ภาพรังสีวิทยาของโรคกระดูกจากโรคต่อมพาราไทรอยด์ทำงานมากผิดปกติ

Main Article Content

ตุลดา วิริยะนุเคราะห์

บทคัดย่อ

ภาวะต่อมพาราไทรอยด์ทำงานมากเกินผิดปกติ (Hyperparathyroidism) เป็นสาเหตุสำคัญของโรคกระดูกทางเมตาบอลิกที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางรังสีวิทยาหลากหลายรูปแบบ โดยภาพเอกซเรย์ธรรมดายังคงเป็นเครื่องมือพื้นฐานที่มีบทบาทสำคัญในการวินิจฉัย บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนลักษณะทางรังสีวิทยาที่สำคัญของโรคกระดูกจากภาวะดังกล่าว ทั้งชนิดปฐมภูมิและทุติยภูมิ ลักษณะเด่นที่พบได้บ่อย ได้แก่ การสลายของกระดูก โดยเฉพาะการสลายใต้เยื่อหุ้มกระดูกซึ่งถือเป็นลักษณะจำเพาะ การสลายรอบข้อและใต้กระดูกอ่อน การเกิดก้อนเนื้องอกสีน้ำตาล (Brown tumor) การเปลี่ยนแปลงของกระดูกกะโหลกแบบ Salt and pepper appearance รวมถึงภาวะกระดูกหนาตัวผิดปกติ เช่น Rugger-jersey spine ในผู้ป่วยที่มีภาวะทุติยภูมิจากโรคไตเรื้อรัง ความเข้าใจลักษณะภาพรังสีวิทยาเหล่านี้มีความสำคัญต่อการวินิจฉัย การวินิจฉัยแยกโรค และการประเมินภาวะแทรกซ้อน เพื่อให้การดูแลรักษาผู้ป่วยเป็นไปอย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
วิริยะนุเคราะห์ ต. ภาพรังสีวิทยาของโรคกระดูกจากโรคต่อมพาราไทรอยด์ทำงานมากผิดปกติ. RTA Med. J. [อินเทอร์เน็ต]. 29 มิถุนายน 2026 [อ้างถึง 3 สิงหาคม 2026];79(2):172-85. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/rtamedj/article/view/280398
ประเภทบทความ
บทความฟื้นวิชา

เอกสารอ้างอิง

Cooper KL. Radiology of metabolic bone disease. Endocrinol Metab Clin North Am. 1989;18(4):955-76. doi:10.1016/S0889-8529(18)30350-5.

Tanutit P, Pakdee W, Laohawiriyakamol T, Iamthanaporn K. Magnetic resonance imaging in differentiating between aggressive and non-aggressive bone tumors. Acta Radiol. 2023;64(2):625-37. doi:10.1177/02841851221082098.

Chang CY, Rosenthal DI, Mitchell DM, Handa A, Kattapuram SV, Huang AJ. Imaging findings of metabolic bone disease. Radiographics. 2016;36(6):1871-87. doi:10.1148/rg.2016160004.

Naik M, Khan SR, Owusu D, Alsafi A, Palazzo F, Jackson JE, et al. Contemporary multimodality imaging of primary hyperparathyroidism. Radiographics. 2022;42(3):841-60. doi:10.1148/rg.210170.

Helbing A, Leslie SW, Levine SN. Primary hyperparathyroidism. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan- [updated 2026 Jan 31; cited 2026 Jun 18]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441895/

Dawes L. Subperiosteal resorption [Internet]. Radiopaedia.org; 2015 [cited 2026 Jun 18]. Available from: https://radiopaedia.org/cases/36059. doi:10.53347/rID-36059.

Dixon A. Hyperparathyroidism - musculoskeletal manifestations in the hands [Internet]. Radiopaedia.org; 2010 [cited 2026 Jun 18]. Available from: https://radiopaedia.org/cases/9738. doi:10.53347/rID-9738.

Hamilton S, Knickerbocker WJ. Peri-articular erosions in the hands and wrists in haemodialysis patients. Clin Radiol. 1982;33(1):19-24. doi:10.1016/S0009-9260(82)80334-6.

Bennett J, Suliburk JW, Morón FE. Osseous manifestations of primary hyperparathyroidism: imaging findings. Int J Endocrinol. 2020;2020:3146535. doi:10.1155/2020/3146535.

Hacking C. Distal clavicular erosions from hyperparathyroidism [Internet]. Radiopaedia.org; 2016 [cited 2026 Jun 18]. Available from: https://radiopaedia.org/cases/43021. doi:10.53347/rID-43021.

Kaur G, Singh P, Mittal N, Singla MK. Resolution of “salt and pepper” appearance of the skull with vitamin D therapy. Indian J Endocrinol Metab. 2013;17(Suppl 1):S194-7. doi:10.4103/2230- 8210.119569.

Niknejad M, Bell D, Gaillard F, et al. Salt and pepper sign (skull) [Internet]. Radiopaedia.org; 2013 [cited 2026 Jun 18]. Available from: https://radiopaedia.org/articles/salt-and-pepper-sign-skull-1. doi:10.53347/rID-21561.

Xie C, Tsakok M, Taylor N, Partington K. Imaging of brown tumours: a pictorial review. Insights Imaging. 2019;10(1):75. doi:10.1186/s13244-019-0757-z.

Resnick DL, Jacobson JA, Chung CB, Kransdorf MJ, Pathria MN, editors. Resnick’s bone and joint imaging. 4th ed. Philadelphia (PA): Elsevier; 2024.

Bickle I. Rugger jersey spine [Internet]. Radiopaedia.org; 2015 [cited 2026 Jun 18]. Available from: https://radiopaedia.org/cases/39481. doi:10.53347/rID-39481.

Abdulla MC. Rugger-jersey spine in chronic kidney disease. Indian J Nephrol. 2024;34(2):198. doi:10.4103/ijn.ijn_387_23.

Resnick D, Niwayama G. Diagnosis of bone and joint disorders: with emphasis on articular abnormalities. Philadelphia (PA): WB Saunders; 1981.