ความกลัวและความวิตกกังวลของผู้ป่วยต่อการถ่ายภาพรังสีทางทันตกรรมในคลินิกรังสีวิทยา มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา: ความกลัวและวิตกกังวลทางทันตกรรมทำให้ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงการพบทันตแพทย์ นำไปสู่การมีสุขภาพช่องปากไม่ดีและมีคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากต่ำ การถ่ายภาพรังสีในช่องปากมักเป็นหัตถการแรกที่ผู้ป่วยได้รับภายหลังการตรวจช่องปาก ประสบการณ์จากการถ่ายภาพรังสีจึงอาจส่งผลต่อความกลัวและวิตกกังวลทางทันตกรรมของผู้ป่วย
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาระดับความรุนแรง ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดความกลัวและวิตกกังวลทางทันตกรรมต่อการถ่ายภาพรังสีในช่องปาก
วิธีการศึกษา: การวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถาม ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ป่วย ส่วนที่ 2 ความรู้สึกของผู้ป่วยต่อการถ่ายภาพรังสี (Likert scale 5 ระดับ) ระดับความเจ็บปวดจากการถ่ายภาพรังสีและระดับความกลัวและความวิตกกังวลขณะถ่ายภาพรังสี (Visual analog scale) ส่วนที่ 3 จำนวนภาพรังสีที่ถ่ายและเวลาที่ใช้ โดยจัดเก็บข้อมูลตั้งแต่วันที่ 7 มกราคม – 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568 จากนั้นทำการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติถึงผลของปัจจัยต่างๆ ต่อความกลัวและความวิตกกังวล ด้วยการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95
ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างมีจำนวน 110 คน ประกอบด้วยเพศชาย 33 คน (ร้อยละ 30) และเพศหญิง 77 คน (ร้อยละ 70) พบระดับความเจ็บปวดจากการถ่ายภาพรังสี 2.2±2.5 คะแนน และระดับความกลัวและความวิตกกังวลขณะถ่ายภาพรังสี 0.8±1.8 คะแนน ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับความกลัวและวิตกกังวลในเชิงบวกคือ ความเจ็บปวดจากการถ่ายภาพรังสี (p=0.015)
สรุป: ความเจ็บปวดมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับระดับความกลัวและวิตกกังวลทางทันตกรรม ดังนั้นการฝึกปฏิบัติให้เกิดทักษะในการถ่ายภาพรังสีโดยก่อให้เกิดความเจ็บปวดน้อยที่สุด จะส่งผลให้ผู้ป่วยเกิดความกลัวและวิตกกังวลน้อยลง และเป็นประโยชน์ในการยอมรับการรักษาทางทันตกรรมต่อไป
Thaiclinicaltrials.org number, TCTR20250731016
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Stein Duker LI, Grager M, Giffin W, Hikita N, Polido JC. The relationship between dental fear and anxiety, general anxiety/fear, sensory over-responsivity, and oral health behaviors and outcomes: a conceptual model. Int J Environ Res Public Health [Internet]. 2022 [cited 2025 June 8];19(4):2380. Available from: https://www.mdpi.com/1660-4601/19/4/2380
Silveira ER, Cademartori MG, Schuch HS, Armfield JA, Demarco FF. Estimated prevalence of dental fear in adults: a systematic review and meta-analysis. J Dent [Internet]. 2021 [cited 2025 May 26];108:103632. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0300571221000531
Kassem El Hajj H, Fares Y, Abou-Abbas L. Assessment of dental anxiety and dental phobia among adults in Lebanon. BMC Oral Health [Internet]. 2021 [cited 2025 June 8];21(1):48. Available from: https://link.springer.com/article/10.1186/s12903-021-01409-2
Caltabiano ML, Croker F, Page L, Sklavos A, Spiteri J, Hanrahan L, et al. Dental anxiety in patients attending a student dental clinic. BMC Oral Health [Internet]. 2018 [cited 2025 June 7];18(1):48. Available from: https://link.springer.com/article/10.1186/s12903-018-0507-5
Scandurra C, Gasparro R, Dolce P, Bochicchio V, Muzii B, Sammartino G, et al. The role of cognitive and non-cognitive factors in dental anxiety: a mediation model. Eur J Oral Sci [Internet]. 2021[cited 2025 June 8];129(4):e12793. Available from: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/eos.12793
Alenezi AA, Aldokhayel HS. The impact of dental fear on the dental attendance behaviors: a retrospective study. J Family Med Prim Care 2022;11:6444-50.
Svensson L, Hakeberg M, Wide U. Dental pain and oral health-related quality of life in individuals with severe dental anxiety. Acta Odontol Scand 2018;76:401-6.
Murad MH, Ingle NA, Assery MK. Evaluating factors associated with fear and anxiety to dental treatment-a systematic review. J Family Med Prim Care 2020;9:4530-5.
Zinke A, Hannig C, Berth H. Comparing oral health in patients with different levels of dental anxiety. Head Face Med [Internet]. 2018 [cited 2025 June 7];14(1):25. Avalable from: https://link.springer.com/article/10.1186/s13005-018-0182-4
Nofiyanti D, Choirunnissa, Gracea RS, Diba SF, Friday LC, Yanuaryska RD. Factors influencing anxiety levels during dental radiographic examination among dental students. Malaysian Journal of Medicine and Health Sciences 2023;19:161-7.
Costa ED, Martins LAC, Chaves-Junior SC, Sousa ET, Gavião MBD, de Fátima Possobon R, et al. Patients’ anxiety related to dental radiographic examinations: levels, perception and management. Int J Odontostomat 2021;15:971-9.
Taqi M, Zaidi SJA, Javaid J, Alam Z, Saleem A, Khan SA. Patient perceptions and experiences of dental fear of different dental specialties: a mixed-method study. BMC Oral Health [Internet]. 2023 [cited 2025 June 8];23(1):884. Available from: https://link.springer.com/article/10.1186/s12903-023-03626-3
