ประสิทธิผลของการใช้ยา Dexamethasone ทางหลอดเลือดดำร่วมกับ Adductor Canal Block เทียบกับ Adductor Canal Block อย่างเดียวในการระงับปวดหลังการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา: การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม (Total knee arthroplasty) เป็นการรักษามาตรฐานในผู้ป่วยที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อมรุนแรง โรงพยาบาลระยองมีจำนวนผู้เข้ารับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมเพิ่มขึ้นทุกปีและเป็นกลุ่มผู้ป่วยจำนวนมากที่สุดในกลุ่มนัดผ่าตัด (Elective surgery) การระงับปวดหลังการผ่าตัดเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวและเคลื่อนไหวร่างกายได้เร็วเพื่อลดภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัด การระงับปวดแบบผสมผสานด้วยการฉีดยาระงับความรู้สึกเฉพาะที่เข้าช่องน้ำไขสันหลังโดยไม่ผสมยามอร์ฟีน (Spinal anesthesia without morphine) ร่วมกับการฉีดยาชาเฉพาะที่เข้าไปในช่องแอดดั๊กเตอร์ (Adductor canal block, ACB) เป็นวิธีมาตรฐานในปัจจุบัน แต่ยังพบว่าผู้ป่วยบางกลุ่มยังมีความปวดหลังการผ่าตัดในระดับที่รบกวนการเคลื่อนไหวของร่างกาย
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของยา Dexamethasone ทางหลอดเลือดดำร่วมกับการทำ ACB เทียบกับการทำ ACB อย่างเดียวในการระงับปวดหลังการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม
วิธีการศึกษา: การศึกษาวิจัยนี้เป็นการทดลองแบบสุ่มที่มีการปกปิดสองฝ่าย (Double-blind randomized controlled trial) แบ่งกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมเป็นสองกลุ่ม กลุ่มละ 32 คน (ทั้งสองกลุ่มได้รับการฉีดยาระงับความรู้สึกเฉพาะที่เข้าช่องน้ำไขสันหลังโดยไม่ผสมยามอร์ฟีนร่วมกับการทำ ACB) กลุ่มที่ 1 ได้รับยา Dexamethasone ทางหลอดเลือดดำ และกลุ่มที่ 2 ได้รับ normal saline ทางหลอดเลือดดำ เก็บข้อมูลระยะเวลาที่ผู้ป่วยขอยาแก้ปวดมอร์ฟีนครั้งแรก ปริมาณยามอร์ฟีนที่ผู้ป่วยได้รับภายใน 24 ชั่วโมง และคะแนนความปวดขณะพักและเคลื่อนไหว ที่ 0, 6, 12, 18 และ 24 ชั่วโมงหลังผ่าตัด
ผลการศึกษา: ระยะเวลาที่ผู้ป่วยขอยาแก้ปวดมอร์ฟีนครั้งแรกเนื่องจากระดับความปวดมากกว่า 3 (VAS score) ในผู้ป่วยกลุ่มที่ 1 คือ 646.5 นาที และผู้ป่วยกลุ่มที่ 2 คือ 595 นาที แตกต่างกัน 51.5 นาที แต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนปริมาณยามอร์ฟีนที่ผู้ป่วยได้รับภายใน 24 ชั่วโมงแรกหลังการผ่าตัด ในผู้ป่วยกลุ่มที่ 1 คือ 3 มิลลิกรัม กลุ่มที่ 2 คือ 6 มิลลิกรัม มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) คะแนนความปวด VAS score ขณะพักและขณะเคลื่อนไหวพบว่าผู้ป่วยกลุ่มที่ได้ยา Dexamethasone มีคะแนนความปวดที่น้อยกว่าผู้ป่วยกลุ่มที่ได้รับ normal saline อย่างมีนัยสำคัญที่ระยะเวลา 18 ชั่วโมงหลังผ่าตัด (p<0.05)
สรุป: การใช้ยา Dexamethasone ทางหลอดเลือดดำร่วมกับการทำ ACB สามารถลดปริมาณการใช้ยามอร์ฟีนได้อย่างมีนัยสำคัญภายหลังการผ่าตัด 24 ชั่วโมง ลดคะแนนความปวด VAS ที่ 18 ชั่วโมงหลังผ่าตัดได้อย่างมีนัยสำคัญ และมีคะแนนความปวดทั้งขณะพักและขณะเคลื่อนไหวไม่เกิน 3 คะแนน
Thaiclinicaltrials.org number, TCTR20240428001
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Jiang X, Wang QQ, Wu CA, Tian W. Analgesic efficacy of adductor canal block in total knee arthroplasty: a meta-analysis and systematic review. Orthop Surg 2016;8:294-300.
Chong MA, Berbenetz NM, Lin C, Singh S. Perineural versus intravenous dexamethasone as an adjuvant for peripheral nerve blocks: a systematic review and meta-analysis. Reg Anesth Pain Med 2017;42:319-26.
Teshome D, Fenta E, Hunie M. Intravenous dexamethasone and peripheral nerve blocks: a systemic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Int J Surg Open 2020;26:86-96.
Tammachote N, Kanitnate S. Intravenous dexamethasone injection reduces pain from 12 to 21 hours after total knee arthroplasty: a double-blind, randomized, placebo-controlled trial. J Arthroplasty 2020;35:394-400.
Gao M, Li Y, Yu J, Li W, Qin S, Zhang Y, et al. The effects of intravenous dexamethasone on rebound pain after nerve block in patients with ankle fracture: a randomized controlled trial. J Pain Res 2023;16:1127-36.
Heckmann ND, Wang JC, Piple AS, Marshall GA, Mills ES, Liu KC, et al. Is intraoperative dexamethasone utilization associated with increased rates of periprosthetic joint infection following total joint arthroplasty? J Arthroplasty 2023;38:224-231.e1.
Wang CJ, Long FY, Yang LQ, Shen YJ, Guo F, Huang TF, et al. Efficacy of perineural dexamethasone with ropivacaine in adductor canal block for post-operative analgesia in patients undergoing total knee arthroplasty: a randomized controlled trial. Exp Ther Med 2017;14:3942-6.
Gwam CU, Mistry JB, Mohamed NS, George NE, Etcheson JI, Virani S, et al. The effect of preoperative physical status on pain management in total knee arthroplasty patients receiving adductor canal blockade. Surg Technol Int 2017;31:237-42.
Gasbjerg KS, Lunn TH, Hägi-Pedersen D, Overgaard S, Pedersen NA, Lindholm P, et al. Associations of dexamethasone's effect on morphine consumption after total knee arthroplasty-subgroup analyses. Acta Anaesthesiol Scand 2024;68:546-55.
