The ผลของการดูแลแบบประคับประคองต่อการรักษาพยุงชีพในวาระสุดท้ายของผู้ป่วยมะเร็ง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาของปัญหา: จำนวนผู้ป่วยมะเร็งในไทยเพิ่มขึ้น ซึ่งในระยะสุดท้ายมักมีอาการรุนแรง จำเป็นต้องได้รับการรักษาแบบประคับประคองเพื่อจัดการอาการที่ก่อให้เกิดความทุกข์ทรมานอย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม งานวิจัยที่ศึกษาผลของการดูแลแบบประคับประคองต่อการรักษาพยุงชีพในวาระสุดท้ายของชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งยังมีไม่มาก
วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบอัตราการรักษาพยุงชีพและค่าใช้จ่ายในผู้ป่วยมะเร็งในวาระสุดท้ายของชีวิตระหว่างกลุ่มที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคองและกลุ่มดูแลปกติ และเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของการวางแผนล่วงหน้ากับการรักษาพยุงชีพในวาระสุดท้ายของชีวิต
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาย้อนหลังในผู้ป่วยมะเร็งอายุตั้งแต่ 18 ปี จำนวน 181 ราย ที่เสียชีวิตในโรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชเทวี ณ ศรีราชา ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2566 ถึงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2568 โดยแบ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง (87 ราย) และการดูแลแบบปกติ (94 ราย) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและอนุมาน
ผลการศึกษา: กลุ่มดูแลแบบประคับประคองได้รับการรักษาพยุงชีพน้อยกว่ากลุ่มที่ดูแลปกติ และมีค่าใช้จ่ายน้อยกว่าอย่างมีนัยสำคัญ (p=0.006 และ p=0.033 ตามลำดับ) การวางแผนล่วงหน้ามีความสัมพันธ์กับการไม่ใส่ท่อช่วยหายใจและไม่ทำการกดนวดหัวใจเพื่อยื้อชีวิตอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.001 และ p<0.001 ตามลำดับ) อย่างไรก็ตาม อัตราการใส่สายหลอดเลือดดำส่วนกลางระหว่าง 2 กลุ่ม ไม่แตกต่างกัน (p=0.062) นอกจากนี้ กลุ่มดูแลแบบประคับประคองมีอัตราการกลับมารักษาซ้ำน้อยกว่ากลุ่มที่ดูแลปกติอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.001)
สรุป: การดูแลร่วมแบบประคับประคองช่วยลดการใส่ท่อช่วยหายใจและการกดนวดหัวใจเพื่อยื้อชีวิตและค่าใช้จ่ายในวาระสุดท้าย รวมถึง การวางแผนล่วงหน้าทำให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาตามความประสงค์ในวาระสุดท้ายของชีวิต
Thaiclinicaltrials.org number, TCTR20250914003
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Chaiviboontham S, Pokpalagon P. Palliative care model in Thailand. Int J Palliat Nurs 2021;27:132-46.
Dokmai P, Meemon N, Paek SC, Tayjasanant S. Structure and process of palliative care provision: a nationwide study of public hospitals in Thailand. BMC Health Serv Res [Internet]. 2021 [cited 2024 May 7];21(1):616. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8240380/pdf/12913_2021_Article_6623.pdf
Sriwiang P. Palliative care in Thailand. In: Siripraphasiri P, Horatanaruang D, editors. Handbook of palliative and end-of-life care for healthcare professionals. Nonthaburi: Department of Medical Services; 2020. p. 7-16.
Issarachanwanich S, editor. Advance care planning. Nonthaburi: National Strategy Project for End-of-Life Care Promotion; 2016.
Siriphasiri P, Horatanaruang D, editors. Guidelines for end-of-life care 2014. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2014.
World Health Organization. Palliative care [Internet]. 2023 [cited 2025 Oct 20]. Available from: https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/palliative-care
Bukhari SAR. Sample size determination using Krejcie and Morgan table [Internet]. 2021 [cited 2025 Sep 20]. Available from: https://www.researchgate.net/publication/349118299_Sample_Size_Determination_Using_Krejcie_and_Morgan_Table
Mah SJ, Carter Ramirez DM, Schnarr K, Eiriksson LR, Gayowsky A, Seow H. timing of palliative care, end-of-life quality indicators, and health resource utilization. JAMA Netw Open [Internet]. 2024 [cited 2025 Aug 15];7(10):e2440977. Available from: https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2825394
Luta X, Ottino B, Hall P, Bowden J, Wee B, Droney J, et al. Evidence on the economic value of end-of-life and palliative care interventions: a narrative review of reviews. BMC Palliat Care [Internet]. 2021 [cited 2025 Aug 17];20(1):89. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8223342/pdf/12904_2021_Article_782.pdf
Hughes MC, Vernon E, Hainstock A. The effectiveness of community-based palliative care programme components: a systematic review. Age Ageing [Internet]. 2023 [cited 2025 Aug 17];52(9):afad175. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10517647/pdf/afad175.pdf
