistance in caring for terminal cancer patients. Thai Journal of Nursing Council 2015; 30(4):57-71.
Boonlerdkerdkrai W. Withholding and withdrawing life-sustaining treatment in palliative care. J Prapokklao Hosp Clin Med Educat Center 2022 ; 39:510-6.
Chaiviboontham S, Pokpalagon P. Palliative care model in Thailand. Int J Palliat Nurs 2021; 27:132-46.
Rotpenpian P, Bunnug P, Tengrunsun S. Knowledge experiences and barriers in advance care plan for terminal cancer patients of family medicine residents. Srinagarind Med J 2021; 36:460-8.
National Cancer Prevention and Control Plan Committee. National cancer control program (2018-2022). Nonthaburi: Department of Medical Services, Ministry of Public Health; 2019.
Health System Reserch Institute(HSRI). 6 building blocks of a health system[internet].2014 [cited 2020 May 27]. Available from: https://www.hsri.or.th/researcher/media/issue/detail/5440
Chatakarn V, Action research. Suratthani Rajabhat Journal 2015;2(1):19-29.
Pattanaphesaj J, Thavorncharoensap M. The Thai Version of the EQ-5D-5L Health Questionnaire. Health Intervention and Technology Assessment Program (HITAP) [Internet]. 2015 [cited 2020 May 7]; 3(24). Available from: https://www.hitap.net/wpcontent/uploads/2015/08/PB_24-EQ5D5L-Eng-Final-for-web.pdf
Victoria Hospice Society. Palliative Performance Scale (PPSv2) version2 [Internet].2015 [cited 2020 May 10]; Available from: http://www.npcrc.org/files/news/palliative_performance_scale_PPSv2.pdf
Jirakangwan M, Chantree S. The development of palliative care in end of life cancer patients: an integration of caring seamless network at Sisaket Hospital Nursing Public Health and Education Journal 2018; 19(2):70-83.
Chanthanuy K, Palachai N, Kunwong P. Model of self-management support for intermediate care and caregiver in the community Yangsisurat District, Mahasarakham Province. Academic Journal of Nursing and Health Sciences 2023;3(1):68-81.
Chanpraset S, Choumthong T, Sriparawong S. The development of palliative nursing care system in department of nursing Chonburi Hospital. J Prapokklao Hosp Clin Med Educat Center 2016;33:326-39.
