Predictive Factors of Depression Among the Elderly with Non-Communicable Diseases Taking Multiple Medications
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This study employed a predictive correlational research design with the objectives of (1) examining
factors associated with depression among older adults with chronic non-communicable diseases who were taking multiple medications, and (2) identifying factors that could predict depression. The sample
consisted of 101 older adults who had been diagnosed with chronic non-communicable diseases and were taking two or more medications. Participants were selected using purposive sampling based on predefined inclusion criteria. Data were collected using a demographic questionnaire; the Social Participation
Questionnaire for Older Adults; the Self-Esteem Scale; the Modified Barthel Activities of Daily Index;
the Brief Family Relationship Scale; and the 9Q Depression Screening Questionnaire. Data analysis
included descriptive statistics (frequencies, percentages, means, and standard deviations) and multiple regression.
The results revealed that self-esteem, ability to perform activities of daily living, level of family relationships, and social participation were all significantly and negatively correlated with depression. These four factors jointly predicted depression, accounting for 35.6 % of the variance. Therefore, healthcare professionals can use these findings as a guideline to promote self-esteem, rehabilitate activities of daily living, strengthen family relationships, and enhance social participation to reduce the risk of depression among older adults with chronic non-communicable diseases who are taking multiple medications
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพฺเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
References
World Health Organization. World report on ageing and health 2025. Geneva: WHO, 2025.
สำนักอนามัยผู้สูงอายุ, กรมอนามัย, กระทรวงสาธารณสุข. รายงานการวิเคราะห์ข้อมูลสถานการณ์เพื่อการขับเคลื่อน
การดำเนินงาน [อินเทอร์เน็ต]. 2568. [เข้าถึงเมื่อ 2 ธ.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://eh.anamai.moph.go.
th/th/322-2568/download?did=36186&id=123560&lang=th&mid=39530&mkey=m_document
สำนักงานอนามัยผู้สูงอายุ. รายงานการวิเคราะห์ข้อมูลสถานการณ์เพื่อการขับเคลื่อนการดำเนินงาน
[อินเทอร์เน็ต]. 2568. [เข้าถึงเมื่อ 6 ก.ค. 2568]. เข้าถึงได้ จาก: https://eh.anamai.moph.go.th/th/322-2568/
download?did=36186&id=123560&lang=th&mid=39530&mkey=m_document
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี 2566 กองโรคไม่ติดต่อ. กรุงเทพฯ:
สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดิไซน์, 2566.
ชารินทร์ สีสุข. ผลของการบำบัดความคิดและพฤติกรรมต่อภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุที่
เป็นโรคความดันโลหิตสูงและโรคเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจริม อำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์.
วารสารวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิและสาธารณสุข. 2568;3(1):51–63.
Lu Y, Nie Y, Tian K, et al. Loneliness, social isolation, depression, and anxiety among the
elderly: longitudinal evidence from a Chinese cohort. J Affect Disord [Internet]. 2023. [cited
December 10].
กุลธิดา ดวงเนตร. ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในหน่วยงานบริการ
ปฐมภูมิ โรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์.
;36(1):13–24.
หทัยชนก ปานนุกูล. ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับ ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุที่เจ็บป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อ
เรื้อรังของโรงพยาบาลเมืองสงขลาและเครือข่ายศูนย์สุขภาพชุมชนหมู่ 1, 2, 8 จังหวัดสงขลา [อินเทอร์เน็ต].
[เข้าถึงเมื่อ 6 ก.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.skhospital.go.th/journal-2025/
ฐิติรัตน์ ช่างทอง, เกษตรชัย และหีม. ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุ จังหวัดนครศรีธรรมราช.
วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา. 2564;3(1):84–114.
Wiersema C, Oude Voshaar RC, van den Brink RHS, Wouters H, Verhaak P, Comijs HC, et al.
Determinants and consequences of polypharmacy in patients with a depressive disorder in later
life. Acta Psychiatr Scand. 2022;146(1):85–97.
Zhang Y, Wang PP. Association Between Polypharmacy, Anxiety, and Depression Among
Chinese Older Adults: Evidence from the CLHLS. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2022;17:235-44.
Engel GL. The need for a new medical model: A challenge for biomedicine. Science. 1977;
(4286):129–36.
World Health Organization. Medication safety in polypharmacy [Internet]. Geneva: World
Health Organization; 2019 [cited 2025 Jan 5]. Available from: https://www.who.int/publications/
i/item/WHO-UHC-SDS-2019.11
เพ็ญศรี หลินศุวนนท์. การศึกษาความซึมเศร้าของผู้สูงอายุแขวงรองเมืองเขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร
[วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล, 2543.
เยาวลักษณ์ มหาสิทธิวัฒน์. ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้การเปลี่ยนแปลงทางกาย จิตสังคม ความรู้สึกมีคุณค่า
ในตนเอง และพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเมือง จังหวัดสระบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต].
นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2529.
Jitapunkul S, Kamolratanakul P, Ebrahim S. The meaning of activities of daily living in a Thai
elderly population: development of a new index. Age Ageing. 1994;23(2):97–101.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. แบบประเมินระดับสัมพันธภาพของครอบครัว (แบบสั้น)
[อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 1 ก.ค. 2568].
เข้าถึงได้จาก: https://happychild.thaihealth.or.th/wp-content/uploads/sites/28/2023/03/
คู่มือแบบประเมินระดับสัมพันธภาพของครอบครัวแบบสั้น.pdf
กรมสุขภาพจิต. แบบคัดกรองโรคซึมเศร้า 2Q และ 9Q. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2557.
รัตนะ บัวสนธ์. การประเมินโครงการ: การวิจัยเชิงปริมาณ. กรุงเทพฯ: คอมแพคปริ๊น, 2556.
อาคม บุญเลิศ. ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุโรคเรื้อรังในชุมชนเขตรับผิดชอบ
ของสถานบริการปฐมภูมิสามเหลี่ยม จังหวัดขอนแก่น. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2559;31(1):25–33.
กาญจนา พิบูลย์, และคณะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุ. ชลบุรี: คณะแพทยศาสตร์
มหาวิทยาลัยบูรพา, 2552.
ฐิติรัตน์ ช่างทอง, เกษตรชัย และทีม. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยจิตสังคม การรับรู้ และการสนับสนุน
ทางสังคมกับภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
;17(2):54–64.
Muhammad, T., & Maurya, P. (2022). Social support moderates the association of functional
difficulty with major depression among community-dwelling older adults: evidence from
LASI, 2017-18. BMC Psychiatry, 22(1), 317.
Zheng X, Yin Y, Yang L, Zhang X, Xiao S, Liang X, et al. Socioeconomic status and depression
in later life: longitudinal mediation effects of activities of daily living. BMC Psychiatry.
;24:625.
Ow YSY, Wei CS, Li YT. Moderating effect of social participation on the relationship between
health status and depressive symptoms in older adults. Front Public Health. 2025;13:1458961.
Zhang Y, Sun S, Jin Z. Leisure activities indirectly affect depression in older Chinese
adults through activities of daily living and self-rated health. Sci Rep. 2025;15:28481.
Ge H, Dong S, Su W, Guan W, Yu Q, Liu Y, et al. Relationship between social participation
and depressive symptoms in patients with multimorbidity: the chained mediating role of
cognitive function and activities of daily living. BMC Public Health. 2024;24:1844.
